Donderdag 23/01/2020

Bij Disney zit de prins aan de haard

Moana, zo heet de oosterse prinses die Disney in 2016 op het grote scherm brengt. Zij vult het lange rijtje meisjeshelden aan dat de filmstudio de afgelopen jaren op ons heeft losgelaten. Prinsen redden dan wel het meisje in nood, maar prinsessen laten de kassa rinkelen in de cinemazalen.

De titels van de laatste Disney-films zijn veelzeggend: in 2010 verschenen de prinsessenfilms Rapunzel en De prinses en de kikker en vorig jaar was er het immense succes van Frozen. De Polynesische prinses Moana is in 2016 op het grote scherm te zien. Elk verhaal is anders, maar alle hoofdpersonages zijn een vrouw. De enige recente jongensfilm is twee jaar geleden verschenen, maar wie herinnert er zich nog Wreck-It Ralph?

Er lijkt een strategie achter te zitten, alsof Disney met zijn jaarlijkse klassieker tegenwoordig alleen op meisjes focust en ervan uitgaat dat de jongens hun gading wel zullen vinden in de Marvel- en Star Wars-films die er zitten aan te komen. De productie beperkt zich immers al lang niet meer tot één eindejaarsfilm per jaar.

"Onze jongste films hebben vaak een vrouwelijk hoofdpersonage", bevestigt Serge Van Eyck, marketingdirecteur van Disney België. "Maar dat betekent niet dat jongens zich niet aangesproken voelen. We merken dat het er de afgelopen jaren niet echt meer toe doet of een meisje of jongen de hoofdrol speelt." Niet alleen het hoofdpersonage speelt een belangrijke rol in de aantrekkingskracht van een film, zegt hij, de humor en het verhaal doen dat evenzeer.

Potige prinsessen

In Frozen zien we een onbevreesde prinses, die op zoek gaat naar haar zus en zich tijdens haar avontuurlijke tocht laat omringen door allerlei stevige en grappige figuren. Avontuurlijk en grappig, meer moet een goede film blijkbaar niet zijn.

Die aspecten worden daarom benadrukt in de reclamecampagnes. "In de trailers tonen we niet alleen over wie de film gaat, maar ook welke grappige figuren er inzitten", zegt Van Eyck. "We zorgen er in de reclame bewust voor dat de hele familie zich aangesproken voelt. Vroeger durfde men in de filmwereld al eens een helikopter toe te voegen aan een affiche, maar dat zou nu op de sociale media worden afgerekend. We moeten dus wel trouw blijven aan het originele verhaal."

Toch zijn meisjeshelden geen vanzelfsprekendheid. "In het verleden hebben we gemerkt dat vanaf een jaar of zeven jongens alleen door jongensfiguren worden aangesproken, terwijl meisjes zowel door vrouwelijke als mannelijke figuren geboeid blijven", zegt Tim Smits van het Instituut voor Mediastudies (KU Leuven). "Bij Disney slagen ze erin om jongens nog altijd naar de filmzaal te krijgen door de prinsessen een soort potige make-over te geven en er een heldhaftige vrouw van te maken. Uiteindelijk denk ik dat ze voor deze verhalen ook jongens hadden kunnen gebruiken, maar dat de mannelijke personages stilaan uitgeput zijn."

Witte paard

Stoere meisjes waar ook jongens naar opkijken of een prinses met een donkere huidskleur. Disney schotelt ons niet langer een clichébeeld van een jonkvrouw voor die gered wordt door de prins op het witte paard. Het bedrijf staat met andere woorden met beide voeten in de nieuwe werkelijkheid, één waarin het klassieke rollenpatroon stilaan is vervaagd.

"Het emancipatorische karakter van Disney moet evenwel niet worden overroepen. De producenten hebben gewoon de sleutel gevonden hoe ze een stoere meisjesfilm kunnen maken die aanslaat bij jongens én meisjes, en bij uitbreiding de hele familie", zegt Smits. "Dat misbruiken ze nu een beetje, met als gevolg dat hun films de wereld een beetje emancipeert."

Dat spreekt Van Eyck dan weer tegen. "Er wordt niet bewust ingezet op meisjeshelden, dat hangt heel eenvoudig af van het verhaal."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234