Dinsdag 04/08/2020

ReportageBlack Lives Matter

BLM-protesten in Brussel: ‘We moeten nu protesteren, opdat onze kinderen het later niet moeten doen’

Beeld Tim Dirven

Ruim 10.000 betogers in Brussel, 1.200 in Antwerpen en nog enkele honderden in Gent, Hasselt en Oostende. Wereldwijd en in België bereikten de Black Lives Matter-protesten dit weekend een voorlopig hoogtepunt. De betoging verliep zonder incidenten, maar in Brussel ontstonden er rellen en plunderingen na afloop van het protest.

“No justice, no peace!” Het is maar een van de vele slogans die zondagmiddag weerklonken aan het Poelaertplein in Brussel, voor het justitiepaleis. Daar kwamen meer dan 10.000 mensen samen op een Black Lives Matter-betoging, ruim twee keer zoveel als de organisatie had voorzien. Er kwamen ook 1.200 mensen op straat in Antwerpen, zo’n 750 in Gent, 300 in Oostende en ruim 200 in Hasselt, allen met hetzelfde doel: het aanklagen van structureel racisme en politiegeweld.

Change asbl, een van de trekkers van de Brusselse manifestatie, kreeg van het Brusselse stadsbestuur geen officiële toelating, maar de betoging werd wel “getolereerd” zolang er met de coronamaatregelen rekening werd gehouden. Al snel bleek het echter onmogelijk om de afstand tussen de betogers te garanderen door de hoge opkomst. Wel droeg vrijwel elke aanwezige een mondmasker. Op sommige mondmaskers staat ‘I can’t breathe’ geschreven, verwijzend naar de laatste woorden van George Floyd, de Afro-Amerikaanse man die bij een gewelddadige politie-arrestatie in Minneapolis op 25 mei het leven liet.

De betoging zelf bleef rustig, maar na afloop ontstonden er toch onlusten tussen de politie en een honderdtal relschoppers. In de Matongé-wijk in Elsene werd brand gesticht en werd de politie met stenen en flessen bekogeld, waarna de ordediensten het waterkanon inzetten. Aan de Waterloolaan, vlak bij het Poelaertplein, en op de Elsensesteenweg werden ook verscheidene winkels geplunderd. Brussels burgemeester Philippe Close (PS) reageerde op Twitter dat de politie overging tot arrestaties “om de rust zo snel mogelijk te laten terugkeren.” 

Enkele uren later was de situatie onder controle maar de gesneuvelde ruiten waren destructief voor de goodwill voor de antiracismeboodschap. Op video’s van getuigen is te zien dat de rellen ook tot frustratie bij andere betogers leiden. “De hele wereld kijkt naar ons”, roept een aanwezige. “We zijn allemaal broeders en zusters”, zegt een andere. “Wat hebben jullie gedaan, verdomme?” Ook in Antwerpen werden zo’n honderd à honderdvijftig betogers na afloop van de manifestatie opgepakt en overgebracht naar het politiekantoor, volgens de politie omdat ze zich niet aan de coronamaatregelen hielden.

De massabijeenkomst in Brussel en de rellen na afloop doen de vraag stellen of het wel verstandig was om de betoging te laten doorgaan. De betogingen komen op een moment dat samenscholingen officieel nog verboden zijn en iedereen vrijheidsbeperkingen dient na te leven. Die vraag kreeg in de loop van de avond algauw een politieke kleur. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez zei dat hij er op de Veiligheidsraad op aangedrongen had om de betoging toch te verbieden en dat burgemeester Philippe Close (PS) een zware verantwoordelijkheid draagt. Zelfde geluid bij de N-VA. Ook premier Sophie Wilmès (MR) betreurde dat er “geen alternatief” voor de massamanifestatie kon gevonden worden 

Brussel is niet de eerste stad waar de ‘Black Lives Matters’-beweging het recht op vrije meningsuiting op gespannen voet brengt met de corona-veiligheidsmaatregelen. Een week geleden kwamen ruim 10.000 mensen samen in Amsterdam, afgelopen weekend waren er manifestaties in onder andere Parijs, Londen, Berlijn, Rome, Madrid, Sydney, Seoel en Tokio. 

Net als in al die steden werd de gewelddadige dood van George Floyd vertaald naar binnenlandse ervaringen met etnisch gekleurd politiegeweld.  In Brussel ging het om de dood van de kleuter Mawda en de Brusselse tieners Mehdi en Adil, die de afgelopen jaren alledrie omkwamen bij politie-interventies. De betogers eisen gerechtigheid: “Arrest the cops, charge the cops, prosecute the cops”, staat op een bord te lezen.

Op andere pancartes lees je “Black Lives Matter” en “White silence is violence”. Sommige betogers hebben witte rozen bij, andere steken hun vuist in de lucht. “We zijn het beu!”, klinkt het meermaals door de microfoon op de trappen voor het Brusselse justitiepaleis, waarbij de samengetroepte massa luid applaudisseert. “Het is tijd dat deze pandemie van racisme verdwijnt.” 

Op sommige pancartes lees je 'Black Lives Matter', op andere 'White silence is violence'.Beeld Tim Dirven

De 44-jarige Brusselaar Abdoul Mazid was danig onder de indruk van de video van George Floyd, maar ook hij benadrukt: “Zulke dingen gebeuren ook hier in Brussel. Iedereen moet daartegen in actie komen, en tegen elke vorm van racisme. Je huidskleur mag geen invloed hebben op hoe je behandeld wordt.”

“We verenigen ons en zenden een duidelijk signaal: we zijn het strontbeu”, zegt de Gentse Ama Kissi (30). Is er sprake van een kantelpunt? “Protesteren alleen is niet voldoende. Er zijn krachtige beslissingen van de overheid nodig, op het vlak van dekolonisatie, bijvoorbeeld.  We moeten nu opkomen voor de rechten van alle gekleurde mensen, opdat onze kinderen deze strijd niet hoeven te voeren.”

In de speeches die werden gegeven, klonk dan wel veel kwaadheid, maar de sfeer was verder vooral sereen, met een opvallend stiltemoment waarop het hele plein knielde.

De politie was aanwezig bij de manifestatie op het Poelaertplein, maar hield zich afzijdig. “We hadden zelf stewards voorzien om de maatregelen te handhaven, maar misschien niet genoeg voor deze opkomst”, zegt Stephanie Collingwoode Williams van Belgian Network for Black Lives (BNFBL). “We zullen evalueren hoe we het de volgende keer nog beter kunnen doen. Er zijn wel geen noemenswaardige incidenten gebeurd.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234