Dinsdag 26/01/2021

Troonsafstand

Biografie koning Albert II

Beeld ANP

Albert II, de zesde koning der Belgen, werd op 6 juni 1934 in Brussel geboren, als derde kind van koning Leopold III en koningin Astrid. Hij kreeg de namen Albert, Felix, Humbert, Theodoor, Christiaan, Eugène, Marie van België en werd prins van Luik. Hij is de kleinzoon van koning Albert I en koningin Elisabeth en de jongere broer van wijlen koning Boudewijn.

Albert is pas veertien maanden oud wanneer zijn moeder bij een verkeersongeval om het leven komt in het Zwitserse Küssnacht. Zijn jeugd werd, net als die van Boudewijn, getekend door de oorlog. Vlak voor de Duitse invasie in België (10 mei 1940) vertrok Albert met Boudewijn en zijn zus, prinses Josephine-Charlotte, naar Frankrijk en daarna naar Spanje.

Na zijn terugkeer naar België, in augustus van dat jaar, kreeg hij zijn basisopleiding in Laken in het kasteel van Ciergnon. In 1944 werd de hele familie weggevoerd naar Duitsland en Oostenrijk. Als gevolg van de Koningskwestie keerden ze pas in 1950 terug naar hun geboorteland.

Terug in België kon Albert zijn in Genève begonnen middelbare studies afmaken. In oktober 1952 startte zijn militaire opleiding in het marine-opleidingscentrum in Brugge. In mei 1953 werd hij kandidaat-officier bij de zeemacht en ingedeeld bij het smaldeel mijnenvegers. Hij doorliep er de graden en werd in 1971 bij het zilveren jubileum van de zeemacht commodore en vijf jaar later divisie-admiraal.

Huwelijk
Op 2 juli 1959 trad hij in het huwelijk met donna Paola Ruffo di Calabria, uit een Italiaanse prinselijke familie. Het koppel nam zijn intrek in het Lakense Kasteel Belvédère. Op 15 april 1960 kregen zij een zoon, prins Filip, de eerste troonopvolger. Op 5 juni 1962 volgde prinses Astrid en op 19 oktober 1963 werd hun derde en laatste kind geboren, prins Laurent.

Op 11 maart 1958 werd Albert senator van rechtswege. In zijn rede legde de nieuwe senator de klemtoon op het economische belang van de havens en de Belgische handelsvloot. Op aanraden van zijn vader was Albert zich immers gaan toeleggen op de studie van de havenproblematiek en het vervoerbeleid.

Daarna ging hij een bijzondere belangstelling koesteren voor de buitenlandse handel. Als erevoorzitter van de raad van bestuur van de Belgische Dienst voor de Buitenlandse Handel (BDBH) zat Albert vanaf 1962 een negentigtal economische zendingen naar de vijf continenten voor. Op verzoek van de regering breidde hij zijn actieterrein uit tot het zoeken naar buitenlandse investeringen voor België.

Troonsopvolging
Zijn activiteiten op economisch vlak omvatten daarnaast ook nog het voorzitterschap van de Raad van de Algemene Spaar- en Lijfrentekas (ASLK), van 1954 tot 1992. Van 1958 tot 1994 was hij ook voorzitter van het Belgische Rode Kruis en voorts oefende hij het erevoorzitterschap uit van het Belgisch Olympisch en Interfederaal Comité (BOIC) en zat hij op verzoek van de regering vaak Belgische delegaties voor die deelnamen aan grote officiële plechtigheden in het buitenland.

Na het overlijden van zijn broer koning Boudewijn -die geen kinderen kon krijgen- werd prins Albert de eerste in lijn voor de troonsopvolging. Op 9 augustus 1993 legde koning Albert II de grondwettelijke eed af voor de Verenigde Kamers (Kamer en Senaat), als zesde koning der Belgen. De eed werd afgelegd in het Frans, het Nederlands en het Duits. Tijdens de eedaflegging riep Kamerlid Jean-Pierre Van Rossem "Vive la République d'Europe! Vive Julien Lahaut!". Senaatsvoorzitter Frank Swaelen berispte Van Rossem vervolgens met de woorden: "Mijnheer, uw gedrag is onwaardig en schandalig, en het hele land zal u veroordelen!"

Mede omdat hij een meer uitbundige levensstijl had dan zijn voorganger groeide koning Albert uit tot een erg populaire koning. Zijn imago raakte zelfs amper beschadigd toen Mario Danneels in 1999 bekendmaakte dat de koning een dochter -Delphine Boël- uit een buitenechtelijke relatie heeft.

Gezondheid
Koning Albert II had tijdens zijn koningschap wel af te rekenen met meerdere medische kwalen. Zo kreeg hij in september 1999 last van een hardnekkige aanval van heupjicht. Een jaar later werd hij tweemaal geopereerd in het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis in Aalst: aan de rug (januari) en een viervoudige overbrugging wegens een kransslagadervernauwing (april).

Op 8 november 2002 brak koning Albert II een enkel bij een motorongeval dat gebeurde in de buurt van zijn buitenverblijf in het Zuid-Franse Châteauneuf-de-Grasse.

In februari 2006 onderging hij dan weer een operatie aan het linkeroog in het Universitair Ziekenhuis van Antwerpen. Hij werd er toen verlost van cataract. Twee jaar later volgde trouwens eenzelfde operatie aan het rechteroog.

Op 17 mei 2006 droeg koning Albert II een hoorapparaat tijdens de overhandiging van de Koningin Paolaprijzen op het kasteel van Laken. De woordvoerder van het koninklijk paleis bevestigde dat de koning het apparaat nog niet lang droeg.

In juni 2007 belandde de koning op de operatietafel van de Brusselse Kliniek Sint-Jan, na een breuk aan de hals van het dijbeen.

Op 17 november 2011 onderging koning Albert II een chirurgische ingreep aan de neus voor de behandeling van een basocellulair epithelioma. De ingreep, uitgevoerd door professor Benoît Lengelé in de Cliniques Universitaires Saint-Luc in Brussel, verliep zonder problemen, en later op de dag kon de vorst het ziekenhuis al verlaten.

Opvolging
Of het door de last der jaren en de ermee gepaard gaande fysieke ongemakken kwam, of omdat hij de druk psychologisch niet meer zo goed aankon, feit is dat koning Albert de laatste jaren herhaaldelijk te kennen gaf dat hij naar aflossing snakte. Historicus Mark Van den Wijngaert van de Hogeschool en Universiteit Brussel zei daarover aan Belga op 22 april 2013: "De koning heeft voor het eerst in oktober 2011 zijn moedeloosheid en zijn wens voor aflossing laten doorschemeren in zijn directe omgeving. Alleen pikt de politiek dat signaal niet op. De politici zien de opvolgingskwestie niet als een prioriteit. Jammer, want het zal ertoe leiden dat ze op zekere dag, gedwongen door het onvermijdelijke (het overlijden van de vorst bijvoorbeeld) een nieuwe regeling zullen moeten improviseren op één dag."

Het koningshuis kwam de laatste jaren ook herhaaldelijk onder vuur te liggen: door de fratsen van prins Laurent, door de heisa rond het Fons Pereos van koningin-weduwe Fabiola, door uitspraken van de koning zelf wanneer hij het had over populisme dat aan de jaren dertig van de vorige eeuw deed denken, en de groeiende kritiek op de kosten die het koningschap en de Civiele Lijst met zich meebrachten voor de belastingbetaler.

De kritiek op de kosten van het koningshuis, en vooral de affaire rond het Fons Pereos van koningin Fabiola, leidden ertoe dat de regering-Di Rupo het dotatiesysteem hervormde. Dat gebeurde op 6 juni 2013, de 79ste verjaardag van koning Albert II. Het akkoord werd gesloten in de zogenoemde Comori, het Uitvoeringscomité voor de Staatshervorming. De acht partijen (CD&V, Open Vld, sp.a, Groen, Ecolo, MR, cdH en PS) schaarden zich achter een voorstel dat het systeem moderner en transparanter maakt.

"Deze hervorming van de dotaties van de koninklijke familie is de belangrijkste sinds het ontstaan van de Belgische monarchie", zei premier Elio Di Rupo (PS) in een mededeling.

Vooral Fabiola wordt getroffen door de nieuwe regeling. Tot vorig jaar kreeg Fabiola nog zowat 1,4 miljoen euro. Na de perikelen over het Fons Pereos moest zij al om en bij de 500.000 euro inleveren, zo werd opgenomen in de begroting van 2013. Fabiola krijgt daarmee ongeveer evenveel als de kroonprins. Met het nieuwe voorstel zal daar nog eens zo'n half miljoen euro afgaan. De dotatie van de weduwe zou nog maximaal twee derde mogen bedragen van die van de kroonprins. Fabiola zal dan nog 470.000 euro krijgen, waarvan een deel belast wordt.

Ook voor de andere leden van de koninklijke familie veranderde er een en ander. Zo moeten ze voortaan op een deel van hun dotatie belastingen betalen.

Delphine Boël
Op 17 juni raakte bekend dat Delphine Boël via haar advocaat koning Albert II, prins Filip en prinses Astrid voor de rechtbank van eerste aanleg in Brussel daagt. Boël wil het DNA bekomen van die leden van de koninklijke familie in een poging te bewijzen dat zij wel degelijk de natuurlijke dochter is van koning Albert II. "Ik heb deze zeer moeilijke stap gezet, omdat de situatie rond mijn bestaan gedegradeerd is tot discriminatie ten opzichte van mij en mijn familie", aldus Boël. "Ik geloof niet dat mijn gerechtelijke actie de discriminatie zal stoppen of mijn persoonlijke relatie met mijn vader zal verbeteren, maar de bewijzen door DNA-tests zullen me zekerheid geven over mijn identiteit", besloot Boël.

Ook de moeder van Delphine, barones Sybille de Selys Longchamps, stapt mee in de rechtszaak. Dat Albert Delphine nooit erkend heeft als dochter, noemt ze in een kranteninterview een teleurstelling. "Temeer omdat het onnodig en wreed is, op een moment dat toch iedereen op de hoogte is."

Het proces dat Boël heeft ingesteld tegen koning Albert, prins Filip, prinses Astrid en haar wettelijke vader Jacques Boël, werd door de Brusselse rechtbank van eerste aanleg uitgesteld tot 3 september. Die dag zal niet gepleit worden, maar zullen de partijen een conclusiekalender vastleggen.

De advocaat van koning Albert, prins Filip en prinses Astrid, meester Alain Berenboom, toonde zich verwonderd over de vordering die Boël heeft ingesteld en de motivatie achter die stap. "Het koninklijk paleis heeft mevrouw Boël nooit gediscrimineerd of nooit druk uitgeoefend om ervoor te zorgen dat anderen dat wel deden", zei meester Berenboom. "Integendeel, toen mevrouw Boël erover klaagde dat zij tegenwerking ondervond, dat bepaalde mensen en bedrijven niet met haar wilden samenwerken, is, in overleg met haar advocaat, beslist dat zij daarvoor bij ons kantoor terechtkon."

Sinds in 1999 het bestaan van zijn buitenechtelijke dochter bekend raakte, heeft Albert nooit formeel toegegeven dat zij zijn dochter is. Hij heeft het echter ook nooit ontkend.

Op woensdag 3 juli maakte het koninklijk paleis bekend dat koning Albert om 18 uur het woord tot de bevolking richt op de vier grote tv-zenders en de radiostations. Verschillende bronnen meldden dat de 79-jarige vorst zal aankondigen dat hij op 21 juli zal aftreden, geruchten die de voorbije maanden ook al de ronde deden in de media.

Op 9 augustus viert Albert II de twintigste verjaardag van zijn koningschap.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234