Maandag 20/09/2021

Doping

Bloeddoping lijkt onder atleten schering en inslag

Een medewerker poetst een bronzen medaille voor de Winterspelen in 2014. Beeld REUTERS
Een medewerker poetst een bronzen medaille voor de Winterspelen in 2014.Beeld REUTERS

De bloedwaarden van honderden atleten, onder wie medaillewinnaars op het WK atletiek en de Olympische Spelen, zijn verdacht. Dat zeggen twee dopingexperts die zijn geraadpleegd door de Duitse omroep ARD en de Britse krant The Sunday Times. De media kregen ruim 12.000 testresultaten van circa 5.000 atleten toegespeeld via een klokkenluider en lieten die analyseren door Australische deskundigen.

De bloedwaarden stammen uit de periode 2001 tot 2012 en hebben betrekking op atleten uit alle disciplines. Volgens de experts kan een op de zeven resultaten niet op natuurlijke wijze worden verklaard.

Het percentage verdachte resultaten is hoger bij de afstandslopers, van 800 meter tot de marathon. De waarden van 800 atleten zijn verdacht tot zeer verdacht. Volgens de experts vertoont grofweg een op de drie medaillewinnaars afwijkende bloedwaarden: van de 146 omstreden atleten veroverden er 55 het goud. Namen van sporters zijn niet vrijgegeven.

Het is niet zeker dat de atleten daadwerkelijk doping gebruikten, zei ARD-onderzoeksjournalist Hajo Seppelt in de documentaire die zaterdag in Duitsland werd uitgezonden. "Het is een feit dat we geen doping kunnen bewijzen via onze evaluatie."

undefined

Bloedpaspoort

De deskundigen suggereren niettemin ernstige misstanden. "Nooit eerder heb ik bloedwaarden gezien die zo extreem zijn", verklaarde de Australische dopingexpert Robin Parisotto in de ARD-documentaire. Hij vond samen met zijn eveneens geraadpleegde collega Michael Ashenden de epo-test uit. Asheden zei in de documentaire: "Het lijkt erop dat atletiek zich in dezelfde duivelse positie bevindt als het wielrennen 20 jaar geleden."

Volgens de ARD is een derde van de atleten met verdachte bloedwaarden geschorst of onderwerp van lopend tuchtonderzoek. De rest is niet schuldig bevonden aan sportieve fraude.

Het wereldantidopingagentschap WADA heeft geschokt gereageerd op de 'wilde beschuldigingen' en wil dat er onafhankelijk onderzoek plaatsvindt. Atletiekfederatie IAAF twijfelt aan de analysemethode van de media. Tot 2009 konden atleten niet worden geschorst op grond van bloedwaarden. Dat is wel mogelijk sinds de introductie in het bloedpaspoort dat jaar, maar alleen onder strikte voorwaarden.

undefined

Robin Parisotto. Beeld rv
Robin Parisotto.Beeld rv

Vooraf gewaarschuwd

"Bloeddoping kan niet bewezen worden op grond van een enkele waarde", klinkt het bij de federatie. Er kunnen verschillende redenen zijn voor afwijkende bloedwaarden: ziekte, vermoeidheid, hoogtetraining, zwangerschap, uitdroging, onzorgvuldige opslag van bloed en instabiele apparatuur. Volgens de IAAF zijn alle afwijkende testresultaten systematisch onderzocht. De bond besteedt 2,5 miljoen dollar van de jaarlijkse inkomsten van 58 miljoen dollar aan dopingbestrijding.

In de ARD-film krijgt Rusland extra aandacht. Het beeld uit een eerdere documentaire werd bevestigd: doping wordt in dit land van hogerhand gestimuleerd en toegedekt. 'Onaangekondigde controles' worden vaak van tevoren afgestemd en het zogeheten whereabouts-systeem wordt niet toegepast. Rusada, het Russische antidopingagentschap, tolereert fraude. Er is weinig veranderd sinds het ontslag van enkele sleutelfiguren, de hoofdcoach en de voorzitter van de atletiekbond.

De film citeert uit een recent interview waarin oud-schaatsster Svetlana Zjoerova, de olympisch kampioene 500 meter van 2006 en bestuurslid van Rusada, haar taakopvatting prijsgeeft: "Rusada moet rekening houden met het staatsbelang. Leden van de nationale ploegen worden altijd vooraf geïnformeerd wanneer de dopingcontrole plaatsvindt. Als er bewijs van doping is, kan een coach sporters thuis houden of ze individueel behandelen zodat de substantie geneutraliseerd is ten tijde van de competitie."

The Sunday Times schat dat 80 procent van de Russische medaillewinnaars uit de periode 2001-2012 verdachte bloedwaarden heeft. De Russische mannen blonken vooral uit bij het snelwandelen, de vrouwen waren ook sterk op de 800 en 1.500 meter, de steeplechase en marathon.

In Kenia, het land dat al jaren de beste langeafstandslopers voorbrengt, kunnen positief geteste atleten volgens de ARD hun schorsing ontlopen door bondsbestuurders om te kopen. Bij die praktijk zou ook Isaiah Kiplagat betrokken zijn, de bondsvoorzitter die volgende maand verkozen hoopt te worden tot vicevoorzitter van de IAAF.

De documentaire toont ook beelden van een Keniaanse arts die epo verstrekt aan een blanke amateuratleet, gefilmd met een verborgen camera. Hij beweert nauw samen te werken met topatleten. Namen worden niet genoemd. "Of het waar is, kan ik niet beoordelen", zegt Seppelt.

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234