Dinsdag 19/01/2021

Big Brother rijdt mee

Een autorit richting Provence wordt in de toekomst een plezier. Geen stress, geen files en ook geen stijve nek meer. Dankzij de volautomatische auto, die er al in 2020 kan zijn, hoeft u zelf niet meer te rijden of te manoeuvreren. Dat doet uw wagen gewoon zelf. Emmanuel Vanbrussel

Tijdens de rit klapt u de rugleuning van de autostoel naar achter om te genieten van een elektronische wellnessbehandeling. Daarvoor hoeft u alleen het ingebouwde massagesysteem in gang te zetten, inclusief een warmtefunctie die de tinteling simuleert van gloeiende stenen langs de ruggengraat.

Ook om files hoeft u zich niet te bekommeren. Auto's zijn niet alleen verbonden met het internet, maar maken er integraal deel van uit. De centrale van de verkeersleiding stuurt elk voertuig de ideale route door, waardoor elke file in de kiem gesmoord wordt.

Wanneer u een wijngaard langs de Loire passeert, licht er een berichtje op op uw voorruit, die ook als digitaal scherm dient. Een wijnboer geeft u 20 procent korting als u even afslaat om enkele kisten in te slaan, staat er te lezen. De auto weet dat u een wijnliefhebber bent, want dat blijkt uit uw Facebookprofiel. Even later krijgt u ook korting aangeboden door een nabijgelegen pretpark, dat denkt dat u met de kinderen op doorreis bent. De lokale garagist raadt u intussen aan om uw bandenspanning te laten controleren, want de auto heeft hem een waarschuwingssignaal gestuurd.

Knight Rider

Klinkt dat alles als een futuristisch scenario dat u te veel doet denken aan Kitt, de sprekende wagen uit de tv-serie Knight Rider? Misschien is die toekomst dichterbij dan u denkt, zo is te horen op het autosalon van Frankfurt. U kan daar overigens nu al de autostoelen met massagefunctie uittesten.

Autobouwer Mercedes-Benz presenteert er op een gigantische video-installatie zijn 'Intelligent Drive'-project. De Duitse autobouwer zegt in augustus een geslaagde test te hebben uitgevoerd. Een Mercedes maakte een rit van 100 kilometer van het Duitse Mannheim naar Pforzheim zonder tussenkomst van een bestuurder. Volgens de constructeur gaat het om een wereldprimeur in stedelijk gebied, met verkeerslichten, rotondes, bussen en trams, fietsers en voetgangers. "Een eerste stap naar een ongevalvrije en autonome rijervaring", klinkt het trots.

"Mercedes wil ook de eerste zijn om nog andere functies van autonoom rijden te introduceren op in serie gebouwde wagens. We verwachten deze doelstelling nog dit decennium te halen", zegt hoofdontwikkelaar Thomas Weber van Mercedes' moederconcern Daimler.

Continental, een grote producent van auto-onderdelen, vinkt 2025 aan als richtjaar. We zullen rond 2016 de eerste commerciële toepassingen van semi-automatisch rijden zien op de weg, zo verwacht de toeleverancier. Vanaf 2025 zal het autoverkeer evolueren naar volautomatisch rijden, met hogere snelheden en in complexere rijsituaties.

Mercedes voerde zijn test uit op gewestwegen en in de stad. Continental denkt echter dat de meest concrete toepassingen eerder op de snelweg te zien zullen zijn. "Snelwegen zijn makkelijker te controleren, want er zijn minder onzekerheden. De rijstroken zijn breder, de infrastructuur is echt gemaakt voor auto's, er zijn geen voetgangers, enzovoort", legt woordvoerder Sebastian Fillenberg uit.

Cloud

Pas als alle rijdende auto's met het internet verbonden zijn, kan de droom van volautomatisch verkeer echt werkelijkheid worden. "Het internet is vooral nodig bij hoge rijsnelheden", gaat Fillenberg verder. "De auto moet weten wat er zit aan te komen. Ingebouwde sensoren kunnen obstakels binnen een straal van 200 tot 300 meter detecteren en de wagen doen vertragen."

"Maar stel: er komt een brug aan. Een sensor detecteert een onbekende hindernis en begint meteen te remmen. Dat is natuurlijk vervelend voor de bestuurder. Als die sensor via het internet verbonden is met een digitale kaart, dan weet de auto dat het om een brug gaat en gaat hij niet remmen", zegt Fillenberg.

Voertuigen zullen niet alleen data ontvangen, maar ook kunnen sturen naar de grote servers op het internet, wat IT'ers de cloud noemen. De sensoren van een auto kunnen zo hun positie en snelheid doorseinen, of informatie over obstakels op de weg. Daardoor ontstaat er in real time een gedetailleerde digitale kaart van het verkeer.

Continental kondigde in Frankfurt een samenwerking met IT-gigant IBM aan. Het doel is om een gezamenlijk internetplatform te bouwen waarlangs de hoofdkwartieren van de autoconstructeurs rechtstreeks verbonden zijn met de auto's die ze verkopen. Zo kunnen ze rechtstreeks software-updates sturen naar de boordcomputer van de auto.

Maar het is vooral een eerste stap naar een wereld waarin auto's voltijds met het internet verbonden zijn, via een Wifi-verbinding of een mobiel netwerk.

Er werd gespeculeerd dat ook Google zich bij de alliantie zou aansluiten, maar dat blijft vooralsnog uit. De Californische internetreus is al langer bezig met de ontwikkeling van de volautomatische wagen en heeft met Google Maps en Street View cruciale software in huis voor de navigatie. Google beschikt dankzij een waaier aan internetdiensten ook over persoonlijke informatie van miljoenen consumenten. "Geen commentaar over Google. Het zijn inderdaad geruchten. We praten met verscheidene bedrijven", zegt Continental-woordvoerder Fillenberg.

Privacy

Zowel Daimler als Continental verwacht geen 'big bang', maar eerder een geleidelijke evolutie richting automatisch rijden. Naast de technologische hindernissen rijst de psychologische vraag of de machobestuurder wel zo graag de controle over zijn auto wil lossen.

Autoconsultants als Georgeric Legros of Ferdinand Dudenhöffer zien daar geen onoverbrugbaar probleem in. Er zou nu al een mentaliteitswijziging aan de gang zijn. Jongeren zouden de functionaliteit en veiligheid van een wagen veel belangrijker achten dan de pk's.

Crucialer zijn wellicht de juridische vragen. De privacykwestie is er een van. Zit iedereen wel te wachten op een Big Brother die al onze rijroutes digitaal registreert? "Er zal wellicht een 'opt-in'-clausule komen, waarbij de bestuurder expliciet de toestemming geeft om via het internet gevolgd te worden", verwacht Fillenberg.

Bovendien rijst de vraag welke overheid of dienst de data zal centraliseren en verwerken. Het gaat om enorme hoeveelheden ruwe data. Data die meteen verwerkt moet worden in voorspellende verkeersmodellen. "Het heeft weinig zin dat elke constructeur de gegevens over zijn auto's voor zich houdt. Iedereen heeft er baat bij om de informatie te delen. Dat betekent dat er een vorm van centralisatie nodig zal zijn", denkt Fillenberg.

Verzekeraars wijzen ook op de Europese wetgeving, die voorschrijft dat een autobestuurder op elk moment de controle moet hebben over zijn voertuig en steeds moet kunnen ingrijpen. De huidige wet is geen hinderpaal voor de semi-automatische experimenten in de komende jaren, maar wel voor de volledig autonome auto. Want wie is dan aansprakelijk als er toch een ongeval plaatsvindt: de bestuurder, de constructeur of de verkeersregelaar?

Nog een verzekeringskwestie: zullen de verzekeringsmaatschappijen de vergaarde data gebruiken om op maat gemaakte verzekeringspolissen te maken? Indien pakweg het Facebookprofiel dient als identificatie van de bestuurder, dan kan de verzekeraar makkelijk te weten komen dat de 18-jarige zoon aan het stuur van de gezinswagen zit, en niet zijn meer ervaren ouders. Dat kan de verzekeraar aanzetten om de autopolis duurder te maken.

Auto als smartphone

Maar terug naar de fun. Een geïntegreerde breedbandconnectie met het internet zal de beleving in een wagen flink doen opfleuren, zo voorspellen IBM en Continental. Naast de functionele toepassingen opent zich binnen de cocon van een auto een nog onontgonnen wereld van multimediale diensten, te beginnen bij online gaming of live televisie op de achterbank van de wagen. De auto van de toekomst zal dezelfde alles-in-één-functie krijgen als een smartphone vandaag.

IBM-directeur Dirk Wollschläger: "Auto-eigenaars zullen van hun voertuig dezelfde mogelijkheden en hetzelfde gebruiksgemak verwachten als van andere slimme toestellen. Ze zoeken niet alleen veiligheid en betrouwbaarheid, maar zien de auto ook als een hoogst gepersonaliseerde uitbreiding van hun digitale leven van elke dag."

Het klinkt de autobouwers alvast als muziek in de oren. Zij zien er een manier in om meer jongeren aan te zetten om een wagen te kopen en zo de door de crisis getaande verkoop weer op te vijzelen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234