Maandag 18/01/2021

Birmingham

Vorig jaar had Birmingham het Eurosongfestival, de G8-top en 25.000 leden van de Internationale Lions Club te gast, meteen het grootste congres ooit gehouden in Engeland. Lieven Sioen ging kijken of het waar was wat The Independent on Sunday kopte: 'It's dumb Birmingham no longer'

Birmingham heeft een imagoprobleem. De tweede stad van Engeland is niet kosmopolitisch als Londen, noch heeft ze de historische charme van pakweg Edingburgh of Bath. Ze is geen bakermat van pop en heeft naar mijn weten weinig voetbalfaam. Britse scholieren leren wel dat in Birmingham stoommachine, zuurstof en X-straal werden ontdekt, maar spreekt dat tot de verbeelding? En waarom zou een Vlaamse citytripper dan uitgerekend hier een verlengd weekend doorbrengen?, vraag ik aan Sam Warnock, de public relations director van Birmingham.

Het is grijs, koud en regenachtig wanneer ik Warnocks kantoor binnenstap, en de koffie die hij aanbiedt is slecht. Maar Warnocks enthousiasme, het stapeltje folders en de twee repen Cadbury Chocolate slaan een eerste bres in mijn scepticisme. "Edinburgh is prachtig, Dublin heeft zijn Guinness, maar Birmingham is de meest Britse stad van het land. Door zijn centrale ligging is Birmingham bovendien de poort naar het Engelse binnenland, waar historische en natuurlijke attracties binnen een straal van amper dertig kilometer liggen", vertelt Warnock brochure-achtig. "Maar het is waar dat de crisis van de jaren zeventig, tachtig de stad geen goed heeft gedaan. Daarbij komt dat Birmingham weinig verleden heeft. De stad groeide tijdens de industriële revolutie, amper honderdvijftig jaar geleden. Een oude binnenstad om toeristen te lokken is er niet. Veel oog voor stadsvernieuwing en monumentenzorg is er evenmin geweest. Beton en auto heersten. En, zegt de boutade, wat de Luftwaffe begon, hebben de stadsplanners van de jaren zestig voltooid."

De stad had dus dringend behoefte aan een facelift. De economie moest worden gediversifieerd. Birmingham zou een beurs- en congrescentrum worden. "Onder het motto Birmingham Meeting Point of Europe bouwden we op wandelafstand van de oude stad het International Congress Centre waarin ook Symphony Hall, de beste concertzaal van het land is ondergebracht. De constructie is opgevat als een publieke galerij die het oude stadscentrum verbindt met de achterliggende, vernieuwde kanaalzone."

Die voormalige industriezone, tevoren totaal verloederd, werd in '93 grondig gerenoveerd. Er omheen verrijzen momenteel nieuwe kantoor- en wooncomplexen (Brindley Place) en herleeft een bruisende uitgaansbuurt (Waters' Edge), alles op wandelafstand van elkaar. "De kanalen en jaagpaden vormen nu de slagader van het nieuwe Birmingham en zijn alleen voor voetgangers toegankelijk. Deze hele buurt is trouwens op maat van de wandelaar aangelegd."

De komst van het Eurosongfestival en de G8-top in 1998 betekenden voor Birmingham een voorlopige bekroning voor de inspanningen van de voorbije jaren. "Het heeft de wereld getoond dat Birmingham niet langer dumb is, maar een moderne en bloeiende stad". Yes!

* De kanaalzone, op de allereerste plaats. Birmingham is het knooppunt van een netwerk van oude kanalen die het hele hart van Engeland doorkruisen. Ze dienden om kolen naar de hoogovens van de industriesteden te voeren en strekken zich uit van Liverpool tot Londen. Het allereerste kanaal, gebouwd in 1759, werd gevuld met draineerwater uit de mijnen. Later kwamen de spoorwegen en tenslotte de vrachtwagens die in de jaren zestig het kanaaltransport de doodsteek gaven.

Toerisme schonk de kanalen een tweede leven. De vroegere steenkoolboten zijn nu kleurrijke woonboten of worden aan toeristen verhuurd om de omgeving te verkennen. De jaagpaden zijn met een nieuw laagje klinkers omgetoverd tot wandelparadijs of brengen fietsers naar het platteland. De voormalige depots werden levendige pubs of gezellige theehuisjes. En de rokende fabrieksschoorstenen zijn vervangen door de skyline van het International Convention Center in 'red brick'. Die 'red brick' is de lieveling van Birmingham: moderne architectuur, een roodgebakken hommage aan het industriële verleden van de stad.

Een wandeling door de kanaalzone begint best in het gasbassin, waar de woonboten liggen. Vandaar gaat het via het International Convention Center (met binnenin Symphony Hall; zien!) en het National Sealife Center, een creatie van Norman Foster, richting Old Turn Junction, waar drie kanalen samenkomen.

* Zijn de kanaalzone en The Jewelry Quarter de longen van Birmingham, dan is Victoria Square het hart. Het knap heraangelegde plein verbindt Town Hall, Council House - replica van een antieke tempel - en het stedelijk Museum. Ook hier heersen de voetgangers, die zich in alle richtingen over het plein wriemelen en hun weg zoeken tussen speelse sculpturen waarvan Floozie in the Jacuzzi het populairste is. Het betreft een bronzen vrouwenlichaam in een fontein, waarvan de doopnaam The River is.

* Het Birmingham Museum & Art Gallery is om drie redenen niet te missen. Om te beginnen is er zijn collectie pre-Rafaëliten, een kunststroming uit de 19de eeuw die in Birmingham haar oorsprong vond. Niet toevallig was de hoofdstad van de industrialisering en de mechanisering ook de plek waar schilders zich tegen deze evolutie verzetten. Het begon allemaal mis te lopen, zo redeneerden de pre-Rafaëlieten, tijdens de Renaissance toen de mens zijn eigen hersenen ontdekte en zichzelf in het centrum van het universum plaatste. Kunst moest zich volgens de pre-Rafaëlieten herbronnen vanuit de collectieve en anonieme werken van voor de Renaissance. Die stelling leverde hiëratische prenten op van wezenloze ridders en dromerige feeën in een toverachtige plantentuin. Tweede reden om het museum binnen te stappen is de pas gerestaureerde Industrial Hall. De Victoriaanse galerij met brandglazen koepel en steunend op gietijzeren pijlers dient de pre-Rafaëlieten van repliek. Ziehier het comfort dat de machines ons schonken, zegt Industrial Hall, badend in het licht. De derde ster, ten slotte, kent mijn terzake zeer onderlegd reisgezellinnetje toe aan het sanitair dat is bekroond met de BBB Award 1998, de Birmingham Babychange and Breastfeeding Award.

Birmingham is volgens de brochures een shoppers' delight, en dat zegt tegelijk alles en niets. Het oude centrum lijkt inderdaad een winkelparadijs. Zelden zoveel malls, winkelstraten, markten en Victoriaanse arcades op een hoopje gezien als in Birmingham. Maar het bijzondere boetiekje dat het verschil maakt met pakweg de Antwerpse Meir heb ik er niet gevonden. Eén enkele uitzondering niet te na gesproken: Dillons The Bookstore (Newstreet) is een tempel van het boek, ondergebracht in een glorieus Victoriaans pand.

Belangrijker om weten is dat Birmingham ook goed is voor zestig procent van de Britse juwelenproductie. Meer dan honderd juwelenhandelaars zitten op een kluitje bijeen in Jewellery Quarter, een opgewaardeerde fabrieksbuurt met als oriëntatiepunten het heel charmante St Paul's-kerkje, het Jewellery Business Centre (let op de poort) en het Discovery Centre.

Als Europe's Meeting Place kan Birmingham zich uiteraard beroemen op een brede waaier aan Europese keukens. San Carlo -what's in a name -, Sir Edward Edgar & Langtry's in het Swallow Hotel - best in town - en Metro zijn geprezen plekken. Maar in de stad met de hoogste concentratie Indiërs en Pakistani van het land moet good food in het Oosten gezocht worden. Balti heet de keuken die Birmingham culinaire faam gaf. Balti is een kooktraditie uit Kasjmir. Twintig jaar geleden ging in Birmingham het eerste Balti-House open. Vandaag zijn het er meer dan honderd, die wekelijks twintigduizend eters bedienen. Wij waren twee van hen.

De naam Balti verwijst naar een platbodemige wok van geperst staal, waarin gemarineerd vlees op hoge vlam en in een mum van tijd (maximum vijftien minuten) wordt bereid. Op het laatste moment voegt men er de kruiden aan toe. Maar nog meer dan een bereidingswijze is Balti "an experience". Haar heiligdom is Balti Triangle, 49 restaurants op één roemruchte vierkante mijl in de wijken Sparkbrook en Sparkhill. Wij probeerden Adil's Balti House, bekroond als Best in the UK. Als rechtgeaarde moslim is het verboden alcohol te serveren. Ons voorraadje moeten we bij Tom's Wines halen, niet toevallig Adil's buurman. Ook vermeldenswaard is Maharaja, bekroond als het beste Indische restaurant van het land. Hot place van het ogenblik, tenslotte, is het zeer trendy Shimla Pinks, met een uitermate gestileerd kader. We aten er, genoten van de fijne keuken en opvallende omgeving, maar stapten met gemengde gevoelens naar buiten. Te duur of te veel? Feit is dat je de gezelligheid met een hoop volk moet delen, de bediening razendsnel gebeurt en de boekhouder als op een troon in het midden van de zaal al te opzichtig de rekeningen int.

San Carlo, Temple Street 4, tel. (0121) 633 0251; Sir Edward Elgar, Swallow Hotel, 12 Hagley Road, tel. 452 1144; Metro, 73 Cornwall Street, tel. 200 1911; Adil, 148-150 Stoney Lane, Sparkbrook, tel. 449 0335; Maharaja, 23-25 Hurst Street, tel. 622 2641; Shimla Pinks, 214 Broadstreet, tel. 633 0366.

De uitgaanszone van Birmingham bevindt zich op het kruispunt van Water's Edge (kanaalzone), Brindley Place en Broad Street, waar het 's avonds op de koppen lopen is. De oude pakhuizen langs de kanalen zijn dankbare lokaties voor pubs als The Malt House en The Fiddle & Bone, waar op zaterdag jazz- en folkoptredens worden gegeven. Vlakbij ligt All Bar One, een moderne, zeer te genieten drankgelegenheid. Buur is het in heel Engeland bekende Café Rouge. Hip is momenteel de Australische Walkabout Bar. Oudste café in town is de Old Crown, uit 1368. Mooiste pub, ten slotte, is de Old Joint Stock bij de kathedraal. Het Victoriaanse huis, ooit een bank, met onder een centrale glazen koepel de indrukwekkende ronde bar, is dé stek voor een pint na het werk. Niet te missen, ten slotte, is ook The Edwardian Tearoom in een van de mooiste zalen van het Museum.

Na elf uur kan de nacht verder gaan in de Ronnie Scott's Club (Broadstreet), vermaard om zijn optredens en beroemd dankzij zijn Londense tegenhanger. Recenter en trendier is Bobby Browns The Club, een met glas, inox en blauw neon heringericht pakhuis langs de kanalen.

* Op veertig kilometer ligt het behoorlijk imposante Warwick Castle, waarvan de constructie zo'n negen eeuwen geschiedenis overbrugt. Die geschiedenis heeft Madame Tussaud in drie ensceneringen aanschouwelijk gemaakt. Nu hou ik niet echt van Tussauds wassen beelden, maar wat ze in Warwick heeft gepresteerd spreekt zeer tot de verbeelding, zeker als er kinderen in het gezelschap zijn. In de middeleeuwse kelders is in een tiental ruimtes de voorbereiding voor een veldslag uitgebeeld. In het Victoriaanse deel van het kasteel is een weekend-party geënsceneerd. Verder zijn er een 'echte' spooktoren en een nog 'echtere' folterkamer en vergeetput.

* In de Cotswolds bracht de middeleeuwse wolnijverheid grote welvaart naar de kleine boerendorpjes. De lemen hutten werden vervangen door gotische huizen die de tand des tijds wonderwel weerstonden en vandaag restaurants, theehuisjes en souvenirwinkeltjes herbergen. Ja, toeristisch zijn de Cotswolds wel, maar tijdens de weekends en vakanties zijn pittoreske dorpjes als Chipping Camden te mijden. Op een doordeweekse, zonnige dag hervindt het echter al zijn charme.

* Ten noorden van Birmingham ligt Ironbridge World Heritage Site, een vallei vol industriële archeologie, waarvan de ijzeren brug terecht het uithangbord is.

INFO

Britse Dienst voor Toerisme, Louizalaan 306, 1050 Brussel, tel. 02/646.35.10

Visitor Information Centre, 2 City Arcade, Birmingham B2 4TX, tel. 0044 121.643.2514, fax 121.616.1038. Internet: http://www.birmingham.org.uk/

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234