Donderdag 22/04/2021

Opinie

Biomassa stilleggen betekent wel degelijk meer fossiele energieopwekking

Geïmporteerder houtpellets in Gent. Beeld BELGA
Geïmporteerder houtpellets in Gent.Beeld BELGA

Francies Van Gijzeghem is projectleider Bio-Energie platform.

Aardolie en kernenergie in plaats van biomassa, is dat dan de oplossing voor onze hernieuwbare energiedoelstelling in Vlaanderen?

Biomassa staat de jongste tijd in een negatief daglicht terwijl het net de meest flexibele hernieuwbare grondstof is. Terwijl ministers mekaar omversabelen met taksen en oude koeien uit de gracht halen, ontgaat de realiteit te velde hen compleet.

Op de klimaattop in Parijs ondertekende Vlaanderen een bindende doelstelling voor de eerste periode tot 2020. In 2014 had Vlaanderen 10,5% groene stroom en 4,7% groene warmte - dat is nog een heel eind verwijderd van de 13% die afgesproken is voor beide energievormen afzonderlijk.

In 2015 produceerde biomassa met 20% van de geïnstalleerde capaciteit aan hernieuwbare energieproductie voor ongeveer 45% van de groene stroom in Vlaanderen. Dit is te verklaren door het eigen karakter van biomassa en dat betekent dat de installaties bijna volcontinu doordraaien en onafhankelijk zijn van wind en zon. Thermische installaties zijn best te vergelijken met stabiele energieleveranciers maar kunnen ook terugregelen in noodgevallen.

Dat we pellets importeren is grotendeels het gevolg van lokale wettelijke lacunes. Die zorgen ervoor dat we vandaag gigantische bergen afvalhout in Vlaanderen gestockeerd hebben liggen en die we zelfs exporteren. Zowat 450.000 ton is in Vlaanderen lokaal voorhanden maar de wetgeving verhindert het omzetten in lokale centrales, ook al is het hout met moeite nog inzetbaar in houtproducten zoals platen omdat de kwaliteit laag is.

Daarnaast is er ook nog 150.000 ton houtstof voorhanden die geëxporteerd wordt, wat maakt dat Vlaanderen net zijn energiebronnen exporteert. Is hout CO2-neutraal of niet? Als je het opstookt dan zit de CO2 in de lucht en dan heb je net de CO2 in de lucht verhoogd! - zeggen populistische stemmen. De realiteit is dat de mens sinds vele eeuwen hout als grondstof heeft gebruikt en in een rotatiesysteem werkt als het om hout-productie gaat. Met andere woorden: terwijl we met afvalhout energie maken en inderdaad CO2 in de lucht brengen groeien aan de andere kant de bomen terug op terwijl ze de CO2 opnemen.

Wat men ook niet zegt is dat er nog de helft aan afvalhout overblijft na de ontginning voor materiaaltoepassingen. Kortom de kromme takken worden niet verzaagd tot meubels omdat ze economisch niet rendabel zijn, en daardoor blijven ze liggen. Secundair gebruik en ook brandhout zijn de meest in aanmerking komende toepassingen voor dat hout. In vele gevallen wordt het vermalen en composteert het naar CO2 zonder verdere nuttige toepassing.

Vanuit onze eigen bossen kan op die manier ook nog een heel pak hout worden gewonnen zonder dat het de materiaaltoepassingen in de weg loopt. Anderzijds loopt voor vele biomassa-installaties de steun voor groene stroom binnenkort af. Installaties kunnen daardoor niet meer economisch overleven en zullen stoppen, zelfs nog voor 2020. We berekenden dat de huidige actieve capaciteit van 550 MWelektrisch zal dalen tot 120 MWe in 2020. Deze daling zal ervoor zorgen dat de productie aan groene stroom ook evenredig met 35% daalt zodat we nooit aan de doelstelling van 2020 geraken.

In de plaats van biomassa wordt dan de elektriciteit opgewekt met klassieke fossiele brandstoffen en kernenergie. Biomassa stilleggen betekent inderdaad meer fossiele of ouderwetse energieopwekking. Zo gaan we achteruit en het is alles behalve duurzaam. De overheid heeft een formeel engagement getekend om het klimaat tegen 2020 een stuk in de goeie richting te duwen.

Zoals het er nu naar uitziet zal het met groene mazout en grijze kernenergie gebeuren. Als dat maar goed komt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234