Zondag 13/06/2021

NieuwsNIP-test

Bio-ethisch comité waarschuwt voor ‘de mythe van de foutloze baby’

De NIP-test is een eenvoudig bloedonderzoek bij de moeder, ten vroegste op twaalf weken zwangerschap, dat het erfelijk materiaal van haar ongeboren kind onderzoekt. Beeld BSIP
De NIP-test is een eenvoudig bloedonderzoek bij de moeder, ten vroegste op twaalf weken zwangerschap, dat het erfelijk materiaal van haar ongeboren kind onderzoekt.Beeld BSIP

Er moet omzichtiger worden omgesprongen met de uitgebreide prenatale screening die nu standaard aan zwangere vrouwen wordt aangeboden, vindt het Belgisch Raadgevend Comité voor Bio-ethiek. Met de NIP-test kunnen steeds meer aandoeningen worden opgespoord, maar is dat ook wenselijk?

Het is het laatste wat toekomstige ouders te horen willen krijgen van hun arts: “Er is iets met uw baby”. Vooral als dat ‘iets’ voor meer vragen dan antwoorden zorgt.

In België is de niet-invasieve prenatale test of NIP-test vooral bekend als test voor het opsporen van baby’s met downsyndroom. Het is een eenvoudig bloedonderzoek bij de moeder, ten vroegste op twaalf weken zwangerschap, dat het erfelijk materiaal van haar ongeboren kind onderzoekt. Maar door wetenschappelijke vooruitgang is het ondertussen mogelijk geworden om via de NIP-test een heel scala aan chromosomale afwijkingen bij de foetus op te sporen.

“Het probleem is dat deze uitgebreide test in de praktijk haast routinematig wordt aangeboden,” zegt Florence Caeymaex, voorzitster van Belgisch Raadgevend Comité voor Bio-ethiek, “terwijl de omkadering ontbreekt om ouders te helpen bij het interpreteren van de testresultaten.”

Het Comité waarschuwt in haar advies dat de screenings geen 100 procent uitsluitsel geven en daarom bij toekomstige ouders voor onnodige stress kunnen zorgen. Bovendien is het zeer moeilijk om in te schatten hoe ernstig deze afwijkingen zullen zijn in de verdere ontwikkeling van het kind. Het rapport spreekt zich specifiek uit over het detecteren van onder andere het syndroom van Turner, het syndroom van Jacob en het syndroom van Klinefelter. Concreet kunnen die leiden tot symptomen zoals een verhoogde kwetsbaarheid voor angst en depressie, autismespectrumstoornis, leerproblemen of verminderde vruchtbaarheid.

Is het wenselijk om deze informatie nog voor de geboorte aan de toekomstige ouders mee te delen? “In Nederland schrijft de Gezondheidsraad voor dat de screening moet gekoppeld zijn aan ‘zinvolle handelingsopties’, terwijl het in dit geval helemaal niet duidelijk is wat ouders met deze informatie kunnen”, zegt Pascal Borry, professor Bio-ethiek aan het Centrum voor Biomedische Ethiek en Recht van de KU Leuven en lid van het Comité. “Voor sommige ziektes is een vroege detectie zinvol, maar in dit geval wegen de nadelen zwaarder door dan de voordelen. Je belast de zwangere vrouw en partner met een vraagstuk waar geen goede handleiding voor bestaat.”

De psychologische gevolgen van een vroege diagnose voor kind en ouders, positief of negatief, zijn onvoldoende gedocumenteerd, zo luidt de conclusie. “De technologie is ons voorbijgesneld”, stelt het Comité.

België is trouwens één van de weinige landen waar de uitgebreide NIPT haast standaard is ingevoerd. Zelfs het bepalen van het geslacht van de baby, ook via NIPT, is in veel van onze buurlanden niet toegestaan.

Het is onmogelijk om in ons land de steeds meer gedetailleerde prenatale screening los te zien van de abortuswetgeving. Vandaag laat de wet een zwangerschapsafbreking om medische redenen toe na de termijn van twaalf weken, wanneer de foetus lijdt aan “een uiterst zware kwaal die als ongeneeslijk wordt erkend”.

“Onderschat de druk niet die dokters nu ondervinden van ouders die alle mogelijke tests vragen”, zegt gynaecoloog Hendrik Cammu (UZ Brussel). “Ik zou het veel beter vinden als we het vrijgeven van deze informatie gewoon van overheidswege aan banden leggen, zodat gynaecologen zich op een duidelijke regelgeving kunnen beroepen en niet zelf voor deze dilemma’s worden gesteld.” Cammu is het ermee eens dat de NIP-test vele voordelen biedt, maar alleen als de screening gebruikt wordt voor het oorspronkelijke doel. “Ik ken een vrouw met het syndroom van Turner, die secretaresse is in een dokterspraktijk en een zelfstandig leven leidt. Ze is klein van gestalte en onvruchtbaar. Gaan we echt al die mensen ‘liquideren’? Laten we daar toch zeer voorzichtig mee zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234