Dinsdag 27/10/2020

Blauwe Maandag Compagnie:

'Ik heb de beste herinneringen aan de bende van 'Wilde Lea'. Pure Sturm und Drang'

van kartonnen dozen naar Toneelhuis

Weinigen hebben het gevoel niet meer dan een uitvoerder te zijn beter verwoord dan Luk Perceval. "Ik was als een marionet die in historische reconstructies mocht dienen", zei Perceval toen hij het als acteur bij de KNS voor bekeken hield. In 1984 richtte hij samen met regisseur Guy Joosten de Blauwe Maandag Compagnie (BMCie) op. "Luk wilde bewijzen dat je ook zonder decor boeiend theater kon maken. Desnoods met kartonnen dozen. En hij deed het: hij regisseerde Don Quichotte in de King Kong, een klein Antwerps zaaltje. Ik speelde de titelrol, tussen die dozen." Dat precies BMCie vijftien jaar later als het Toneelhuis zelf de Bourla betrok, was een bizarre speling van het lot. "Ik speelde in de beginjaren van de BMCie ook nog bij KVS. Niet gemakkelijk, ik zat tussen twee vuren. Ik heb Nand Buyl maar één keer écht kwaad gekregen, toen ik bij de BMCie Merkwaardige paren (1985) speelde. Ik was de vader, Gilda de dochter en theatercriticus Wim Van Gansbeke vertolkte de moeder. Bij de KVS konden ze Van Gansbeke toen levend villen, want uiteraard had hij lak aan het theater dat hij daar meestal op de planken zag. Hij had ook mij al enkele keren onder het gras geschreven, maar tijdens Merkwaardige paren zijn we goed bevriend geraakt." Merkwaardige paren was niet het enige veelbesproken stuk dat de BMCie uit haar mouw schudde. "Wilde Lea (1991) was compleet van de pot gerukt. Ik heb de beste herinneringen aan de bende die daar toen bij elkaar zat. Pure Sturm und Drang. We werkten keihard maar amuseerden ons rot. Ik herinner me dat we bijna flauwvielen in de coulissen. Zo'n fysiek theater waren we niet gewoon. Maar het stuk sloeg bij het publiek in als een bom."

Begin jaren negentig was de BMCie populair, met prijzen overladen maar wel dakloos. Huizen als deSingel en de Monty vonden dat Blauwe Maandag als ensembletheater maar bij de KNS moest aankloppen, maar Percevals uitspraak van weleer indachtig was dat out of the question. Een vaste stek aan het Antwerpse Zuidstation werd afgeketst en de BMCie trok naar de Minard in Gent. "Ons gezelschap was te populair in bepaalde middens. Die hele situatie getuigt weer maar eens van onze typische Vlaamse mentaliteit: we zitten liefst elk op ons eilandje. We zijn au fond egoïsten en samenwerken is altijd problematisch", verzucht De Wachter.

Spanningen in het theater zijn schering en inslag maar wie een jaar lang repeteert voor een monsterproductie die de koningsdrama's van Shakespeare verenigt, weet niet waaraan hij begint. "Ten oorlog (1997) is het hoogtepunt van en de doodsteek voor het Blauwe Maandag-gevoel geweest. Achteraf gezien hebben we theatergeschiedenis geschreven maar toen zagen we af. Twaalf uur aan een stuk spelen, dat doe ik nooit meer", zegt De Wachter. "Het heeft niks gescheeld of het hele project was afgeblazen. Toen Peter Van den Begin, Stany Crets en Guy Van Sande na een conflict met Perceval vertrokken, waren we meteen drie koningen kwijt. Die rollen hebben we dan maar onderling verdeeld: ik stond in alle stukken en had zeven kostuumwissels."

Toen de BMCie in 1998 weer naar Antwerpen verhuisde en na de fusie met de KNS het Toneelhuis werd, bleef De Wachter, 'planeet' rond Luk Perceval, loyaal circuleren. Hij speelde er totnogtoe in vier producties: Franciska (1999) ("groots theater op zijn Duits"), Push-up (2002) ("een afknapper met een jonge Duitse regisseur, Jasper Brandis, met wie ik totaal geen voeling mee had"), Oom Vanja (2003) ("een rol waar ik echt trots op ben") en Mamma Medea (2002). Die Medea-bewerking van Lanoye in een regie van Gerardjan Rijnders noemt De Wachter een topervaring. "Ik had eindelijk weer dat Blauwe Maandag-gevoel, met een ongelooflijke dynamiek tussen de jonge en de oudere acteurs. het klikte meteen met Gerardjan. Hij is een regisseur die je het gevoel geeft dat hij je heel vrij laat. Maar zonder dat je het beseft, wringt en draait hij je tot hij je precies heeft waar hij je wilt hebben."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234