Zaterdag 27/02/2021

Wetenschap

Bijna 100 nieuwe vulkanen ontdekt onder ijskap van Antarctica, maar zijn ze ook gevaarlijk?

null Beeld getty
Beeld getty

Twee kilometer diep onder de ijslaag op Antarctica hebben wetenschappers in totaal bijna 100 nieuwe vulkanen ontdekt. Het gebied wordt daarmee waarschijnlijk ineens de grootste vulkaanketen ter wereld, die grote veranderingen teweeg kan brengen in de zeespiegel.

47 vulkanen waren er tot nu toe bekend in het gebied in het westen van Antarctica, en daar zijn er nu in één klap nog eens 91 bijgekomen. Tot die opmerkelijke vaststelling kwam een team van wetenschappers van de universiteit van Edinburgh. De totale keten die nu bekend is geworden, is waarschijnlijk groter dan welk ander vulkanisch gebied op aarde dan ook, inclusief de massieve Oost-Afrikaanse Riftvallei, die tot nu toe de grootste concentratie aan vulkanen telde, met bijvoorbeeld ook de Kilimanjaro.

De vulkanen die al gekend waren op de Zuidpool, steken allemaal minstens gedeeltelijk boven de ijskap uit, waardoor ze de afgelopen eeuw gemakkelijk te registreren waren. Maar een team geologen heeft nu voor het eerst ook het gebied ónder het ijs bekeken door de resultaten van verschillende radaronderzoeken en andere metingen in het ijs in detail te analyseren. De wetenschappers zochten daarbij specifiek naar kegelvormige uitstulpingen van basaltsteen, die zouden wijzen op de top van een vulkaan.

En de resultaten zijn verbluffend. De 91 vulkanen verschillen in hoogte van 100 tot 3.850 meter en bevinden zich allemaal in een 3.500 kilometer lange keten aan de westelijke zijde van Antarctica.

null Beeld LightRocket via Getty Images
Beeld LightRocket via Getty Images

Actief of niet?

De vraag die volgens de onderzoekers nu cruciaal is, is hoe actief de vulkanen zijn. Daar hebben ze voorlopig nog het raden naar. De vraag is echter des te belangrijker omdat eventuele vulkanische activiteit op de Zuidpool grote gevolgen kan hebben voor stabiliteit van de ijskap en de zeespiegel. Een vulkaanuitbarsting zou het smelten van het landijs op Antarctica kunnen doen versnellen.

Maar omgekeerd zou smeltend ijs ook net een uitbarsting tot gevolg kunnen hebben, aangezien de tegendruk op de vulkaan zou afnemen als de ijskap erboven dunner wordt. "De meeste vulkanische activiteit in de wereld vindt momenteel plaats in die gebieden die na de laatste ijstijd hun ijskap hebben verloren", zegt Robert Bingham, een van de onderzoekers, aan The Guardian. "Dat is dus geen goed teken."

null Beeld reuters
Beeld reuters
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234