Zaterdag 16/01/2021

biografie u journalist andrew morton schrijft tweede boek over prinses diana

'De juiste vraag is niet of Diana werd vermoord maar of er tegen haar werd samengezworen. En het antwoord op die tweede vraag is zonder meer ja'

'Elke vrouw worstelt met eetstoornissen, niet alleen Lady Di'

In Diana, haar ware verhaal beschreef royalty-journalist Andrew Morton voor het eerst hoe het droomhuwelijk tussen de Britse kroonprins Charles en de blonde Diana Spencer een hel werd. Na biografieën over Madonna, Monica Lewinsky en het echtpaar Beckham keert hij terug naar de vrouw die hem als auteur beroemd maakte. Het pas vertaalde Diana, op zoek naar liefde begint met een onthulling, uitgerekend over zijn eerste Diana-boek.

Antwerpen

Van onze medewerker

Hans Muys

Twaalf jaar geleden zorgde Morton voor sensatie, toen hij Diana's versie van haar huwelijksproblemen neerschreef. Wat hij toen niet vertelde was, hoe dat boek tot stand was gekomen, hoe hij een tussenpersoon had gebruikt, wiens naam hij nu pas noemt.

Waarom komt u daar zoveel jaren later pas mee?

Norton: "Kijk, het was inderdaad dokter James Colthurst, een vriend van de jonge Diana en later ook van mij, die met mijn vragen naar Diana ging en haar antwoorden aan mij gaf, omdat ik niet in de buurt van Kensington Palace gezien mocht worden. Tot nu toe wilde hij echter altijd op de achtergrond blijven. Nu zijn we het erover eens geraakt dat Diana nog altijd een belangrijke figuur is en dat mijn boek zo'n sleutelrol in haar leven heeft gespeeld dat de hele achtergrond ervan verdiend om verteld te worden."

Wat was uw drijfveer bij Op zoek naar liefde?

"Het is gewoon een vervolg op Diana, haar ware verhaal. Mijn eerste boek vertelde haar verhaal van de geboorte tot de breuk met Charles, het nieuwe gaat over de manier waarop ze als een nieuwe, onafhankelijke vrouw in de wereld stond. Je zou kunnen zeggen dat Haar ware verhaal haar manifest was, Op zoek naar liefde beantwoordt de vraag of ze dat manifest heeft waargemaakt."

Kennelijk niet helemaal, want ook uit dit boek komt ze naar voren als een zeer getraumatiseerde, wispelturige vrouw.

"Inderdaad, het was een kwestie van twee stappen voorwaarts en een stap achteruit. Toch meen ik dat je kunt spreken van een opwaartse lijn, hoe moeizaam en geleidelijk ook. Ze moest tezelfdertijd afrekenen met de demonen in zichzelf en de duivels die van buitenaf belaagden. Met dat laatste bedoel ik het hof, de politiek, de scepsis waarmee het establishment haar behandelde. Dat kwam nog boven op de psychologische problemen die ze van kindsbeen af al met zich meedroeg. Haar verlatingsangst, eerst over haar ouders, daarna over haar echtgenoot, kwam steeds weer terug."

U beschrijft haar leven als 'een strijd om controle te krijgen over haar lichaam, haar hart en haar leven'. Kunnen we dat eens punt voor punt bekijken? Om te beginnen de controle over haar lichaam.

"Toen ze met prins Charles was getrouwd, leed ze ernstig aan boulimie. Ze verminkte zichzelf, ze wierp zichzelf van de trap toen ze zwanger was van William. Ze haatte zichzelf. Vanaf dat 'donkere tijdperk' tot het eind van haar leven vocht ze voortdurend voor controle over haar lichaam. Als je ziet hoe haar lichaam er, dankzij fitnesscentra en kickboksen, in haar laatste maanden uitzag, is het duidelijk dat ze het de baas was geworden. Kijk maar naar de foto's uit die tijd. Ze zag er schitterend uit, mooi en vol zelfvertrouwen. Controle over haar lichaam betekende ook controle over haar leven."

Was dat wel zo? Ze zag er inderdaad prima uit maar wat ze deed, wees er niet altijd op dat ze haar leven onder controle had.

"Voor het eerst bepaalde ze zelf wat ze deed, moest ze geen bevelen opvolgen, had ze haar eigen geld, haar eigen plaats in de wereld. Ik zeg niet dat ze haar leven volledig onder controle had, maar wie kan dat wel zeggen?"

Ze had wel veel hulp nodig, niet alleen voor haar lichaam, maar ook voor haar ziel. Ze viel terug op allerlei zweverige kleurtherapeuten, acupuncturisten en astrologen.

"Ja, maar slechts een tijdje. Naar het einde toe had ze die mensen niet meer nodig, ze had zelf leren vliegen. Ze kon zelfs openlijk en openhartig spreken over haar boulimie, wat aantoont dat ze met dat probleem had afgerekend. Ze bood zelfs haar excuses aan haar pleegmoeder aan, waarmee ze er blijk van gaf dat ze het familietrauma uit haar jeugd had verwerkt. Daarvoor heb je moed nodig en moet je sterk in je schoenen staan."

Met de controle over haar hart had ze duidelijk meer problemen. Ze fladderde heel wat af.

"Ja, maar wie heeft controle over zijn hartenwensen? Diana ontmoette Charles toen ze nog heel jong was, trouwde toen ze nog heel jong was en kreeg op haar twintigste al haar eerste kind. Ze had geen ervaring met vriendjes en haar huwelijk was in feite voorbij toen ze nog maar 24 was. Haar man was toen teruggegaan naar zijn grote liefde, Camilla Parker-Bowles. Zij probeerde haar verlatingsangst te onderdrukken door bij andere mannen affectie te zoeken. Ze gedroeg zich in die tijd ook vaak puberaal, met al die nachtelijke telefoontjes naar minnaars als Hasnat Khan bijvoorbeeld. Met Dodi el-Fayed, haar vriend die met haar verongelukte, had ze een opener, volwassener relatie."

U bedoelt dat hij zich niet in de koffer van haar auto moest verstoppen om Kensington Palace te worden binnengesmokkeld, zoals anderen voor hem?

"Precies. Met hem ging ze openlijk spelevaren."

Maar wat betekenden die affaires voor haar? Klopt het dat dokter Khan haar echte grote liefde was?

"Het lijdt geen twijfel dat hij een heel belangrijke plaats innam. Ze sprak openlijk over de mogelijkheid om een kind van hem te krijgen. Ze probeerde hem jobs te bezorgen in Australië, in Zuid-Afrika. Erg lief maar ook erg naïef. Hij van zijn kant deinsde terug voor de wereld van de celebrities, die een relatie met haar onvermijdelijk zou meebrengen. Maar zij hield hem ook in de schaduw. Het was bij Diana vaak een kwestie van aantrekken en afstoten. Zo zat ze in elkaar."

Haar eerste affaire had ze al in 1985, met Barry Mannakee, een militair, schrijft u.

"Klopt, dat was toen Charles zijn affaire met Camilla had hervat. Van die Mannakee wisten we toen niets."

Ook tegen u vertelde ze dat niet, net zomin als ze over andere mannen in haar leven echt eerlijk was.

"Dat kwam inderdaad als een verrassing. Ik stond tijdens de voorbereiding van Haar ware verhaal echt heel dicht bij haar, ik telefoneerde elke dag verschillende malen met haar, schreef haar toespraken... En in diezelfde periode had zij een relatie, met Oliver Hoare, waarover ze niets over loste. Ze verdeelde haar leven nu eenmaal in vakjes. Eigenlijk past het bij haar dat ze het me niet vertelde."

U stelt dat nuchter vast, zonder kritiek. Dat versterkt mijn gevoel dat u milder voor Diana bent dan voor Charles.

"Ik geloof niet dat ik hem harder aanpak - in dit boek ben ik zeker veel vriendelijker voor hem dan in het eerste - maar ze wilde absoluut niet de schuld krijgen voor het falen van hun huwelijk. En het is een feit dat Charles eerst zijn relatie met Camilla had hervat. Daarom zweeg Diana over haar eigen privé-leven en vond ze dat hij de eerste stap naar een echtscheiding moest zetten."

U schrijft dat ze goed op weg was om haar demonen achter zich te laten en controle over haar leven te krijgen. Maar ze bleef labiel.

"Het is gemakkelijk om te zeggen dat ze niet altijd stabiel was, maar probeerde ze nog zelfmoord te plegen? Nee. Rond vreesden haar vertrouwelingen nog echt voor haar leven maar nog geen tien jaar later had ze zichzelf onder controle. Niet altijd maar, nogmaals, wie wel? Je moet nooit vergeten waar ze vandaan kwam."

Maar de demonen waren er nog.

"Ik ben tot de conclusie gekomen dat eetstoornissen een integraal onderdeel van vrouw zijn uitmaken. En dan doel ik naast eetgewoontes ook op hun zelfbeeld in het algemeen, dat door het uiterlijk bepaald wordt. Dat is een van de verschillen tussen mannen en vrouwen."

Alle vrouwen?

"Ja, alle vrouwen."

Daar gaat u last mee krijgen

"Ik weet het, maar het is waar. Vrouwen maken zich zorgen over oppervlakkige, vrouwelijke zaken die een man onberoerd laten."

Wat voor soort vrouw zou ze nu, op haar 42ste, geweest zijn?

"Goeie vraag. Ik denk dat ze hertrouwd zou zijn. Ik weet dat ze nog kinderen wilde. Ik geloof ook dat ze uit Engeland zou zijn geëmigreerd. Ze was dat vertrek eigenlijk al aan het voorbereiden. Ze zou een soort humanitaire ambassadrice zijn geworden, iets waarover Tony Blair ironisch genoeg met de koningin wilde praten toen Diana verongelukte. Ik denk dat ze voor een organisatie zoals het Rode Kruis of Unicef was gaan werken."

U zegt dat ze wellicht zou hertrouwen. Met Dodi?

"We zullen het nooit weten, maar haar stiefmoeder zei dat ze nog nooit zo verliefd was geweest als in die korte periode met Dodi. We weten ook dat ze aan een priester vroeg of een moslim en een christen voor de kerk konden trouwen. Dat wijst er volgens mij op dat het meer dan een vakantieflirt was."

Het is nu zeven jaar geleden dat Diana verongelukte. Weer een prachtig moment voor de aanhangers van de complottheorieën.

"Laten we het logisch bekijken. Wie zou haar dood hebben moeten organiseren? De koningin? De premier? Waar zijn de documenten, de plannen? Waanzin allemaal. Volgens Dodi's vader zat prins Philip achter haar dood. Dus hij zou dat allemaal met de geheime dienst hebben georganiseerd. Met welk motief? Waar is de smoking gun? De juiste vraag is niet 'werd Diana vermoord?' maar 'werd er samengezworen tegen Diana?' En het antwoord op die tweede vraag is zonder meer 'ja'. Haar telefoon werd afgetapt, ze werd voorgelogen over het gedrag van haar man, ze werd op allerlei vlakken gedwarsboomd, er was vijandigheid, In mijn kantoor werd ingebroken, want ik schreef een boek over haar... Voldoende reden toch voor haar om aan te nemen dat men tegen haar samenspande."

U onthult wel dat de geheime diensten die zij zo vreesde onrechtstreeks een rol speelden: op die fatale dag in augustus had ze in feite helemaal niet in Parijs moeten zijn.

"Klopt, ze zou met haar kinderen in Amerika bij een oud vriendje, Teddy Forstman, gaan logeren. Om de een of andere reden gaf de Engelse of de Amerikaanse geheime dienst echter niet het groene licht voor die trip. Dat zou iets te maken hebben gehad met de veiligheid van haar kinderen in Amerika. Dus bleef ze noodgedwongen in Europa, ging ze naar de el-Fayeds in het zuiden van Frankrijk en maakte ze vervolgens de dodenrit door Parijs."

Wat is volgens u haar nalatenschap?

"In de eerste plaats haar Memorial Fund, een liefdadigheidsinstelling die veel goeds doet. Daarnaast kun je niet ontkennen dat een hele generatie vrouwen, wereldwijd, diep is getroffen door haar tragedies, overwinningen en nederlagen. Die mensen herkennen daarin iets van zichzelf. Het woord icoon wordt tegenwoordig te veel gebruikt, maar voor mij is een icoon iemand op wie je je eigen ideeën en gevoelens projecteert, door wie we onszelf beter begrijpen, iemand die ons inspireert. En in die betekenis is Diana inderdaad een icoon."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234