Vrijdag 18/09/2020
Op 8 mei kwamen in Antwerpen, afhankelijk van de bron, 1.500 tot 3.000 mensen samen om Julie Van Espen te herdenken.

ColumnJulie Van Espen

‘Bij elke sombere peiling zie ik hem weer voor me. Mijn vriend Gianni’: onze journalist blikt terug op wake voor Julie

Op 8 mei kwamen in Antwerpen, afhankelijk van de bron, 1.500 tot 3.000 mensen samen om Julie Van Espen te herdenken.Beeld Wouter Van Vooren

Op 4 mei werd Julie Van Espen vermoord. Onze journalist ging enkele dagen later terug naar de plek des onheils en trof er een man met een missie.

Hij had iets getergds. Je las de ingehouden woede in zijn vertroebelde ogen. Alsof die woede hem al een nacht of drie uit z’n slaap had gehouden en hij desondanks nog steeds hopeloos achterliep op z’n schema – wat achteraf beschouwd ook min of meer het geval bleek te zijn. Het was duidelijk dat hij nog nooit een kermiskoers had georganiseerd, laat staan enig ander evenement waar dranghekken bij te pas komen.

Hij had z’n busje heel voorzichtig achterwaarts langs de bouwwerf aan de Gabriël Theunisbrug weten te manoeuvreren, tot net voor het verhoogde jaagpad langs de oever van het Albertkanaal. Hij leek vastbesloten om helemaal in z’n eentje de daarin gestapelde hekken uit te laden. Zeker vijftig. Dus ik vroeg: “Zal ik u helpen?”

Ik stond daar namelijk al een halfuur te niksen. Bijna vier dagen waren verstreken sinds Julie Van Espen op deze plek was vermoord, en dit zijn dingen die je doet als je plots even vastzit met wat je daar tegen het weekend nog over meent te moeten schrijven. Gewoon teruggaan naar die plek. De omgeving in je opnemen. Niksen dus, eigenlijk.

De man wees het aanbod af en bleef koppig verder sukkelen met zijn dranghekken. Hij was niet zo iemand die met onbekenden in gesprek ging. Hij had nu al drie van die hekken op dat fietspad neergezet, was daardoor al behoorlijk gaan zweten en was nu tot zichtbare ergernis terechtgekomen in een empirisch onderzoek naar hoe dranghekken zich aan elkaar laten vastklinken. Het lukte hem niet, en hij scheen steeds minder in te zien wat hij nu precies verkeerd deed. Hij bleef maar vloeken, verkeerde opties kiezen. Hij begon er een beetje radeloos uit te zien.

Doedelzak

Ik besloot hem te helpen.

“Er is een truc voor. Je zet het eerste hek neer waar je het hebben wilt, het tweede zet je er tegenaan in een hoek van negentig graden. Alleen in deze positie kun je de hekken aan elkaar vastklikken. Dan in een rechte lijn draaien. Idem met het volgende hek. En daarna gaat het helemaal vanzelf.”

Ongeloof, eerst. Verrukking. De man leek zachtjes te ontdooien.

“Hoe kunt ge zoiets nu weten? Waarom hebben ze mij dit in het stadsmagazijn niet uitgelegd?”

“Omdat ze daar denken dat het parate kennis is bij iedereen.”

En zo raakten we in gesprek. Hij verzette zich in elk geval niet langer tegen mijn assistentie. We versleepten samen hek na hek, begonnen elkaar aardig te vinden. Hij vertelde mij dat hij Gianni heette. Dat hij minder dan 48 uur geleden de Facebook-pagina Warme Oproep Stille Wake had aangemaakt. Hij was daarnet nog naar het stadhuis in Antwerpen gereden voor de nodige vergunningen en hij was blijkbaar de enige die zich bij het bedenken van dit alles bijtijds had gerealiseerd dat een avondlijke wake op deze plek niet kon doorgaan zonder dranghekken.

“Ja, want ge wilt toch niet dat er iemand in het water valt?”

Elk volgend vastgeklonken dranghek voegde een nieuwe dimensie toe aan onze vriendschap. Gianni vertelde hoeveel moeite hij had moeten doen om bij een vriend nog dat busje te kunnen huren. Wat een gedoe en gemail dat ook was geweest om in de stedelijke magazijnen nog deze hekken op te halen, want hij had ook nog een baan en het moest allemaal natuurlijk heel snel. Dat had hij op maandagavond nu eenmaal beslist, dat dit op woensdagavond moest gebeuren.

“En eens ge dat gelanceerd hebt en ge krijgt allemaal go’s, valt dat niet meer terug te draaien. Ge gaat het zien: er gaan honderden mensen komen. Misschien wel duizend. Het leeft enorm bij de mensen, maar in Brussel beseffen ze dat natuurlijk weer niet.”

Even schoot me een beeldsequentie te binnen van de kantoren van de Belgische voetbalbond na de ook razendsnel viraal gegane oproep tot manifestatie tegen de niet-WK-selectie van Radja Nainggolan. Iets in de verbetenheid waarmee Gianni het zweet van z’n voorhoofd wegveegde, deed me inzien dat je sommige dingen beter denkt dan uitspreekt.

Gianni vertelde over de verhalen die sinds zijn oproep op Facebook allemaal tot bij hem waren gekomen. Over dat hier eigenlijk camera’s hadden moeten staan. Over die vader wiens dochter elf jaar geleden was vermoord. Die ongeveer net zo oud was geweest als Julie Van Espen. Die man, zei Gianni, bestreed zijn dagelijkse verdriet met het bespelen van een doedelzak. Hij had voorgesteld om iets te spelen, straks op de wake. Ook dat had Gianni allemaal geregeld. Ook daar had hij een soortement vergunning voor geregeld weten te krijgen op het stadhuis.

08052019 WVV MERKSEM BELGIE Julie Van EspenStille wake voor Julie Van EspenBeeld Wouter Van Vooren

Was hij, vroeg ik, familie van of bevriend met de ouders van Julie Van Espen? “Neuje.”

Was er ooit iets in z’n eigen omgeving gebeurd dat maakte dat specifiek deze moord hem zo hard had aangegrepen? “Neuje.”

Deed hij dit vaker, spontane protestacties organiseren? “Neuje.”

Het was iets wat Gianni onmiddellijk had aangevoeld. Waar geen woorden bij hoorden. Misschien was het dat hemeltergende contrast tussen de sprankelende ogen van Julie Van Espen en het soort affiche waarop die waren afgebeeld. Dat klopte helemaal niet, en van meet af aan was Gianni doordrongen geraakt van dat overweldigende besef: dat héél veel mensen precies hetzelfde zouden voelen en doormaken. En al helemaal toen bekendraakte dat Steve Bakelmans al eerder vrouwen had verkracht en niet eens was verondersteld vrij rond te lopen.

Sinds die eerste oproep op Facebook waren Gianni’s handelingen machinaal geworden. Dit was iets wat hij moest doen. Het móést en het zou. En hij kon het, vond hij, beter allemaal zelf doen. Dan kon je er tenminste gerust op zijn dat wat er moest gebeuren ook daadwerkelijk gebeurde. Sinds zijn besluit om deze stille wake te laten plaatsvinden, had Gianni zich geen seconde rust meer gegund.

Het blijft een ranzig kantje hebben, een mensenmeute op de been brengen om te protesteren tegen het feit dat iemand niet in de gevangenis zat. Maar zo voelde het op die stille wake uiteindelijk helemaal niet aan. Er kwamen meer dan 1.500 mensen opdagen. Geen enkele slogan, geen enkel spandoek, zoals Gianni vooraf ook had gevraagd. Alleen bloemen, kaarsen, stilte. Elkaar even vasthouden. Denken aan Julie, die je nooit had gekend, maar die je op de een of andere manier toch was gaan beschouwen als een ver nichtje. Af en toe die doedelzak. Aan het eind vroeg Gianni de mensen om allemaal samen de lichtjes van hun telefoons omhoog te houden.

De mensen deden dat. Natuurlijk deden ze dat.

Ik schreef die avond snel nog een stukje over de wake. Googelde Gianni eerst snel nog even.

Zijn volledige naam was Gianni Peeters. Hij was van 2012 tot een intern conflict in 2018 gemeenteraadslid voor en grote man van Vlaams Belang in Schoten.

Nu leven we in een politieke wetmatigheid: dat we nog slechts één verkiezing verwijderd zijn van een onafwendbare absolute meerderheid die Vlaanderen van België wil afscheuren.

Julie werd vermoord op 4 mei, de verkiezingen vonden plaats op 26 mei. Zelf, zo begreep ik intussen van een aantal van haar vriendinnen, zou Julie – erg bekommerd om het klimaat – meer dan waarschijnlijk hebben gegruweld van de gedachte dat haar hele maatschappelijke betekenis finaal zou worden gereduceerd tot die van eenmalige electorale doping voor extreemrechts.

Maar bij elke doemdenkerige peiling zie ik hem weer voor me. Mijn vriend Gianni.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234