Zondag 08/12/2019

Big Brother volgens Darwin

Canvas begint vandaag met de herhalingen van The Human Zoo, de Britse docureeks over een sociaal experiment. Een intellectuele versie van Big Brother, over het belang van de eerste indruk, de kudde- mentaliteit en de grenzen van de menselijke gehoorzaamheid.

Door Geert Zagers

In een afgelegen huis twaalf mensen samenbrengen en voortdurend filmen, al dan niet met verborgen camera's: het klinkt als een nieuw seizoen van Big Brother. Maar vervang de dagboekkamer door een team sociologen en geef het een titel die verwijst naar een boek van Desmond Morris, en het wordt een verantwoord experiment over groepsgedrag.

"Ik hou niet van de klassieke realitytelevisie: het promoot de slechtste aspecten van het menselijke gedrag en legt de nadruk op verkeerde waarden", zegt professor Philip Zimbardo van de universiteit van Stanford, de belangrijkste huispsycholoog in The Human Zoo. Met de format van Big Brother hoopt hij echte psychologie onder de publieke aandacht te brengen.

Zimbardo stak twaalf mensen drie dagen lang in één huis. Samen met zijn collega Mark McDermott observeert hij de deelnemers, die niet weten wat de bedoeling van het weekendje is, en legt hij de psychologie achter het groepsgedrag uit. Al van de eerste dag worden er vriendschappen gesmeed of vijanden gemaakt, louter op basis van uiterlijk en gedrag. Snel wordt duidelijk dat het groepsgedrag niet het meest volwassene in de mens naar boven brengt. Richard bijvoorbeeld, die zich al de hele dag een buitenstaander voelt, wordt plots de held nadat hij bier steelt uit de ijskast en dat aan de anderen uitdeelt.

Tussendoor weiden de professoren uit over de eerste indruk bij een sollicitatiegesprek en over hoe uiterlijke schoonheid een sleutel tot succes is. Verder valt acteur Charlie Skelton met een verborgen camera onschuldige Britten lastig en drie proefpersonen ondergaan psychologische testen.

Professor Zimbardo is met The Human Zoo niet aan zijn proefstuk toe. Eerder al voerde hij het beruchte gevangenisexperiment uit, dat de basis vormde voor de Duitse thriller Das Experiment. Hij verdeelde 24 mensen in twee groepen: gevangenen en cipiers, inclusief uniformen en politieknuppels. Al na enkele dagen werd het experiment stilgelegd, omdat het gedrag uit de hand liep. Zo was gevangene 416 urenlang met worsten in zijn hand opgesloten in een kast, nadat hij in hongerstaking was gegaan tegen de behandeling van de cipiers. Dan blijft deze mensentuin toch net iets beschaafder.

The Human Zoo, Canvas, 20.50

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234