Vrijdag 25/09/2020

ReportageBorgerhout

‘Blanken lopen in een grote boog om me heen’: na ‘probleembuurt’ is Borgerhout nu ook een ‘coronabroeihaard’

In Borgerhout heeft bijna 60 procent buitenlandse roots, en met 15.000 inwoners per vierkante kilometer is het het meest drukbevolkte gebied van Vlaanderen. Beeld Wouter Van Vooren

Het Antwerpse district Borgerhout draagt naast het stigma van ‘probleembuurt’ nu ook de bedenkelijke titel van ‘coronabroeihaard’. Bij de inwoners heerst er frustratie, maar vooral ook ongerustheid.

In de moskee Alkafaalah, midden op de Turnhoutsebaan, is er woensdagvoormiddag niemand te bespeuren. Alleen voor de drie belangrijkste gebeden van de dag – ’s ochtends, ’s middags en in de vooravond – gaat de deur even van het slot. Tijdens het gebed staan de gelovigen niet voet-aan-voet, zoals dat volgens de islamitische voorschriften hoort, maar op anderhalve meter afstand van elkaar. De coronamaatregelen worden hier strikt nageleefd.

Toch gaan de cijfers de verkeerde richting uit. In een week tijd zijn er in Antwerpen 328 nieuwe coronabesmettingen vastgesteld. Deze stijging treft alle districten, maar is het felst in Borgerhout en Deurne. Met name in het district Borgerhout ligt het aantal besmettingen nu vier en een halve keer hoger dan een week geleden. “De verspreiding gaat zeer snel, en treft vooral twintigers en dertigers”, zegt Borgerhouts districtsburgemeester Marij Preneel (Groen).

Het zijn de lokale huisartsen die als eersten aan de alarmbel trokken. Vorige week zagen zij plots veel meer patiënten met covidklachten. Ook op de spoeddienst van het AZ Monica in Deurne, waar de meest ernstige patiënten terechtkomen, voelen ze de druk stijgen. “Ongeveer een vijfde van onze spoedpatiënten hebben nu covidgerelateerde symptomen”, zegt hoofdarts Jean-Paul Sion. “Een overrompeling is het nog niet, maar we houden wel ons hart vast.”

Dat Borgerhout een broeihaard voor corona blijkt, is niet onlogisch. “Met 15.000 inwoners per vierkante kilometer zijn we zowat het meest dichtbevolkte stukje Vlaanderen. Eén vonk volstaat om het virus in een mum te laten verspreiden”, zegt Preneel. Bovendien woont hier veel jong volk. Bijna 30 procent van de Borgerhoutenaren is jonger dan twintig jaar. Veel volk met een migratieachtergrond, ook. Bijna 60 procent heeft buitenlandse roots.

Wilde verhalen

Dat virologen en epidemiologen nu in de richting van de Marokkaanse gemeenschap kijken, is de inwoners hier niet ontgaan. Binnen de gemeenschap circuleren al een tijdje wilde verhalen over besmettingen. Op straat zijn de mondmaskers al ingeburgerd. “Sinds vorige week zit de schrik erin”, zegt Jamal Kasmi, een 31-jarige jeugdwerker die hier vandaag aan het werk is. “Het begon met twee grote families, waarvan verschillende familieleden positief hebben getest. Sindsdien is iedereen in paniek.” 

Kasmi betwijfelt wel of al die heisa terecht is. “Wat me stoort, is de stigmatisering. Iedereen in de allochtone gemeenschap wordt over één kam geschoren, terwijl daar amper cijfers tegenover worden geplaatst.” Volgens Kasmi zijn mensen met een migratieachtergrond nu nog vaker het slachtoffer van discriminatie dan voorheen. “Ik merk dat zelf ook. Blanken lopen nu in een grote boog om me heen. In de winkel kijken ze me boos aan om duidelijk te maken dat ik vooral niet te dicht moet komen.”

Spelen culturele verschillen, zoals nauwe familiebanden, een significante rol in de verspreiding van het virus? Of wordt er te snel met de vinger gewezen? Antwerps gouverneur Cathy Berx windt er geen doekjes om. “Veel nieuwe patiënten hebben een migratieachtergrond. Dat zien we in de cijfers, en daar is dus geen discussie over.” Op vraag van Berx onderzoekt de VUB nu waarom deze gemeenschappen extra hard getroffen worden, en hoe zij het best gesensibiliseerd worden. “Niet om hen te stigmatiseren, maar omdat het gewoon belangrijk is.”

Het is alle hens aan dek. Burgemeester Bart De Wever (N-VA) voert vanaf zaterdag een aantal extra maatregelen in, die de Antwerpse opmars van het longvirus moeten stoppen. Eén daarvan is een verbod op het delen van shishapijpen. Zelfs met een afzonderlijk mondstukje is het gevaar op het uitwisselen van speekseldruppeltjes te groot. Take-away alcohol verkopen na middernacht wordt verboden. Op markten en in publiek toegankelijke ruimtes geldt een mondmaskerplicht.

Tropisch Instituut

De provincie start nu ook haar eigen contactopsporing. Verschillende gepensioneerde artsen en epidemiologen hebben zich vrijwillig aangediend om te helpen. Jonge verpleegkundigen en specialisten in opleiding worden gerekruteerd om hen te helpen. De bedoeling is dat zij donderdag een korte opleiding krijgen, zodat het systeem op vrijdag van start kan gaan.

Zelfs het Tropisch Instituut wordt ingeschakeld. Het zogenaamde ‘Outbreak Research Team’ (ORT) bouwde een grote expertise op in landen als Congo en Guinee, onder meer over ebola. Als iemand weet hoe een epidemie het meest efficiënt aangepakt wordt, dan zijn zij het wel.

Intussen doen de huisartsen wat ze kunnen. In een poging om de triagepost in Deurne te ontlasten, gingen enkele Borgerhoutse artsen woensdag op zoek naar een extra gebouw om coronatesten af te nemen. Dat betekent dat de Borgerhoutenaren binnenkort makkelijker in hun eigen wijk getest kunnen worden. De artsen werken ook mee aan de lokale contactopsporing.

Kasmi hoopt dat deze inspanningen een lokale lockdown kunnen vermijden. Zeker nu het Offerfeest in aantocht is. “In Brasschaat, waar ze met z’n tweeën in een villa van driehonderd vierkante meter wonen, is zo’n quarantaine nog realistisch. Maar als je met vijf op een appartement woont, zoals hier, is dat onmogelijk.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234