Maandag 23/05/2022

Bijgekomen leider van Mexicaanse zapatisten vindt diëten 'rechts' en je lekker vol eten 'links'

Zapatistische mars moet verzet tegen presidenti�le verkiezingscampagne verbeelden

'Dik is mooi', zegt subcomandante Marcos

Brussel / Mexico-stad

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

Het neoliberalisme bestrijden begint aan tafel. Dat is althans de raad die 'subcomandante Marcos', de leider van het inheemse zapatistenleger in Mexico (EZLN) met zijn bekende gevoel voor humor naar de media gestuurd heeft. Marcos, die volgens nogal wat getuigen aardig wat kilo's bijgekomen is sinds hij de laatste keer in het openbaar verscheen, begint maandag aan een rondreis van zes maanden door Mexico. Hij zegt zich daarbij te goed te zullen doen aan de 'vele regionale lekkernijen die ons land te bieden heeft'. Al blijft achter de gastronomische boodschap in de eerste plaats een politiek project schuilgaan.

"Dik is mooi, la gordura es bella", zo verspaanste Marcos de Amerikaanse 'fat is beautiful'-slogan die obesitaslijders wel eens gebruiken. De zelfverklaarde subcomandante, die intussen de wapens neerlegde en zichzelf herdoopt heeft tot Afgevaardigde Nul, loopt al naar de vijftig. Op bijeenkomsten in de aanloop naar zijn nieuwe nationale mars, diep in de inheemse zuidelijke deelstaat Chiapas, is Marcos dezer dagen met een niet te miskennen buikje verschenen. Op de vraag hoe dat helemaal kwam, antwoordde hij schertsend dat hij "er nog enkele kilo's bij wil". "Diëten is rechts, je lekker vol eten links", aldus de leider met de eeuwige bivakmuts en - vermoedelijk in een zinspeling op de sigaarrokende Ché Guevara - de obligate pijp in de mond.

Volgens Marcos maakt de globalisering korte metten met de traditionele voedselcultuur, propt ze het mensdom vol junkfood en dwingt ze het vervolgens anorectische diëten te volgen. Weg met het water in petflesjes, schreef hij in een recente mededeling, geef hem maar de traditionele Mexicaanse drank atole.

Natuurlijk, over afslanken en bijspekken gaat Marcos' betoog in wezen nog steeds niet. Maar dat het erg mediagevoelige heerschap uit het Lacandonawoud zijn entree ook deze keer niet heeft gemist, dat is wel zeker. Vijf jaar nadat hij al eens een grote mars op Mexico-stad had opgezet, pakt hij nu met een zes maanden durende karavaan door Mexico uit. Eindigen doet Marcos' optocht aan de vooravond van 2 juli, de dag waarop Mexico een nieuwe president kiest, de man (vrouwelijke kandidaten zijn er niet) die Vicente Fox zal opvolgen.

Fox werd in 2000 de eerste democratisch verkozen president van Mexico, na zeven decennia autoritair bewind door de Institutionele Revolutionaire Partij (PRI). Maar de democratie zoals die in Mexico en bij uitbreiding in het gros van 's werelds democratieën wordt beleden, zint Marcos niet. Daarom pakt hij nu uit met de 'Otra campaña', de andere campagne. Hoofdbedoeling van Afgevaardigde Nul, officieus een ex-universiteitsprofessor en filosoof, is te vermijden dat de kandidaat van links, Andrés Manuel López Obrador (AMLO), de verkiezingen wint.

Volgens een peiling van drie weken geleden ligt AMLO, van de klassiek linkse Partij van de Democratische Revolutie (PRD) en tot voor kort burgemeester van Mexico-stad, met 34,8 procent nog steeds op kop, al wordt hij flink op de hielen gezeten door Roberto Madrazo van de PRI (30,4 procent) en door Felipe Calderón van de Nationale Actiepartij (PAN), een partijgenoot van uittredend president Fox wiens populariteit onverwacht als een pijl de hoogte ingeschoten is.

Maar Marcos' vijand zit dus vooral op de linkerflank. Omdat hij ontgoocheld is in de PRD en die laatste volgens hem allerminst de belangen van de allerarmste Mexicanen en inheemsen behartigt, hoopt Marcos AMLO in de wielen te rijden door met een eigen formatie uit te pakken. Of dat zal lukken is echter zeer de vraag. Bij de transnationale andersglobale beweging blijkt Afgevaardigde Nul immers populairder dan in eigen land. Veel waarnemers zeggen dat zijn zapatistische EZLN, ontstaan en groot geworden in Chiapas, al bij al een marginaal fenomeen gebleven is, dat nooit tot de grote problemen van de nationale politiek is doorgedrongen.

Toch valt nog te bezien in hoeverre dat laatste klopt. De opstand van de zapatisten, abrupt begonnen op 1 januari 1994, luttele jaren na de controversiële herdenking van de vijfhonderdste verjaardag van de ontdekking van de Nieuwe Wereld, heeft niet alleen de andersglobale beweging zelf mee op gang gebracht, ze heeft ook de toon gezet voor het inheemse reveil dat in heel Latijns-Amerika aan de gang is. Zopas is in Bolivia de Aymara-indiaan Evo Morales aan de macht gekomen en in buurland Peru probeert de nationalistisch-indigenistische militair Ollanta Humala, tot wantrouwen van de gevestigde politieke groepen, hetzelfde te doen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234