Zaterdag 15/08/2020

Wapenindustrie

Blijven we subsidies voor militair onderzoek verbieden? Muyters beslist voor de zomer

De wapenbeurs Eurosatory in Parijs.Beeld BAS BOGAERTS

Een onderzoek van het Vredesinstituut vraagt om voorzichtig te zijn met het wijzigen van de richtlijn die subsidies voor militair onderzoek verbiedt. Eerder had de industrie gevraagd om de richtlijn op te heffen. Minister Muyters wil de komende weken een beslissing nemen.

Een ethische richtlijn uit 1994 verbiedt subsidies aan Vlaamse bedrijven voor militair onderzoek, maar Vlaams minister voor Innovatie Philippe Muyters (N-VA) wil de richtlijn herzien. Een advies van de Vlaamse Adviesraad voor Innoveren en Onder­nemen (VARIO) vroeg om de opheffing van de richtlijn, maar dat stuitte op protest van ngo Vredesactie en 125 wetenschappers.

Muyters wou de knoop pas doorhakken als hij ook het advies had van het Vredesinstituut, een onderzoeksinstelling van het Vlaams Parlement. Dat advies, dat besteld was door voorzitter van het Vlaams parlement Jan Peumans (N-VA), is deze ochtend overgemaakt. 

Het levert zowel argumenten voor als tegen een mogelijke versoepeling van de zogeheten IWT-richtlijn. Vlaanderen is de enige regio die door deze richtlijn geen gebruik kan maken van Europese subsidies en onze bedrijven hebben daardoor een concurrentieel nadeel.

Bovendien: "Overheidssteun zal wellicht nodig zijn voor Vlaamse bedrijven om te kunnen deelnemen aan bepaalde Europese samenwerkingsverbanden voor de ontwikkeling van nieuw militair materieel", zo zegt het advies.

Verheldering

Anderzijds zijn er heel wat vraagtekens bij de geplande Europese initiatieven, bijvoorbeeld met de parlementaire controle ervan, en kan het financieren van militair onderzoek leiden tot een vermindering van het budget voor civiele innovatieprojecten.

"In 2007 gaven we een advies over de IWT-richtlijn, waarin we pleitten om de geest van de richtlijn toe te passen op alle relevante Vlaamse beleidsinstrumenten", zegt Tine Destrooper, directeur van het Vlaams Vredesinstituut. "Ons huidig onderzoek levert voor ons geen argumenten op om af te wijken van ons vorig advies."

Het Vredesinstituut pleit daarentegen voor een verheldering van de huidige richtlijn, maar die moet gebeuren in een publiek en parlementair debat ten gronde. Dat was aanvankelijk niet de bedoeling van minister Muyters. De minister wil zijn keuze zo snel mogelijk voorleggen aan de Vlaamse regering, om een oplossing te hebben voor de zomer.

'Wapenindustrie ruikt geld'

Een parlementair debat is nog niet uitgesloten, maar Muyters wil eerst het advies bestuderen, om "tot een oplossing te komen die gedragen is door de industrie en door de vredesbeweging". 

"Het is een goed onderbouwd en genuanceerd stuk dat we naast het advies van VARIO leggen en we hebben niet de indruk dat beide adviezen onverzoenbaar zijn", zegt de woordvoerder van Muyters. "Een volledige afschaffing van de richtlijn is niet aan de orde, het gaat erom ze te verduidelijken zodat onze bedrijven net als in het buitenland of in Wallonië kunnen deelnemen aan Europese subsidies voor onderzoek."

Iedereen tevreden houden zal een moeilijk opdracht worden. De ngo Vredesactie, niet te verwarren met het Vredesinistituut, roept de minister op om niet te zwichten voor de belangen van de wapenindustrie. 

"De wapenindustrie ruikt geld, Europees geld, en zet alle middelen in opdat ook Vlaanderen mee in een oorlogseconomie stapt die geen antwoord biedt op onze veiligheidsuitdagingen", zegt Bram Vranken van Vredesactie. 

Het onderzoek van het Vlaams Vredesinstituut vraagt dat er voldoende garanties komen voor een verantwoord beleid als Vlaanderen subsidies voor militair onderzoek mogelijk maakt. Zo is het belangrijk dat projecten die overheidssteun zouden ontvangen aansluiten bij de Vlaamse visie op veiligheid en Europese integratie, maar ook bij het Vlaamse buitenlands, economisch, innovatie- en wapenexportbeleid. “Het is cruciaal dat Vlaamse beleidskeuzes omtrent overheidssteun aan militaire innovatie, het Vlaamse beleid in andere domeinen niet ondergraaft”, stelt Diederik Cops, onderzoeker aan het Vlaams Vredesinstituut. 

De Parijse Eurosatory-beurs.Beeld BAS BOGAERTS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234