Maandag 27/06/2022

Biografie Jan Cremer in de maak

AMSTERDAM l De flamboyante schrijver-kunstenaar Jan Cremer (68) krijgt een biografie. Dat is bekendgemaakt op de lancering van het voordien angstvallig geheimgehouden derde deel van Ik, Jan Cremer in de Amsterdamse Supperclub.

Door Dirk Leyman

Hans Sleutelaar, die Cremer al vijftig jaar kent, zal de klus in vier jaar klaren. Hij krijgt toegang tot alle archieven en Cremer zal zich uitgebreid laten interviewen. "Je kunt niet alles wat Jan geschreven heeft voor de letterlijke waarheid nemen. Dat is ook niet zijn manier van schrijven", aldus Sleutelaar, die in Nova aankondigde dat hij een "controleerbaar" en "geloofwaardig" boek wil maken. Sleutelaar vormde met Armando, C.B. Vaandrager en Hans Verhagen de beweging De Nieuwe Stijl (1959-'66), die een "totale poëzie" nastreefde.

Momenteel zijn alle ogen gericht op deel drie van Ik, Jan Cremer, een turf van 544 bladzijden, waarin Cremer vooral zijn schelmenstreken in de VS te boek stelt. Daar was hij naartoe getrokken na het internationale succes van Ik, Jan Cremer in de jaren zestig. Het derde deel van Ik, Jan Cremer is het "verslag van hoe Jan Cremer in die jaren in de onderbuik van New York en Hollywood belandde en onlosmakelijk verbonden raakte met het turbulente leven en soms duistere nachtleven aldaar."

Cremer was na zijn megaseller een miljonair, "maar zijn Amerikaanse uitgever, belust op winst, wilde de vertaling aan de Amerikaanse markt aanpassen en eiste dat de toen nog maar 25-jarige auteur daaraan meewerkte". De rebelse Cremer weigerde dat en raakte gebrouilleerd met de uitgeverij. Hij ontsnapte met seksbom Jayne Mansfield naar Zuid-Amerika. Het hoeft niet gezegd dat Cremer in het epos ook nog in talloze andere, vleselijke avonturen verzeild geraakt en menige Amerikaanse schone rechttoe rechtaan het hof maakt. Of het boek nog enig schandaal zal verwekken, mag twijfelachtig heten.

Bij het verschijnen van het eerste deel van Ik, Jan Cremer in 1964, volgestouwd met seksuele avonturen en schelmenstreken, was dat wel even anders. Half confessioneel Nederland stond op zijn achterste poten over "dit van bloed en sperma" druipende boek", dat volgens sommigen ook "fascistisch" van ingesteldheid was. Minister Joseph Luns noemde het "een schadelijk boek" en anderen spraken van "een product van een degeneratie".

Toch herkenden vooraanstaande literatoren het ruwe talent van Cremer. Zo vond Simon Vestdijk: "Die jongen is erg matter-of-fact. Van zijn autobiografie zal best de helft gelogen zijn, maar dat doet er niet toe. Ik vind hem zeer talentvol." Cremers scabreuze seksuele avonturen werden gevreten door de jeugd. Van de eerste twee delen ging in Nederland één miljoen exemplaren over de toonbank, wereldwijd ook vele miljoenen. De rechten werden aan dertig landen verkocht. Toch kwam de schrijver in geldproblemen, een van de aandriften voor het schrijven van een tweede deel twee jaar later.

De Bezige Bij onderhandelt nu over de filmrechten van deel drie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234