Donderdag 20/02/2020

Blind geloof in het zwaard

Kitano bouwde zijn imago van laconieke, eenzame en hardgekookte held op in moderne Tokiose yakuza- of gangsterfilms. In zijn jongste film Zatoichi heeft hij die flegmatieke cool naar het genre van de chambara of zwaardvechtfilm overgeplaatst, ook omschreven als de Japanse western.

Het dankbare mythische gegeven waar het in het gestileerde Zatoichi om draait - de titel slaat op het gelijknamige legendarische hoofdpersonage: een razend populair en cultureel icoon in Japan - is dat de bliksemsnelle zwaardvirtuoos Zatoichi blind is. Deze volstrekt geloofwaardige handicap - Kitano laat ook open of 'Ichi' zijn blindheid veinst - wordt ruim gecompenseerd door een zeer scherp ontwikkeld gehoor en reukvermogen. Dat is de reden waarom deze mysterieuze, zwijgzame en rondzwervende 19de-eeuwse avonturier er toch toe in staat is zijn zwaard met een onwaarschijnlijke precisie te hanteren. Voor deadpan-komiek Kitano, bijna onherkenbaar met zijn platinablond haar, is dat de ideale wipplank voor ludieke slapstick en enkele briljant gevisualiseerde en opwindend gechoreografeerde actiescènes.

In sommige samoeraifilms van Kurosawa werd humor ook al hilarisch of satirisch gebruikt, maar Kitano geeft er hier een onweerstaanbare, droge draai aan zoals alleen hij dat kan. Wanneer bijvoorbeeld een gangster, nauwelijks bekomen van zijn verbazing na een flitsaanval van Zatoichi, zich bij zijn opdrachtgever wil verontschuldigen omdat diens nieuwe zwaard ernstig beschadigd is, vergeet de man wanneer hij een buiging maakt om zich te excuseren dat hij het bewuste zwaard nog in zijn hand heeft en steekt hij de ander bijna dood.

Het scenario van Kitano's genrerevitaliserende uitstap is bovendien beresterk en de minimalistische gesloten aanpak van Dolls, Kikujiro of zijn eerste films heeft plaats geruimd voor een veel minder strenge esthetiek. Dat scenario volgt trouwens de hoofdlijnen van een traditionele samoeraifilm, hoewel het minder melodramatisch is in vergelijking met de gelijknamige cultserie.

De film begint met de aankomst van Zatoichi, die als masseur en gokker overleeft in een eenvoudig bergdorpje dat volledig in de wurggreep is van de corrupte gangsterclan rond Ginzo. Die heeft een zekere Hattori in dienst genomen, een beruchte ronin of samoerai zonder meester. Tegelijk met Zatoichi en zijn toekomstige duelrivaal Hattori, helemaal niet geportretteerd als slechterik maar als melancholische krijger die lijdt onder de ziekte van zijn vrouw, zijn in het dorp ook twee mooie en rondreizende geisha's of gezelschapsdames aangekomen. De zussen zijn op zoek naar de brutale moordenaars van hun familie.

Iedereen zal uiteindelijk het pad van Zatoichi kruisen, die ondertussen vriendschap heeft gesloten met Shinkichi. Die vrolijke kerel is behoorlijk onder de indruk van het succes van Zatoichi in een kansspel met dobbelstenen. Onze blinde krijger, met zijn typerende korte idiote lach of grimas, zal zijn zwaard ten dienste gaan stellen van de gerechtigheid, al komen we nooit te weten of Zatoichi een edele samoerai is of een doorslechte zwaardvechter met een killerinstinct die toch de kant van de verdrukten kiest.

Kitano is het explosieve geweld in zijn films nooit uit de weg gegaan en ook in Zatoichi spat het bloed soms metershoog van het scherm, al krijgt het door die groteske overdrijving een komische, cartooneske dimensie. Uit heel wat blijkt het cinematografische fingerspitzengefühl van Kitano, die naar goede gewoonte zijn film zelf monteert. De soepele manier waarop hij de bloedige scènes in beeld brengt, de schitterende dramatische geometrie, de geïnspireerde ondersteunende flashbacks, de knappe poëtische beeldcomposities en het vrije gebruik van de filmtaal - dubbeldruk, vertraagde beelden - illustreren dat.

Zatoichi is Kitano's beste film sinds Hana-bi (1997) en zijn meest toegankelijke tot nu toe. Een instantklassieker. Luc Joris

Kitano levert met deze hilarische zwaardvechtfilm een instantklassieker af

HHHH

VERTOLKING Beat Takeshi, Tadanobu Asano, Michiyo Oguso, Guadalcanal Taka, Daigoro Tachibana, Yuko Daike REGIE Takeshi Kitano GENRE Samoeraifilm LAND Japan SPEELDUUR 116 minuten

KORT SAMENGEVAT

Takeshi Kitano is zowel voor als achter de camera opnieuw in bloedvorm in deze geïnspireerde, knap gestileerde en onderhoudende update over de legendarische blinde zwaardvechter, masseur en gokker Zatoichi, die in een bergdorpje de confrontatie met een corrupte clan van gangsters aangaat. Kitano-cool, goed voor de Zilveren Leeuw voor de beste regie op het jongste festival van Venetië, waar moeilijk aan te weerstaan is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234