Dinsdag 18/01/2022

Portret

Blijven flateren, toch blijven zitten

Met behoorlijk wat moeite verdedigde Schauvliege zich gisteren in het Vlaams Parlement. Beeld © bas bogaerts
Met behoorlijk wat moeite verdedigde Schauvliege zich gisteren in het Vlaams Parlement.Beeld © bas bogaerts

Het langverwachte klimaatakkoord moest Joke Schauvliege uit de miserie halen. Eindelijk een succes waarmee ze kon uitpakken. Helaas, het is helemaal anders uitgedraaid. Meer dan ooit dreigt de minister politiek buitenspel te staan.

JEROEN VAN HORENBEEK

Maandag had een fijne werkdag moeten worden. Eentje waarop Joke Schauvliege eindelijk de problemen van de voorbije maanden kon vergeten, met een persconferentie over het klimaatakkoord. Daarover onderhandelen de deelstaten al zes jaar, zonder een millimeter vooruitgang. Tot vrijdagnacht dan toch een compromis werd gevonden door de verschillende klimaatministers. Het enige wat nog moest gebeuren: officiële goedkeuringen krijgen van de eigen regeringen.

Daar is het fout gelopen voor Schauvliege. N-VA noemde het akkoord maandag onevenwichtig. Vlaanderen moet te veel bijdragen, is het oordeel. Schauvliege heeft zich laten rollen als een beginneling. Morgen beslist de ministerraad definitief, maar de kans dat N-VA volledig zal inbinden, is klein. Al probeert Schauvliege zich te weren: "Volgens mij is dit een goed akkoord. Ik zal het daarom blijven verdedigen", vertelde ze gisteren in het Vlaams Parlement.

Heeft ze er een boeltje van gemaakt? Na drie dagen geruzie lijkt N-VA toch wat gas terug te nemen, en te focussen op de 'te kleine inspanningen van Wallonië'. Wat Schauvliege wel kwalijk wordt genomen, is dat ze op eigen houtje toegevingen heeft gedaan die vooraf niet waren doorgesproken. De regeringstop inlichten over het dossier deed ze pas vrijdag, toen er eigenlijk bijna over alles een akkoord was. Alleen de verdeling van de inkomsten was nog niet klaar. Ook tijdens de beslissende onderhandelingsnacht van vrijdag op zaterdag liet Schauvliege het na om goed af te stemmen. Zoals iemand van haar eigen partij zegt: soloslim spelen mag, maar dan win je maar beter.

Marionet

Heeft Schauvliege zich laten meeslepen? Met in het achterhoofd dat een communicatiesucces haar goed zou uitkomen? Ze ontkent. "Iedereen is buiten zijn oorspronkelijke onderhandelingsmandaat gegaan. Anders was er geen akkoord mogelijk." Niet iedereen is overtuigd. Parlementslid Wilfried Vandaele (N-VA): "Ik kan me inbeelden dat ze dacht: over dit akkoord wordt al zes jaar onderhandeld, als ik dit rondkrijg, is dat sowieso een goede zaak. Maar een deal sluiten om een deal te sluiten is geen verdienste." Hermes Sanctorum (Groen): "Schauvliege stond onder enorme druk. Het verbaast me niets dat de communicatie tussen haar en N-VA fout is gelopen. Die relatie is al langer verzuurd. Dan heb je minder zin om alles terug te koppelen."

Dat de minister geen politiek communicatiewonder is, weten we al langer. Op het departement Cultuur had ze lang nodig om na een paar stomme missers het vertrouwen terug te winnen. Op het departement milieu staat ze er momenteel niet veel beter voor. Twee voorbeelden. Toen Vandaele haar na een conflict over natuurbescherming omschreef als een marionet van de Boerenbond, kreeg ze dat beeld met veel moeite gekeerd. Toen comedian Wouter Deprez zich uitsprak tegen de ontbossing in Limburg, slaagde ze erin om zijn geëngageerd burgerprotest in een paar weken te laten ontaarden in een persoonlijke tweestrijd.

De constante daarbij: Schauvliege heeft het lastig om negatief sentiment van collega's of van de publieke opinie te keren. Integendeel, ze versterkt het door het debat te mijden tot ze niet anders kan. Door niet proactief te communiceren, maar zich achter verdedigingslinies te verstoppen. Het leidt bij sommige parlementsleden - ook op de banken van de meerderheid - tot de vaststelling dat ze een omgekeerde Midas is: alles wat ze aanraakt, verandert van goud in lood. Goede bedoelingen of niet.

De vraag die dan logischerwijs volgt, is of het zo nog verder kan? Binnen de regering wordt een ontslag uitgesloten. Daar zit niemand op te wachten. Een minister: "Niemand denkt hieraan. Binnen CD&V is men sowieso niet van plan om haar te laten vallen." De voorbije dagen verdedigde CD&V haar voluit. Iets wat veel mensen niet weten: Schauvliege is een verdoken stemmenkanon. In thuisprovincie Oost-Vlaanderen is ze al jaren een van de best scorende politici.

Vendetta

Wat wel wordt erkend binnen de regering: het is een probleem dat Schauvliege niet alleen door de oppositie wordt aangevallen - dat overleeft een minister doorgaans wel - maar dat ook binnen de meerderheid lastige vragen worden gesteld. Of er dan een wapenstilstand komt? Dat is twijfelachtig. Vandaele: "Mijn partij voert geen vendetta tegen Schauvliege. Maar we mogen wel opmerkingen maken over haar beleid. Als ik dan hoor dat de minister ons ervan beschuldigt Deprez tegen haar op te zetten, dan denk ik: Joke toch."

Indien de ministerraad morgen Schauvliege niet volgt, dan dreigt het scenario van een lamme eend, waarbij ze achterblijft als minister met niet genoeg politiek kapitaal om beslissingen door te duwen. En dan mag iedereen volhouden dat ze Schauvliege niet in het vizier hebben, ook zij beseft: als er echt wordt geschoten, dan gaan de lamme eenden er het eerst aan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234