Woensdag 27/01/2021

Biomassa

Biomassa: het groene sprookje lijkt uit

Archieffoto. De biomassacentrale in Rodenhuize.Beeld Tim Dirven

Er lijkt stilaan geen dag voorbij te gaan of ergens sluit er een biomassacentrale. Wat is er aan de hand met de technologie die nog niet zo lang geleden aanzien werd als de toekomst van de groene stroomproductie? De lage stroomprijs speelt een hoofdrol.

Er lijkt stilaan geen dag voorbij te gaan of ergens sluit er een biomassacentrale. Wat is er aan de hand met de technologie die nog niet zo lang geleden aanzien werd als de toekomst van de groene stroomproductie? De lage stroomprijs speelt een hoofdrol.

In Wismar, Duitsland vroeg German Pellets vandaag aan de rechter om een schuldherschikkingsplan te mogen opstellen. German Pellets, de toekomstige uitbater van de biomassacentrale in Langerlo, ontsnapt op die manier (nog even) aan het faillissement.

In Oostende staat er vandaag een meeting gepland tussen de directie van de groenestroomproducent Biopower en de vakbonden. Mogelijk moet de biomassacentrale, waar dierlijk vet van slachtafval verbrand worden om stroom op te wekken, er voorgoed dicht.

Het lijkt duidelijk: wie gehecht is aan zijn centen, investeert nu beter niet in biomassa. Terwijl deze technologie, het opbranden van allerlei organisch afval en houtresten, lang als dé manier aanzien werd om veel en goedkoop groene energie te produceren.

Zondvloed

"Ik voorspel een zondvloed aan stopzettingen in de sector", zegt André Jurres, een energiespecialist met een eigen blog en die nu voor het groenestroombedrijf NPG Energy werkt. "Iedereen heeft het moeilijk. Ook wij. De problemen bij Biopower verrassen me niet."

Biopower is een overblijfsel van Electrawinds, het Oostendse bedrijf dat internationaal grote sier maakte in de groene sector onder leiding van Luc Desender en voorzitter Johan Vande Lanotte, om niet veel later versneden en verkocht te worden onder druk van de curator.

Overmoed speelt, zoals vaak, een rol. De internationale veroveringstocht van Electrawinds van Zuid-Afrika tot Servië was niet helemaal gedekt. German Pellets overkomt iets gelijkaardigs. Mede door een aantal slechte overnames verdrinkt het bedrijf in de schulden.

German Pellets, het bedrijf van een Duitse cowboy-ondernemer (zie de gelijkenissen met Desender) werd tot voor kort de hemel in geprezen door de serieuze zakenkranten. Nu noemt diezelfde kranten een faillissement zonder pardon "zo goed als onafwendbaar".

Lage stroomprijzen

Maar het echte probleem ligt elders. De voornaamste kost van biomassa is de grondstofkost. Die is redelijk hoog en onvoorspelbaar. Volgens de meest recente rapporten zal de prijs van biomassa wellicht blijven stijgen. De vraag is structureel groter dan het aanbod.

Op die manier komt biomassa tussen hamer en aambeeld terecht. De kosten van de brandstof - of het nu houtkorrels zijn zoals in Langerlo of vet zoals in Oostende - lopen steeds verder op, terwijl de opbrengsten uit de verkoop dalen door de zeer lage stroomprijzen.

Omdat de oudste kerncentrales in ons land langer open blijven dan gepland, tot 2025, heeft ons land plots geen stroomtekort meer maar een stroomoverschot. De beursprijzen van elektriciteit zijn hierdoor gedaald tot historische laagtes, rond 30 euro per megawattuur.

"Om biomassacentrales rendabel te maken, moet die beursprijs minstens weer tot 60 euro per megawattuur stijgen", zegt Jurres. "De marges in de sector zijn bijzonder klein. En er mogen dan subsidies zijn, die garanderen nog geen minimumrendement voor de uitbaters."

"De politiek moet binnenkort een keuze maken", zegt Tore Content, directeur van de federatie van biogasbedrijven. Die verbranden geen biomassa, maar vergisten het. "Als er niets gebeurt, verdwijnt heel de sector. Willen we dan geen duurzame energie meer?"

Voor zonnepanelen en windmolens doen de lage stroomprijzen ook pijn, maar omdat de kosten daarvan steeds goedkoper worden, kunnen ze toch langer rendabel werken. Bij biomassa - net zoals bij traditionele gascentrales - gaat de businesscase meteen ten onder.

Turteltaks

De biomassacentrale van Electrabel in Gent, nu de grootste van het land, ontvangt jaarlijks ongeveer 100 miljoen euro. Voor de megacentrale in Langerlo heeft de Vlaamse regering 200 miljoen euro per jaar voorzien, gedurende tien jaar. In totaal gaat dus om 2 miljard euro.

Als de centrale in Langerlo er niet komt, wat steeds waarschijnlijker wordt, is dat wel goed nieuws voor de consument. De Turteltaks - de nieuwe energieheffing om de kosten van het groenestroombeleid te betalen - kan dan dalen. Nu moet die in totaal 9 miljard opleveren.

Vlaams energieminister Annemie Turtelboom (Open Vld) geeft geen commentaar zolang German Pellets het project niet offcieel opgeeft. Het is bekend dat de liberaal geen voorstander is van biomassa, vooral dan niet van grote centrales. Er bestaan twijfels of die zo groen zijn als geadverteerd. De grondstoffen ervoor worden per schip aangevoerd vanuit de VS, waardoor gigantisch veel dieselwalmen worden uitgestoten.

Vandaag bedraagt de Turteltaks jaarlijks 100 euro voor een gemiddeld gezin. Mocht Langerlo er niet komen zakt dit allicht richting 80 euro.

Vlaams energieminister Annemie Turtelboom (Open Vld).Beeld Photo News
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234