Dinsdag 26/10/2021

Bijna iedereen 'te vet'

Behalve obees en overgewicht hebben wetenschappers nu ook de categorie 'te vet' ontwikkeld. Schrik niet: bijna 80 procent van de mensen behoort volgens hen tot die groep.

Het onderzoek komt nog net op tijd om de goede voornemens voor het nieuwe jaar wat bij te stellen. Want volgens Amerikaanse wetenschappers moeten een heleboel mensen met een normaal gewicht zich zorgen maken. Wie een gezonde BMI heeft en regelmatig sport, is niet per definitie gezond. De studie staat gepubliceerd in het vaktijdschrift Frontiers in Public Health.

Naast 'obees' en 'overgewicht' moet er volgens hen een nieuwe categorie komen: 'overfat' of 'te vet'. "Dat gaat over mensen met een normaal lichaamsgewicht die een verhoogd risico hebben op chronische ziektes", zegt Philip Maffetone, hoofdauteur van de studie.

Zijn er wereldwijd sowieso al veel mensen die te veel wegen, dan zijn er in realiteit nog veel meer die 'te vet' zijn. Tussen de 62 en 76 procent van de wereldbevolking om precies te zijn, ofwel tussen de 4,5 en 5,5 miljard mensen. Amper 14 tot 28 procent van de wereldbevolking (1 à 2 miljard mensen) zit volgens de onderzoekers nog in de 'gezonde categorie'.

"We willen het bewustzijn van die risicofactoren verhogen", zegt Maffetone. "We hopen dat de term 'overfat' algemeen in gebruik geraakt, en zo de algemene gezondheid kan bevorderen."

In balans

Een goed idee? Professor Caroline Braet, obesitasexpert aan de Universiteit Gent, is gedeeltelijk gewonnen voor het idee. "Het zou inderdaad niet slecht zijn om met een andere categorie te werken, omdat er inderdaad mensen zijn met een gezond gewicht die in realiteit helemaal niet gezond zijn."

Op dit moment wordt BMI (Body Mass Index, de verhouding tussen lengte en gewicht) nog altijd als maatstaf gebruikt. Braet: "Terwijl de wijze waarop we eten en bewegen bepaalt of we in balans zijn. Of iemand veel vet opslaat, is genetisch bepaald. De ene is nu eenmaal meer geneigd om overgewicht te ontwikkelen dan de andere."

Dus zijn er mensen die op het eerste gezicht helemaal normaal zijn, maar die door een verkeerde levensstijl toch hun gezondheid op het spel zetten. Belangrijke parameters daarbij zijn de bloeddruk, cholesterol, insulineresistentie of glucose. "Het omgekeerde is natuurlijk ook waar", legt Braet uit. "Een deel van de mensen met obesitas of overgewicht is even goed een pak gezonder dan wordt aangenomen."

Ook professor Bart Van der Schueren (endocrinoloog, UZ Leuven) vindt het waardevol om verder te kijken dan BMI. "Die berekening geeft geen volledig beeld van iemand. We zien dat trouwens bij andere bevolkingsgroepen, waar de drempel om ongezond te zijn, veel lager is. Een Indiër of Japanner met een BMI van 27 is officieel al obees, terwijl dat bij blanken pas vanaf 30 is. Dat komt wellicht omdat wij in een regio leven waar al lang geen voedselschaarste meer is."

Mortaliteitsrisico

Toch houdt het volgens hem ook gevaar in om af te stappen van BMI. "Je kunt een BMI van 28 hebben en perfect gezond zijn. Dat klopt. Maar dat betekent niet dat we BMI zomaar aan de kant kunnen schuiven. Vanaf een BMI van 30 heb je een hoger mortaliteitsrisico. 'Gezond obees' zijn, blijft toch erg moeilijk."

Vraag is of daadwerkelijk acht op de tien mensen wereldwijd 'te vet' zijn. Beide experts hebben er zo hun bedenkingen bij. "Ik denk dat die cijfers wat overschat zijn", zegt Braet. "Eerder onderzoek heeft aangetoond dat 30 procent van de mensen met een normaal gewicht eigenlijk ongezond is. En zowat de helft van de mensen met overgewicht en een derde van diegenen met obesitas zijn eigenlijk gezonder dan verwacht."

Ook Van der Schueren vindt de Amerikaanse berekening te fors. "Ons ideaalbeeld van 'gezond' is misschien wat overdreven. Het moet natuurlijk nog doenbaar blijven."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234