Dinsdag 29/11/2022

FIFA-schandaal

Blatters boeman komt uit de VS

null Beeld © Arnd Wiegmann / REUTERS
Beeld © Arnd Wiegmann / REUTERS

Is de vijfde herverkiezing de match te veel voor Sepp Blatter? De ongenaakbare voorzitter van de wereldvoetbalbond FIFA spartelt om te overleven. De FBI is dan ook geen simpele tegenpartij.

LIEVEN DESMET

Ook al wordt hij vandaag allicht herverkozen als voorzitter van de wereldvoetbalbond, Sepp Blatter zal toch niet gerust gaan slapen na het diner. De Fédération Internationale de Football Association (FIFA) daverde immers nooit eerder sinds de oprichting in 1904 zo op haar grondvesten, sinds ze deze week in het vizier kwam van de Amerikaanse FBI.

null Beeld ©Javier Galeano / REUTERS
Beeld ©Javier Galeano / REUTERS

Rode kaart

De 79-jarige Zwitser ziet in zijn ergste nachtmerrie Loretta Lynch zwaaien met de rode kaart. De Amerikaanse minister van Justitie heeft zich vastgebeten in de FIFA en dat is minder uitzonderlijk dan het lijkt. Het is het gevolg van de eigen mist die de FIFA zo gretig spuit over haar eigen werking. Als een onderzoek wordt gevoerd naar de toekenning van de wereldkampioenschappen van 2018 (Rusland) en 2022 (Qatar), komt de FIFA in 2014 met een nietszeggende verklaring en een samenvatting van het uitgebreide onderzoeksrapport. Case closed, denkt Blatter. Dat was evenwel buiten jurist Michael Garcia gerekend. Hij had anderhalf jaar van zijn leven aan het onderzoek opgeofferd, en 350 pagina's geschreven.

Garcia, in een verleden federaal procureur in New York, is bevriend met James Comey, de directeur van het Federal Bureau of Investigation (FBI). Datzelfde FBI onderzocht gelijktijdig een vermoeden van corruptie binnen de FIFA, met medewerking van een rist Amerikaanse banken als JP Morgan, Citigroup, Bank of America en UBS.

Het bureau kreeg ook de hulp van whistleblower Chuck Blazer, die tot 2013 bestuurslid was van de FIFA, maar aankeek tegen enkele jaren cel wegens belastingontduiking. Hij lekte talloze documenten, en zat als mol in tig vergaderingen met bandopnemertje in de aanslag. Via Blazer zou de FBI zo bewijzen hebben van het aannemen van smeergeld bij het organiseren van voetbaltoernooien, en dat al sinds de jaren 90. In totaal zo'n 90 miljoen euro. De fraude zou via de CONCACAF, de overkoepelende voetbalbond voor Centraal- en Noord-Amerika en de Caraïben, zijn gebeurd.

De FIFA heeft zes continentale bonden als lid. Alleen de Europese UEFA zou nu stemmen voor Blatters uitdager prins Ali bin Al-Hussein. De EUFA-stemmen (53 op 209) wegen echter niet zwaar genoeg om een herverkiezing in de weg te staan. En zolang ze als bond niet breekt met de FIFA blijft alles bij het oude.

Althans, op het eerste gezicht blijft alles bij het oude. Het grote gevaar voor Blatter komt uit de Verenigde Staten. Volgens de Amerikaanse justitie waren de misdrijven gepland in de VS en werden de betalingen uitgevoerd via banken in de VS. Voldoende dus voor het Amerikaanse gerecht om zich daarin vast te bijten. Want als er iets is waar de FBI zich als kuitenbijter in laat kennen, dan dat wel. Belastingontwijking is in de VS een zwaarwichtig feit.

Richard Weber, hoofd van de Amerikaanse federale belastingdienst IRS, noemde het al een goede zaak voor de strijd tegen corruptie, witwaspraktijken en internationale belastingontduiking.

Vladimir Poetin heeft felle kritiek op het Amerikaanse onderzoek. Volgens de Russische president gebruiken de Verenigde Staten hun rechtssysteem om te verhinderen dat Sepp Blatter wordt herverkozen als FIFA-voorzitter.

Loretta Lynch bleek niet onder de indruk, en zei dat dit nog maar het begin was. Prompt vroeg ze nog eens de uitlevering van drie Argentijnen die actief zijn binnen de sportmarketing. De VS beschuldigen daarmee in totaal nu al veertien mensen, van wie de meesten FIFA-officials, van betrokkenheid bij het schandaal. De helft onder hen is inmiddels opgepakt. En dat maakt velen nerveus. Amerikaanse concerns zijn gevoelig als de FBI of de IRS zich laten gelden.

Gevolg: creditcardbedrijf Visa liet al weten de sponsorrelatie met de FIFA te heroverwegen als de wereldvoetbalbond er niet in slaagt om te hervormen. Ook Coca-Cola en McDonald's lieten zich al in dergelijke bewoordingen uit. Als de FIFA financieel geraakt wordt, dreigt Blatter in ijltempo zijn steun te verliezen.

En dat dreigt nu te gebeuren, door het Amerikaanse onderzoek. De wereldvoetbalbond kende tot vorig jaar zes belangrijke geldschieters, die in 2014 samen 144 miljoen euro overmaakten. Eind vorig jaar liet vliegmaatschappij Emirates echter al weten te stoppen als sponsor van de FIFA, na het onderzoeksrapport over de toewijzing van de WK's van 2018 en 2022. Een gevoelige financiële aderlating voor de voetbalbond. Ook elektronicaconcern Sony verlengde het sponsorcontract met de FIFA niet eind 2014. Naar verluidt zouden de Japanners de gesloten structuur van de organisatie hekelen en tevergeefs hebben aangedrongen op hervormingen.

Financiële cadeaus

Sepp Blatter beseft dat zijn overleven verbonden is met de financiële cadeaus die hij kan uitdelen aan de voetbalbobo's van wie hij zo stemmen koopt. Hij riep gisteren een crisisvergadering samen. Maar door vast te houden aan het pluche van zijn voorzittersstoel wordt hij de speelbal van verschillende krachten.

Het FIFA-congres vandaag dreigt hoe dan ook een farce te worden. En ook al is Sepp Blatter vooralsnog geen onderwerp van het onderzoek, eindigen in schoonheid is hem al lang niet meer gegund.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234