Woensdag 01/04/2020

Biometrische scans moeten 'dubbelgangers' ontmaskeren

De politie ziet een stijging van het aantal mensen die vermomd voorbij de identiteitscontroles op Zaventem proberen te geraken. Doordat paspoorten almaar moeilijker na te maken zijn, wordt vermomming populairder. Vanaf begin 2015 moeten biometrische scanners zulke trucjes verijdelen.

Vervalser van paspoorten is een uitstervend beroep. De jongste generatie reispassen is zo moeilijk na te maken dat het bijna de moeite niet meer loont eraan te beginnen. Daar hebben mensensmokkelaars en reislustige criminelen iets op gevonden: zo goed mogelijk proberen te gelijken op de foto van een gestolen paspoort om zo voorbij de identiteitscontroles op luchthavens te geraken.

"Het fenomeen komt steeds vaker voor", bevestigt Peter De Waele, woordvoerder van de federale politie, waaronder de luchthavenpolitie valt. "Er worden regelmatig lookalikes tegengehouden op Zaventem. Dat zijn mensen die hun uiterlijk aanpassen aan de foto op een paspoort dat het hunne niet is, bijvoorbeeld door een snor te laten groeien."

100.000 euro

In 2012 werden 194 lookalikes betrapt, in 2013 ging het om 214 dubbelgangers die zich niet goed genoeg hadden vermomd. In totaal zijn op Zaventem vorig jaar 1.419 reizigers aangetroffen met een vals, vervalst, gestolen of frauduleus paspoort.

Ook in Nederland merkt men steeds meer dubbelgangers. Van de 650 fraudeurs die in de eerste helft van 2014 op Schiphol werden gevat met een vals paspoort, was een zesde van het vermomde soort, schrijft de Volkskrant.

Om de problemen met de 'lookalikes' op te lossen, komt Brussels Airport volgend jaar alvast met zes biometrische scanners. Die vergelijken de foto die zit opgeslagen in je paspoort met een foto die een camera ter plaatse van je maakt. Zo'n scanner kost om en bij de 100.000 euro. "Als de test positief wordt geëvalueerd is uitbreiding mogelijk", zegt De Waele.

Vingerafdrukken zullen in eerste instantie niet genomen worden. Hoewel de toestellen dat wel kunnen, liet ons land dat tot voor kort niet toe. "Dat wettelijk bezwaar om het niet te doen is onlangs weggevallen. Ook vingerafdrukken zouden op termijn dus mogelijk zijn", aldus De Waele.

Sinds we terrorisme zijn gaan beschouwen als een levensgrote bedreiging zijn steeds meer internationale luchthavens hun identiteitscontrole gaan intensifiëren, maar ook automatiseren. Wie de VS binnen wil, moet er al langer vrede mee nemen dat een computer zijn iris scant of vingerafdruk neemt. Daarenboven raken de marechaussees stilaan uit beeld, de paramilitaire wachters die vanuit hun glazen kooi met knik of grom toestemming geven om de 'stop here'-streep te overschrijden.

Wie vanuit Zaventem een bestemming in de Schengenzone aandoet, hoeft als Europeaan al een tijd zijn identiteitskaart niet meer te tonen. "Mensen die zich binnen de Schengenzone bewegen, moeten geen paspoortcontrole ondergaan. Dat is het vrij verkeer van personen", zegt Brussels Airport-woordvoerder Florence Muls.

Het moge duidelijk zijn, de menselijke controle wordt buitenspel gezet ten voordele van de technologie en biometrie. Dat het tijdswinst oplevert, en passagiers langer doet vertoeven in de shops- en restaurantzone, is duidelijk. Maar of het de controles ook performanter maakt?

"Je kunt moeilijk ontkennen dat de technologische ontwikkelingen het menselijk vermogen ver te boven gaan", zegt veiligheidsexpert Brice De Ruyver (UGent). "Zo'n biometrische scan is veel performanter dan het menselijke oog."

Wedloop

We kiezen er dan ook voluit voor, en hebben weinig bezwaar tegen een camera die ons gezicht onthoudt of een toestel dat het weefsel van onze wijsvinger analyseert. "We leven nu eenmaal in een samenleving waarin we onszelf geleerd hebben zoveel mogelijk risico's uit te sluiten", stelt De Ruyver.

Al duikt daarmee ook het probleem van de kostprijs op. "Natuurlijk zijn die scanners duur. En de technologische wedloop heeft zijn budgettaire grenzen. Sommige diensten zijn niet in staat de nieuwste toestellen aan te schaffen. En dan merk je dat we vasthangen aan de techniek. Valt een systeem uit, dan kun je de mensen die vroeger de dienst uitmaakten niet zomaar terugroepen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234