Dinsdag 06/12/2022

Bloed aan de doelpaal

Wanneer in het nationale voetbalstadion sprake is van een schot op doel ter hoogte van de penaltystip, heeft dat niks te maken met voetbal. Gewoon de zoveelste executie van een vrouw met een nekschot. Gejuich op de tribunes is er wél. Frank Van de Winkel over sport in Aghanistan.

De Romeinse keizer Caligula had er wellicht om gelachen. De pas aan de macht gekomen Chileense dictator Augusto Pinochet wist ook hoe nuttig een stadion kon zijn als hij politieke tegenstanders kwijt wilde. In Afghanistan geeft de minister van Buitenlandse Zaken openlijk toe dat een sportarena "een handig executieterrein" is.

Abdul Wakil Muttawakil, minister van Buitenlandse Zaken in de Taliban-regering, moest even nadenken toen de BBC-verslaggever hem vroeg waarom uitgerekend het olympische sportstadion van Kaboel moet dienen om - meestal ter hoogte van de strafschopstip - mensen te executeren. Of waarom er mensen opgehangen werden aan een deklat van een doel nadat ze eerst triomfantelijk in een jeep het stadion waren binnengebracht. Honderd zweepslagen voor de jonge vrouw die de straat was opgegaan in het gezelschap van een man die niet eens familie was, amputaties van handen van vermeende dieven, publieke stenigingen: in Afghanistan heeft dat soort vertoningen in alle opzichten de plaats ingenomen van de sport.

"De executies", zei Muttawakil, "vonden plaats omdat ze verdiend waren." Ironie of ernst. Hij had nog een bedenking: "Als de internationale gemeenschap nu eens een executieterrein zou bouwen, dan konden we tenminste weer voetballen in het stadion." Liefst ook met mooie tribunes, want hier houdt de Taliban wel van: veel publiek bij terechtstellingen. In sommige moskeeën krijgen moslims de wenk om tot lering en vermaak aanwezig te zijn bij de terechtstellingen. Veel ander vertier is er in Afghanistan trouwens niet.

Voetbalduels vinden in het stadion van Kaboel allang niet meer plaats en met de ontwikkeling van het balspel zelf is het al even pover gesteld. Terwijl andere buurlanden er met rasse schreden op vooruitgaan, en sommige van hun voetballers bij westerse clubs op de rand van de doorbraak staan, trappelt Afghanistan ter plaatse. Dat kan ook moeilijk anders. In 1996 werd de sport die tot dan toe - en nu wellicht nog steeds - tot een van de populairste van het land behoorde, verboden. Sindsdien bestaat het nationale voetbalelftal, dat voor het eerst aantrad in 1933, alleen nog op papier. Veel potten heeft Afghanistan in het voetbal nooit gebroken. Het nam nog nooit deel aan de voorronde van een wereldkampioenschap. In zijn 22 duels tussen 1941 en 1984 won het welgeteld één keer. Verder: vier keer een gelijkspel en zeventien keer verloren.

Het is van 1984 geleden dat Afghanistan nog eens een officiële wedstrijd speelde, toen in de voorronde van het Aziatische kampioenschap tegen Hongkong. Daarna begon het wachten. Terwijl iedere eilandengroep met vijf inwoners tegenwoordig al een aanvraag indient om een nationaal team op te richten - en daarin ook slaagt omdat de Fifa, de wereldvoetbalbond, meer aangesloten leden wil tellen dan de Verenigde Naties - wendt Afghanistan zich doodleuk af van een wereldsport die het land nochtans eindelijk eens wat minder negatieve publiciteit zou kunnen bezorgen.

Vorig jaar vond in Kaboel wel - zeer uitzonderlijk - een vriendschappelijk duel plaats tussen een ploeg uit Kaboel en een team uit de Pakistaanse regio Baloetsjistan. (Pakistan is het enige land dat het Taliban-regime in Afghanistan erkent, FVdW). Het ziet er niet naar uit dat er op Afghaanse bodem nog meer van die wedstrijdjes zullen worden gespeeld. De Pakistani traden aan in shorts en blote benen. De zeloten van de religieuze politie grepen onmiddellijk in: als straf voor dit vergrijp werden de hoofden van alle spelers kaal geschoren.

De Afghaanse spelers hadden wel een oplossing gevonden voor het spelen in de hitte onder absurde kledingvoorschriften. Tussen kousen en short hadden ze gaasverband gewikkeld. Overigens putte de Afghaanse regering zich even later uit in verontschuldigingen: de toezichthoudende ambtenaar had wel zijn best gedaan, maar toch te veel ijver aan de dag gelegd.

Dergelijke voorvallen zijn geen uitzondering. Zo is het verhaal bekend van een cricketspeler die ondanks de verzengende hitte dacht dat hij de vestimentaire regels in acht had genomen: droeg hij geen shirt met lange mouwen en een lange broek? Een Taliban-controleur keek hogerop. "Waar zijn je baard en snor?" De speler kwam er met een reprimande af. Wie in dit land nog sportieve ambities wou koesteren, moet hier tegenop. Geen interlands meer, en sinds de invasie van de sovjets in 1979 vinden er ook geen geregelde zomer- en wintercompetities in het voetbal meer plaats. Een vriendschappelijke partij of een wijk- of stadstoernooi kan nog net.

Aan de Olympische Spelen nam Afghanistan voor het eerst deel in 1936 tijdens de Hitler-Spelen in Berlijn. Sindsdien kon het nooit een medaille winnen en lijkt het wel uitsluitend door kneusjes bevolkt. Voor het meest memorabele Afghaanse sportmoment moeten we al terug naar de Spelen van 1964. Worstelaar Mohamed Ebrahimi behaalde toen de vijfde plaats bij de vedergewichten. Worstelen is inmiddels ook alweer verboden, maar blijft, net als in heel Azië, een erg populaire sport.

En toch willen heel veel Afghanen graag. "In bodybuildingscentra zie je van die opgeblazen Schwarzenegger-types", zegt Serge Beel, een logistiek medewerker van Artsen zonder Grenzen.

Het Pakistaanse elftal dat vorig jaar in Kaboel een vriendschappelijke wedstrijd kwam spelen, komt niet zo gauw meer terug. De hoofden van alle spelers werden kaalgeschoren. Vergrijp: ze waren op het veld verschenen in shorts

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234