Woensdag 19/01/2022

Bij klein stemmenverschil wordt elke onregelmatigheid voor rechtbank aangevochten

Leger juristen paraat voor 4 november

Op 4 november, verkiezingsdag in de Verenigde Staten, zullen de kiezers nauwlettend in de gaten gehouden worden door duizenden juristen. Vooral in de strijdstaten nemen beide partijen hun voorzorgen. Daar zal elke onregelmatigheid voor de rechter gebracht worden.

Ohio

In Ohio staan juristen van beide partijen nu al met getrokken messen tegenover elkaar. Op verkiezingsdag zullen ze klaarstaan om te procederen voor een hertelling, over kiezers die niet op de kieslijst stonden, maar zich toch registreerden; over de wijze waarop handmatig herteld moet worden als elektronische machines het laten afweten; of om de beslissing van lokale rechters aan te vechten om stembureaus langer open te houden - wat gezien de massale opkomst mogelijk is.

De waarschijnlijkste twistappels zijn de zogeheten 'voorlopige stembiljetten', die uitgereikt worden wanneer de identiteit van een kiezer of registratie niet meteen kan worden nagetrokken, en die verplicht zijn bij uitzonderlijke openingsuren. Probleem is dat deze provisional ballots opzijgeschoven worden. In Ohio worden ze pas tien dagen na de verkiezingen geteld, als dat nodig is. Edward B. Foley, een rechtenprofessor van Ohio State University, noemde ze in The New York Times zelfs "de achilleshiel van het verkiezingsproces", omdat partijen in een nek-aan-nekrace die stembiljetten zullen aanvechten of erbij zullen proberen te krijgen om de resultaten in hun voordeel te beslechten.

Ohio heeft een slechte reputatie ter zake. In 2004 was de marge tussen beide kandidaten 118.000 op 5,7 miljoen uitgebrachte stemmen, waaronder 158.000 provisionele.

De Republikeinen dreigen bij een verlies ook met een nieuwe juridische veldslag over de kiezersregistratie die ze de voorbije twee maanden al betwistten. Er werden al minstens acht rechtszaken uitgevochten, waarvan één is beslecht in het Hooggerechtshof. De Republikeinen voeren in Ohio nu al aan dat de verkiezingen 'gestolen' zijn. Ze richten hun pijlen vooral op Association of Community Organizations for Reform Now (Acorn), een koepel van buurt-ngo's waarvan sommige medewerkers onbestaande kiezers zouden hebben geregistreerd. Het FBI onderzoekt of Acorn zich schuldig maakte aan fraude. Ook in andere staten loopt een onderzoek.

Florida

Naast mogelijke problemen met kieslijsten en voorlopige stembiljetten gaat de aandacht in Florida nu uit naar de telmachines. In 2000 waren er door problemen met hanging chads van stokoude ponskaartmachines 36 dagen nodig om stemmen handmatig te hertellen. Uiteindelijk besliste het Hooggerechtshof in het voordeel van Republikein George W. Bush, die met 537 stemmen verschil won van Democraat Al Gore.

Tijdens de Congresverkiezingen van 2006 stelde zich een probleem met 18.000 stemmen die geregistreerd werden voor lagere ambten op het stembiljet maar niet voor de zetels in Huis en Senaat. Dat werd geweten aan een probleem met touchscreenmachines, die sindsdien zijn ingeruild voor optische scanmachines die een fysiek bewijs achterlaten voor het geval er een hertelling nodig is. De techniek werd in Palm Beach County getest tijdens een lokale verkiezing in augustus, maar bleek ook daar niet perfect: 3.400 stembiljetten werden door de machine niet geteld.

De Republikeinse gouverneur van Florida, Charlie Crist, houdt de stembureaus dinsdag twaalf uur open in plaats van de gebruikelijke acht omdat er lange rijen worden verwacht.

Na de 'gestolen verkiezing' van 2000 nemen vooral de Democraten dit jaar geen risico in Florida. De Obamacampagne vaardigde topjurist Charles Lichtman af naar de staat. Hij zal er voor één dag het grootste advocatenkantoor van de VS leiden, met maar liefst 5.000 juristen.

Colorado

Colorado is dit jaar zowel een politieke als een juridische strijdstaat. Dat komt omdat het elektronische stemmen tijdens de Congresverkiezingen in Denver twee jaar geleden volledig in het honderd liep. Later onderzoek wees uit dat sommige uitslagen zeker foutief waren. Dit jaar pakt Denver het ouderwets aan, met papieren stembiljetten en uitgeprinte stemlijsten. Critici vrezen dat de staat niet in staat zal zijn om de massa nieuwe geregistreerden in de hand te houden. Er worden ellenlange rijen en teltijden verwacht, wat de deur opent voor betwistingen.

Nog een mogelijke splijtzwam zijn stemmen van 30.000 Coloradans die door de hoogste verkiezingsambtenaar, Republikein Mike Coffman, van de lijsten waren geschrapt omdat ze volgens hem verhuisd waren buiten de staat of meer dan één keer op lijsten stonden. Coffman werd daarop vervolgd door burgerrechtengroepen. Een rechter bedong een akkoord waarbij de staat de betwiste kiezers laat stemmen met provisionele stembiljetten die geteld moeten worden, tenzij verkiezingsambtenaren kunnen bewijzen dat de kiezer geen stemrecht heeft. Maar Coffman kondigde aan dat het vonnis hem niet zal tegenhouden om andere omstreden kiezers van de lijsten te schrappen. Dat doet hij volgens tegenstanders uit eigenbelang: hij komt dinsdag zelf op voor het Congres.

Andere staten

In strijdstaat Missouri ontplooien de Democraten meer dan duizend juristen. De Republikeinen zeggen eveneens klaar te staan. Kop van Jut is de betwiste kieslijst van de staat die niet meer actueel is. Wie nu niet of foutief op de lijst staat, moet er 'voorlopig' stemmen, met het risico dat de stem uiteindelijk niet wordt meegeteld.

In Indiana loopt een fraudeonderzoek naar Acorn. De hoogste verkiezingsambtenaar, een Republikein, zegt dat 61 procent van de kiezersregistratieaanvragen van de ngo in Lake County, het Democratische bastion, vals was.

In strijdstaat Georgia zijn meer dan duizend advocaten op pad, ruwweg vierhonderd voor de Democraten, driehonderd voor de Republikeinen, en een paar honderd voor belangengroepen.

Militaire stemmen

De stemmen van militairen in het buitenland waren in 2000 beslissend om Bush Florida te laten winnen. Dit jaar vreest vooral Obama dat veel stemmen van soldaten niet worden geteld. Dat kan voor hem een probleem zijn omdat heel wat militairen aan de fronten in Irak en Afghanistan tot de Afro-Amerikaanse of Spaanstalige minderheid behoren.

In de laatste federale verkiezingen van 2006, voor het Congres, werd volgens de Election Assistance Commission slechts 30 procent van de overzeese militaire stembiljetten geteld. Deze keer zou dat niet anders zijn. Slechte coördinatie is de reden waarom niet alle stemmen binnen de wettelijke termijn of zelfs helemaal niet aankomen.

Soldaten trotseren een grotere bureaucratie dan een gewone kiezer. Een geregistreerde kiezer in uniform moet schriftelijk een stembiljet aanvragen van het kiesdistrict waar hij of zij het laatste woonde. Dat kan dertig dagen duren. De soldaat wacht tot hij een papieren stembiljet krijgt, vult het in en stuurt het terug. Dat kan nog eens dertig dagen duren. De kans dat zo'n stembiljet verloren raakt tussen het front en de VS is groot. Soms wordt post bijvoorbeeld aan de kant gezet om voorrang te geven aan munitietransporten. En omdat soldaten zich dikwijls verplaatsen, komen vele stembiljetten toe op foute basissen.

Probleem is ook dat elke staat zijn eigen regels heeft voor absentee voting, een stem die met geldige afwezigheidsreden per post kan worden uitgebracht. In Virginia bijvoorbeeld is er een handtekening nodig van een getuige en diens adres. Overzeese soldaten kregen hun absentee ballots dit jaar zonder die vermelding, waardoor hun stem ongeldig werd.

Technische fouten

Drie groeperingen die kiezersbelangen verdedigen (Brennan Center, Verified Voting en Common Cause) vragen dat de stemmen van een bepaald soort stemmachines manueel worden geteld. Reden: producent Premier (vroeger Diebold) waarschuwde op 19 augustus in een rondzendbrief dat zijn systeem niet altijd juist optelt wanneer het geheugenkaarten met stemmen van meerdere stembureaus tegelijk te verwerken krijgt. Het defect kan zich voordoen in maar liefst 31 staten.

De programmeringsfout kwam aan het licht tijdens de voorverkiezing in maart, toen in Butler County (Ohio) 150 stemmen niet waren meegeteld. Bij nazicht bleken acht andere districten in de staat hetzelfde probleem te hebben gehad. Premier wordt voor dit incident vervolgd. Het bedrijf is omstreden omdat zijn oprichter, Walden O'Dell, in 2003 een fondsenwerver was voor president Bush.

n Amerikanen schuiven aan om vervroegd te gaan stemmen in Jacksonville, Florida. In die staat worden problemen met telmachines verwacht.

Alleen al in de staten Florida, Missouri en Georgia zijn samen zowat 7.000 juristen ingeschakeld

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234