Maandag 23/09/2019

Essay

Bill Clinton: "Amerika moet weer een doel hebben"

In augustus vielen er in Charlottesville, ­Virginia, een dode en 19 gewonden tijdens rellen tussen extreemrechtse ­betogers en ­tegenbetogers. Beeld NYT

Tribalisme op basis van ras, religie, seksuele identiteit en geboorteplaats vervangt het inclusieve nationalisme. Daar moeten we iets aan doen.

Amerika doet het op vele vlakken goed. Voor het tweede jaar op rij stijgen de inkomens in alle inkomenscategorieën. Onze werkende bevolking is relatief jong, werkt hard en is productief. De Amerikaanse universiteiten en andere onderzoeksinstellingen zijn sterk in gebieden zoals materiaalwetenschappen, softwareontwikkeling, nanotechnologie, biotechnologie, genomica en vele andere domeinen die belangrijk zijn voor onze economische ontwikkeling en de werkgelegenheid in de toekomst.

We schuiven verder op in de richting van energieonafhankelijkheid en schonere energie. We maken vooruitgang met de batterijopslag van zonne- en windenergie en beschikken over uitgebreide onbenutte mogelijkheden om beide vormen van energie op te wekken.

Bill Clinton. Beeld /The New York Times

We worden ook geconfronteerd met ernstige economische uitdagingen: de grote ongelijkheid qua inkomen en rijkdom; de lage tewerkstelling van mensen zonder hogeschooldiploma, vooral blanke mannen; de enorme verschillen in groei tussen de rijke (voor)stedelijke gebieden en regio’s met veel kleine steden en landelijke zones; de gapende tekortkomingen in onze nationale infrastructuur, zoals slechte wegen en bruggen, roestige, gevaarlijke waterleidingen, een elektriciteitsnet dat niet geschikt is om propere, goedkope energie op een efficiënte manier van de plaats waar ze wordt geproduceerd naar de plaats waar ze nodig is te krijgen, en de afwezigheid van een betaalbare, snelle breedbandverbinding voor het internet op plekken die dringend aansluiting moeten vinden bij de nationale economie.

Charleston en Charlottesville

Ook op het vlak van human resources zijn er uitdagingen. Ons systeem voor het lager en secundair onderwijs heeft de beste scholen van de wereld voortgebracht, maar het is moeilijk om dat niveau door te trekken naar districten en staten waar heel andere condities van kracht zijn. Het hoger onderwijs behoort tot het beste ter wereld, maar de kosten en de studieschulden zijn een groot probleem.

Hervormingen in de gezondheidszorg hebben miljoenen mensen voor het eerst een betaalbare, kwaliteitsvolle ziekteverzekering gegeven. Maar er is te veel tijd verloren gegaan met pogingen om dat proces terug te draaien, terwijl we eigenlijk de resterende problemen hadden moeten aanpakken en ons hadden moeten voorbereiden op de veroudering van de bevolking.

De toekomst van immigranten zonder papieren – onder wie de ‘Dreamers’ en miljoenen mensen die hard werken en belastingen betalen – is onzeker, op een moment waarop de arbeidsmarkt niet zonder hen kan. Er worden gewoon te weinig ‘autochtone’ Amerikanen geboren om de uitval op de arbeidsmarkt te compenseren.

Charleston en Charlottesville herinneren ons eraan dat de rassenkloof een vloek blijft die op elk moment gewelddadig kan ontsporen.

En de opioïde-crisis, met in haar zog heroïne en fentanyl, doodt en verwoest mensen in een verbijsterend tempo. We weten al een paar jaar dat ze een enorme uitdaging vormt voor de openbare gezondheidszorg, maar beschikken haast nergens over de middelen en de organisatie om het tij te keren.

Er zijn tot slot ook een aantal ernstige veiligheidsuitdagingen, zoals het nucleaire opbod, het terrorisme, de klimaatverandering en de cybercriminaliteit. Die laatste uitdaging is misschien nog de grootste, omdat ze alle systemen die we nodig hebben om de andere problemen aan te pakken en de democratie zelf in gevaar brengt.

Optellen, niet aftrekken

Ondanks de algemene economische vooruitgang sinds de crash van 2008 hebben al die uitdagingen geleid tot een afname van de economische mobiliteit, toenemende politieke en maatschappelijke vervreemding en meer persoonlijke onzekerheid voor miljoenen landgenoten. Die krachten hebben de verdeeldheid vergroot en maken het nog moeilijker om een gemeenschappelijk doel te vinden.

Het goede nieuws is dat een agressieve inspanning om de problemen met bekende en betaalbare ingrepen aan te pakken de sterkte van onze economie en onze gemeenschappen zou schragen, via hogere lonen, meer opwaartse mobiliteit en meer zekerheid. Veel steden en verscheidene staten bewijzen dat elke dag.

Als natie bevinden we ons op een ander pad. Al te vaak neemt tribalisme gebaseerd op ras, religie, seksuele identiteit en geboorteplaats de plek in van inclusief nationalisme, waarbij we trots kunnen zijn op onze stam en tegelijk met plezier opgaan in de grotere Amerikaanse gemeenschap. En al te vaak haalt afgunst het van de rede, maakt woede ons blind voor oplossingen en gaat schijnheiligheid door voor authenticiteit. Die trends worden aangewakkerd door onze Snapchat-, Twitter- en Facebook-wereld, waar de aandachtsboog voor dingen op het televisienieuws maar een paar seconden is. Kranten hangen voor hun overleven af van de retweets van koppen van hun online-edities.

Te veel socialemediasites zijn broeihaarden van buitenlands en binnenlands extremisme. Gerichte pogingen om de grens tussen feit en fictie, tussen waarheid en leugen, op te heffen, kunnen alle voordelen van de digitale verbondenheid tenietdoen. Als het vertrouwen verdwijnt en kennis wordt weggezet als een defensieve strategie van het establishment om het status quo te bewaren, dan kan alles gebeuren. We zien hoe miljoenen mensen hun stemrecht verliezen, vanwege hun ras, etniciteit en leeftijd. Niet omdat ze niet in aanmerking komen om te stemmen, maar omdat ze voor inclusief, en niet tribaal, nationalisme staan.

Vijfentwintig jaar geleden, toen ik tot president werd verkozen, zei ik dat elke Amerikaan de opdracht van de opstellers van onze grondwet ter harte zou moeten nemen om een nog perfectere unie te vormen, om de definitie van ‘wij’ constant uit te breiden en die van ‘zij’ constant in te krimpen. Dat vind ik nog. En omdat ik dat vind, ben ik gewonnen voor een beleid dat samenwerking boven conflict stelt. Een beleid dat een economie, een samenleving en een manier van aan politiek doen uitbouwt dat gebaseerd is op optellen, niet aftrekken.

Jammer genoeg zijn er in de wereld te veel mensen met macht die vastbesloten lijken precies het tegenovergestelde te doen. Als we dat ook hier doen, dan missen we dit momentum om een schitterende toekomst te bouwen. En dus is de belangrijkste uitdaging beslissen wie wij Amerikanen precies zijn – als burgers, gemeenschappen en natie. Daarvan hangt al het andere af.

© 2017. Bill Clinton. Distributed by The New York Times Syndicate

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234