Zondag 20/06/2021

Rode Neuzen

Binnenkort 5 Rode Neuzen-huizen? "Veel meer jongeren zullen open kaart durven spelen"

De Rode Neuzen-actie van Q-Music startte op een valse noot: de vloer van de tent werd afgekeurd, de mensen mochten niet binnen. Beeld Bas Bogaerts
De Rode Neuzen-actie van Q-Music startte op een valse noot: de vloer van de tent werd afgekeurd, de mensen mochten niet binnen.Beeld Bas Bogaerts

De Rode Neuzen-actie heeft nog een goeie week te gaan, maar maakte nu al bekend waar de opbrengst naartoe gaat. Vijf huizen voor jongeren, 'crashplekken' waar ze ook snel psychologische hulp kunnen krijgen. "Schrijnend hoe ze nu soms maanden op de wachtlijst staan voor een acuut probleem."

Hij was een jongetje van zeven toen zijn ouders uit elkaar gingen. "En dan voel je je onvermijdelijk een speelbal", vertelt Tim, nu een student van 21. "Je zit met zoveel vraagtekens: wat is hier nu gaande? Wie heeft de eerste stap naar een scheiding gezet?" Zijn vader ging, kwam, en bleef toen definitief weg. "Op dat moment, als klein manneke, voelde dat als een baksteen recht in mijn gezicht. Een tijdlang heb ik me toen afgezet. Ik trok een muur rond me op, kropte alles op. Ik had een time-out nodig. Alleen: ik wist niet waar ik terecht kon."

Vijf Rode Neuzen-huizen, één per provincie, een plaats waar jongeren zich kunnen ontspannen maar ook psychologische begeleiding krijgen. Ambassadrice Evi Hanssen en kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen kondigden gisteravond in Gent, bij de start van de 'countdown', al aan welke droom de actie wil realiseren. "Een plek waar jongeren terechtkunnen zonder dat ze een label opgeplakt krijgen."

Vijf 'crashplekken', centraal gelegen in een stad, waar jongeren mee betrokken worden bij de inrichting en de werking. Met activiteiten buiten de schooluren, en therapie voor wie daar nood aan heeft. Een plek waar jongeren als Tim terechtkunnen.

Klinkt mooi, maar ook bekend. Of niet? Want we hebben ook al tien TEJO-huizen (Therapeuten voor Jongeren), waar vrijwilligers een luisterend oor bieden. Klopt, er zijn al heel wat organisaties die zich inzetten voor jongeren met psychische problemen, klinkt het. Toch is het taboe nog erg groot: slechts drie op de tien zetten de stap naar professionele hulp.

De kracht van de Rode Neuzen-huizen is net dat ze méér willen behelzen dan enkel therapie, meent kinderpsychologe Klaar Hammenecker. "Ze willen het breder trekken: naar een plaats waar jongeren ook gewoon tot rust komen. Jongeren hoeven niet per se te vertrekken vanuit een probleem. Ze kunnen er ook binnenstappen vanuit de nood aan contact. Dat is geen probleem, dat is iets heel menselijks."

Nog lagere drempels dus, minder toegespitst op therapie alleen. Zoiets kunnen we alleen maar toejuichen, stelt Hammenecker. "Zeker als je weet dat het voor jongeren tegennatuurlijk is om in therapie te gaan. Ze zijn niet graag afhankelijk van volwassenen. Ze zitten net in een periode waarin ze zich volop aan het loswrikken zijn. Wat ze nodig hebben, is een plaats waar ze weer die bocht kunnen nemen: 'Ik geloof er weer in, ik sta terug in mijn kracht.' Jongeren kunnen dat wonderwel. Ze hebben een groot probleemoplossend vermogen. De Rode Neuzen-huizen kunnen dat mee bewerkstellingen."

Dat ze fan is van alles wat preventief werkt, stelt Hammenecker nog. Van alles wat de zelfredzaamheid van jongeren aanspreekt. "Precies dat kan voorkomen dat ze in therapie moeten. Als ik soms zie hoe kinderen maandenlang op een wachtlijst staan alvorens ze bij mij terechtkunnen... Terwijl veel problemen erg acuut zijn en met een paar babbels op het moment zelf meteen uitgeklaard zouden zijn. Denk aan acuut liefdesverdriet, een dip tijdens de echtscheiding van de ouders. Soms moeten kinderen er even tussenuit. Maar dan wel op dat moment zelf, niet twee maanden later, als er volgens de lijst eens plaats is bij de psycholoog."

Voor hun project halen organisatoren Qmusic, vtm en Belfius de mosterd in Denemarken, waar ze ook succesvolle 'crashplekken' hebben. In een gezellig ingerichte woonkamer vind je er vrijwilligers die mee je cv opstellen, die samen met jou naar de gynaecoloog gaan, of die je troost bieden.

Minister Jo Vandeurzen. Beeld Photo News
Minister Jo Vandeurzen.Beeld Photo News

Minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) is alvast gewonnen voor het idee. "In Vlaanderen is er een beweging op gang gekomen om vertrouwensvolle plaatsen te creëren waar jongeren ongedwongen met hun vragen terechtkunnen", stelt hij. "Positieve initiatieven die de geestelijke gezondheid van jongeren bevorderen kunnen niet genoeg aandacht krijgen."

Belangrijk daarbij is dat de ingezamelde som niet naar bakstenen gaat, voegt kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen daar nog aan toe. Hij is ook voorzitter van het bestuurscomité van het Rode Neuzen Fonds. "We willen investeren in wat er in de huizen zit, de inhoud. Het moeten huizen zijn waar jongeren altijd welkom zijn, wie ze ook zijn, hoe ze zich ook voelen."

Die lage drempel kan het verschil maken, meent Tim (21). "Veel meer jongeren zullen open kaart durven spelen, de eerste stap naar hulpverlening zetten. Ze zullen er leren te praten. Dat is erg belangrijk, want hun problematieken zijn erg fragiel. Het kan een eerste stap zijn om die muren te slopen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234