Zondag 19/09/2021

Blair verklaart oorlog aan clandestiene asielzoekers

Tony Blair heeft zelf het asielbeleid in handen genomen, en schakelt meteen in overdrive. Oorlogsschepen die in de Middellandse Zee bootvluchtelingen opsporen, de luchtmacht die asielzoekers deporteert of zelfs een (illegale) koppeling van de Britse ontwikkelingshulp aan de bereidwilligheid tot samenwerking op het vlak van migratie. Het is maar een greep uit de 'geheime' maatregelen die uitlekten in The Guardian.

Londen / Brussel

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

Dat er wat zat aan te komen was duidelijk. Peter Hain, de Britse minister voor Europese Zaken, mocht enkele weken geleden als een bellenman de politieke optocht tegen een al te soft asielbeleid voorafgaan. Hij pleitte voor een hardere Europese aanpak en voor een opvang van de illegale migranten aan de buitengrenzen. En toen Blairs minister van Binnenlandse Zaken, hardliner David Blunkett, hardop verklaarde dat Groot-Brittanniës scholen 'overspoeld' worden door kinderen van asielzoekers, hoefde hij zich van Blair alvast niet te verontschuldigen.

En nu, nadat hij zich de voorbije maanden op de ziekenzorg en de criminaliteit heeft geprofileerd, neemt Blair zelf het heft in handen, met wat een regelrechte oorlogsverklaring is aan de clandestiene migratie. Een eerste aanzet kwam er begin deze week toen Blair met zijn Spaanse tegenhanger en huidig EU-voorzitter Aznar afsprak asielbeleid tot hét thema van de aankomende EU-top in Sevilla te promoveren. Blair gaat met zijn 'radicaal actieplan ter vermindering van het aantal ongefundeerde asielaanvragen' verder op de ingeslagen weg.

Blair, die schijnbaar weinig vertrouwen heeft in zijn Europese partners, wil graag Britse ambtenaren in de luchthavens van Amsterdam en Parijs posteren om daar een eerste dam tegen de asielstroom op te werpen. Maar bovenal ziet hij een cruciale rol voor het leger weggelegd. De linkse premier wil oorlogsschepen naar het oosten van de Middellandse Zee sturen om er te patrouilleren langs zeeroutes die wel vaker gebruikt worden voor de mensensmokkel naar Groot-Brittannië. Ook het uitgaand verkeer laat Blair over aan de militairen: het worden legervliegtuigen die opgepakte asielzoekers deporteren en het wordt het leger dat de repatriëringsroutes naar een aantal 'moeilijke' landen, zoals het in staat van burgeroorlog verkerende Somalië of Sri Lanka, moet beveiligen.

De achterliggende gedachte lijkt zo weggeplukt uit de oorlog tegen terreur van Bush en Blair: 'Wie niet met ons is, is tegen ons.' Blair is immers vast van plan al wie niet naar wens meewerkt te bestraffen. Hij koppelt rechtstreeks de toekomstige Britse en in dezelfde beweging ook Europese ontwikkelingshulp aan armlastige landen aan de mate waarin ze meewerken. Oorlogspartner Pakistan zou een begunstigde positie krijgen. Somalië, Sri Lanka, een sliert Oost-Europese landen en Turkije (als draaischijf voor de mensensmokkel uit Azië naar Europa) moeten zich daarentegen zorgen beginnen te maken. Met de Turken wil Blair eerst gaan onderhandelen over medewerking bij de deportatie van vluchtelingen naar het Koerdische Noord-Irak en Afghanistan.

De koppeling tussen ontwikkelingssamenwerking en asielpolitiek is juridisch bijzonder twijfelachtig, en volgens sommigen zelfs ronduit onwettig. Een woordvoerster van de Britse minister voor Ontwikkelingssamenwerking, Clare Short, verklaarde aan The Guardian dat de link in strijd is met de pas goedgekeurde International Development Act, die de Britse ontwikkelingssamenwerking regelt en waarvan Clare Short de motor was. Het zou echter niet de eerste keer zijn dat Blair de mening van Short, die zowat het 'linkse' geweten van de regering belichaamt, negeert.

En Blair houdt hier niet op. Andere maatregelen zijn het verkorten van de verblijfstijd voor asielzoekers uit Somalië en Afghanistan tot maximaal twaalf maanden. Vluchtelingen uit die landen die de regering op de zwarte lijst plaatst, zullen nog altijd in beroep kunnen gaan tegen hun uitwijzing, maar de Britse regering wil alvast niet meer wachten op de afhandeling daarvan om ze uit te wijzen. Blair wil ook extra gesloten centra bouwen en in navolging van België zullen de aanvragers van asiel niet meer kunnen rekenen op een geldelijke toelage.

Met de maatregelen zegt Blair te hopen extreem- of populistisch rechts voor te zijn. Aan zijn parlementariërs verklaarde hij volgens The Guardian in een vergadering dat ze 'de thema's moeten durven aan te pakken waar de mensen om geven en hun verantwoordelijkheid niet uit de weg mogen gaan'. Die uitspraken passen binnen het stramien dat de Raad voor Europa onlangs in een rapport aanklaagde. "Publieke statements hebben ervoor gezorgd dat asielzoekers als een bedreiging ervaren worden. Een afschrikkende asielpolitiek draagt bij tot het negatieve klimaat rondom asielzoekers." Uit het rapport bleek ook dat het racisme tegenover asielzoekers nergens anders zo hevig is als in Groot-Brittannië.

'We moeten durven de problemen aan te pakken waar de mensen om geven'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234