Donderdag 17/10/2019

Bij Poetin valt voor Tsipras echt niets te rapen

Edward Geelhoed is correspondent in Athene voor onder andere De Groene Amsterdammer. Geelhoed schreef deze opinie op vraag van De Morgen.

Inmiddels 'bloeit de lente' tussen Moskou en Athene, meent Alexis Tsipras, en vandaag wandelt hij het Kremlin binnen. Nu zijn gesprekken daar steevast omgeven door een vleugje mysterie, en ook ditmaal zou Vladimir Poetin een duivels doel nastreven: als Trojaans paard Europa binnenrijden. Dat is althans de vrees in veel media, evenals bij Sigmar Gabriel, de Duitse vicekanselier, die niet wil zien dat Athene "de rug naar Europa keert en in Moskous armen valt". Maar kijk je naar heden en verleden, dan verbleekt de kans op een allesomvattend broederverbond. De vrijage is vooral politiek theater.

In tijden van benauwenis raast er altijd een roep om Russische bijstand door de Griekse straten en kranten, en altijd blijft die uit. De landen delen weliswaar veel, de handelsband is nauw, maar Syriza zweert het orthodoxe christendom af, en bij Poetin leeft niet de nostalgie naar het voorbije communisme. Eenmaal stond Rusland de Grieken werkelijk terzijde, bij de zeeslag van Navarino, ter bevrijding van de Ottomanen. Dat was in 1827, later bleef Moskou stil. Al jaren vragen Grieken zich af of een Russische lening niet heilzamer is, zonder eisen en woekerrente, maar het blijft bij wensdenken. Poetin als broodheer, zou die beminnelijk zijn?

Evenwel nadert de Griekse staatskas de bodem. Sinds Syriza beloofde niet langer te bezuinigen, blijft een vergelijk met de geldschieters uit - en is de hand op de knip. Terwijl het IMF morgen 450 miljoen euro terugverlangt, waarschuwt Tsipras dat Europees geld weldra 'post mortem' zal arriveren. Een bron in regeringskring vertrouwde me toe, anoniem: "Kunnen we eerdaags niet voor schuld én pensioenen betalen, dan verkiezen we die laatste, zonder twijfel. Mag je een land vragen mensen te verhongeren?" Vandaar dat sommigen naar een Russische handreiking verlangen.

Met 'goede wil' zou Sergej Lavrov, de buitenlandminister, een Grieks verzoek om geld bezien. Een vriendelijk woord, meer is het niet - sinds Europa Rusland beknot over de Oekraïense oorlog, is Moskou niet bij machte om vele miljarden toe te steken. Mocht Poetin al willen inspringen voor de nabije weken, om een Grieks bankroet te vermijden, dan zou al zijn geld per ommegaande naar banken gaan, naar Berlijn en Parijs, naar het IMF - niet naar de Griekse staat, om de samenleving te stutten. Dan schiet hij zichzelf in de voet.

Af en toe drijft de Griekse buitenlandpolitiek op sentiment: in de naamgevingskwestie van Macedonië, in de wapenwedloop met Turkije - de defensiebegroting behoort tot Europa's hoogste, terwijl in de zorg gebrek is aan alles, maar een aanval van de NAVO-gezel ligt 'op de loer'. Weliswaar toont Tsipras met zijn vervroegde visite aan Poetin dat hij niet alleen staat, dat er een mogelijke uitweg is buiten Europa om, maar nooit sprak hijzelf de wens om een Russische lening uit. Hij wíl een afspraak met de schuldeisers, alleen onder andere voorwaarden.

De enige die moedwillig op een breuk aanstuurt, is Panagiotis Lafazanis, minister van Energie en marxist van het stugge soort. Hij heeft een derde van Syriza aan zich gebonden, en weigert de minste concessie aan de trojka - belofte is belofte, alles wat naar de voorbije jaren neigt wijst hij van de hand. Loopt het Brusselse overleg door zijn toedoen finaal op de klippen, dán wendt Tsipras zich wellicht uit wanhoop tot Moskou voor bijstand. De saaie uitkomst van vandaag zal een afspraak over een gaspijplijn zijn, over een investering, en niet de gevreesde overloop, geen orthodox verbond. Eén kalm hoofdstuk in het Griekse drama komt gelegen, voor de dagen erna dienen zich alweer brandjes aan - net zolang totdat Europa zelf meeblust.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234