Woensdag 22/01/2020

Bij vaccinatie van pluimvee spelen vooral economische factoren

'Kippen vaccineren tegen vogelgriep heeft zware impact op export'

Waarom kippen ingeënt zijn tegen bijna alles behalve vogelgriep

Elke kip jonger dan 24 weken heeft al minstens een tiental inentingen gekregen. Van bronchitis tot pseudovogelpest, industriële kippen krijgen er steevast een vaccin tegen. De argumenten zijn hoofdzakelijk economisch. 'Elke gram gewichtsverlies bij zo'n dier, ook al is het door een ademhalingsinfectie, is verloren voor een boer.' Voor vogelgriep zijn er dan weer economische redenen om kippen juist níet te vaccineren.

Brussel

Eigen berichtgeving

'Waartegen kippen allemaal worden ingeënt? Ze krijgen zoveel inentingen", zucht Ilka Hertogs, woordvoerster pluimvee van de Vereniging Voorlichting Pluimveehouders. "Afhankelijk van het type kip, of het een legkip is of een braadkip, heb je ook nog een ander vaccinatieschema. Maar het zijn er zeker een tiental. Tegen infectueuze bronchitis, tegen darminfecties, tegen pseudovogelpest, tegen de ziekte van Marek, noem maar op." Sommige inentingen gebeuren met een prik, andere via het drinkwater van de dieren en soms gebeurt het ook rechtstreeks in het ei.

De redenen zijn hoofdzakelijk economisch, zegt professor Frank Pasmans, hoofd pluimvee bij de faculteit dierengeneeskunde aan de Universiteit Gent. "Het zijn allemaal virale aandoeningen die grote problemen veroorzaken bij kippen en die zeer courant voorkomen. Met een vaccinatie kun je die heel gemakkelijk onder controle houden. Dat zijn zuiver preventieve vaccinaties, en helaas is een kip niet meer waard dan haar gewicht bij veel van de huidige productiesystemen. De dieren zitten dicht op elkaar, wat het risico vergroot dat infecties zich zeer snel verspreiden. Elke gram die een boer niet verliest aan een ademhalingsinfectie, is dan gewonnen."

Bij vogelgriep lijkt de situatie ogenschijnlijk net omgekeerd. In principe is het verboden om kippen in te enten tegen de vogelgriep, het mag alleen als Europa uitzonderlijk toelating geeft zoals nu bijvoorbeeld aan Frankrijk en Nederland voor buitenloopkippen. Het verschil is dat de andere infecties endemisch zijn en Europa in principe 'vogelgriepvrij' is. "Europa heeft destijds gekozen voor het 'stamping out'-principe", vervolgt Pasmans. "Dan ga je een tijdlang vaccineren tot de ziekte sterk is teruggedrongen. Als het zover is, stop je met vaccineren en als er zich dan nog een uitbraak voordoet, ga je alle dieren afslachten. Daardoor was Europa al lange tijd vogelpestvrij."

Sindsdien hanteert Europa bewust een non-vaccinatiestrategie voor vogelpest. Pasmans: "Als er dan toch plots een uitbraak opduikt en de dieren zijn niet gevaccineerd, zul je er ontzettend snel achterkomen waar de haard zit. Dan is een besmetting ook gemakkelijk te herkennen en kun je ook meteen ingrijpen. Als je echter alle dieren gevaccineerd hebt, zullen ze niet meer ziek worden bij een uitbraak. Je zult het klinisch niet zien, daardoor lijkt er geen probleem, maar je kunt niet echt uitsluiten dat het virus toch nog kan aanslaan en zal beginnen te circuleren."

Maar de échte reden waarom voorlopig niet of slechts schoorvoetend gevaccineerd wordt, is hoofdzakelijk een economische, aldus Pasmans. "Als je kippen vaccineert tegen vogelgriep, heeft dat een zware impact op de export. De export van kippen die gevaccineerd zijn tegen influenza wordt aan banden gelegd omdat ze antistoffen hebben tegen influenza. Voor vrije export mag dat niet omdat je moeilijk het onderscheid kan maken tussen gevaccineerde en geïnfecteerde kippen, omdat beiden antistoffen tegen het virus zullen opbouwen."

Volgens vaccinproducent Intervet in Boxmeer klopt dat niet. Omdat zij dieren vaccineren met de virusstam H5N2 en niet met de nu circulerende stam H5N1, is onderscheid wel mogelijk, aldus het bedrijf. "Dat is in principe correct, maar tests om dat te achterhalen duren soms iets te lang", aldus Pasmans.

Dat vogelgriep nu wel oprukt in Europa zorgt intussen wel al voor het herzien van bepaalde vaccinatieschema's. "Het probleem is dat vogelgriep nu Europa wel terug is binnengekomen en dat niemand heel goed weet wat de beste oplossing is. Bijkomend probleem is dat het deze keer ook gevaarlijk kan zijn voor de mens."

(NC)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234