Zondag 20/06/2021

Tech

Big brother of gewoon veilig en ecologisch? Niet iedereen is gelukkig met 'Smart Zone' in Antwerpen

De smartzone in de Sint-Andriesbuurt in Antwerpen. Dit bord staat op de hoek van de Nationalestraat en Kronenburgstraat. Beeld Tine Schoemaker
De smartzone in de Sint-Andriesbuurt in Antwerpen. Dit bord staat op de hoek van de Nationalestraat en Kronenburgstraat.Beeld Tine Schoemaker

Wat als de lichten vanzelf zouden aangaan als je 's nachts wil gaan basketten? In Antwerpen kan het binnenkort met slimme verlichting. Alleen zijn daar ook camera's voor nodig, en daar is niet iedereen happig op.

"Slimme verlichting", staat op een interactief bord te lezen aan de Sint-Andriesplaats in het centrum van Antwerpen, waar je ook in de Antwerp Smart Zone staat: een stukje van de stad dat een speeltuin moet worden voor allerlei technologische snufjes. Wie binnenkort op dit pleintje 's avonds basketbal komt spelen, wordt opgepikt door sensoren en camera's, die netjes de verlichting zullen bijsturen.

Voor mij is dat zeker geen probleem", zegt Gilles De Jonckheere, een twintigjarige student aan de Karel De Grote Hogeschool, die van het goede weer profiteert om even met een vriend wat te komen basketten. "Met basketten doe ik ook niets verkeerds", gaat hij verder. "Eigenlijk mogen ze van mij op alle pleintjes camera's zetten."

Aan en uit

Ook in de buurt horen we niet meteen iemand die er veel op tegen heeft. De meeste mensen geven aan dat dit pleintje dan wel niet zo onveilig is, toch kan een beetje meer verlichting of toezicht nooit kwaad. "De testfase van dit project is nu bezig", zegt Annik Schouteden, innovatiemanager van de stad Antwerpen. “We bekijken nu hoe de camera’s kunnen werken en hoe ze precies afgesteld moeten worden." Halfweg november, schat Schouteden, is deze testfase gedaan en zou het licht zich aanpassen aan de gebruikers van het pleintje.

(Lees verder onder de foto)

null Beeld Tine Schoemaker
Beeld Tine Schoemaker

Maar als we even teruggaan naar het bord, roept het project toch meteen een hoop vragen op. De Smart Zone in Antwerpen, waarbij camera's niet alleen zoals hier ingezet worden om het licht aan te sturen – gebruikt op een andere plaats ook camera's om te registreren hoe vaak het rood licht genegeerd wordt. 'Die sensoren en camera's verzamelen uiteraard gegevens over objecten, mensen en bewegingen in de stad', lezen we.

Erg geruststellend mag dan misschien niet klinken, toch benadrukt Gert Degreef van IMEC, die verbonden is aan het project, dat de camera's van de Smart Zone geen mensen kunnen identificeren. Als er iemand 's avonds over het basketbalpleintje loopt, registreren ze enkel dat er beweging is, niet wie er dan een balletje komt gooien. "Over alle gegevens die we bijhouden zijn er zeer formele afspraken", zegt Degreef. Om het met een nieuw modewoord te zeggen: alles is GDPR-compliant. "De beelden worden ook niet bekeken en behoren niet toe aan de politie."

Maar hoewel de politie zich hier dus niet met de beelden bezighoudt, is het volgens Johan De Gelas van Howest wel een technologie die ordediensten interesseren. Want als je camera's kan koppelen aan geluidssensoren die een verdacht geluid oppikken en dan de verlichting meteen kan inschakelen, dan heb je een heel krachtige tool om steden te bewaken. "Dit zal in elk geval op grotere schaal in steden worden uitgerold", denkt hij. "De voordelen qua energieverbruik – je moet de lichten niet permanent aan laten staan – efficiëntie en veiligheid zijn enorm."

Vraagtekens

Toekomstmuziek of niet, Matthias Dobbelaere-Welvaert, managing partner van deJuristen, heeft er alvast geen goed oog in. De bedoeling is goed, maar wat deze technologie op termijn kan teweegbrengen, daar zijn een pak vraagtekens bij. "Tegenwoordig moeten we blijkbaar alles oplossen met camera's", zegt hij. "Maar wat als het doel van die camera's morgen verandert? Ik denk dat we daar allemaal samen te weinig over nadenken."

Al lijken de meeste buurtbewoners er gerust op, toch horen we ook op het pleintje kritische stemmen. "Voor mij is het zeker niet nodig", klinkt het bij een man uit Herentals, die met vrouw en kinderen naar het pleintje is afgezakt. Een andere man uit Borgerhout maakt zich eerder zorgen om het patroon, dat hij ontwaart. "Bigbrother", zegt hij. "Het gaat alleen maar die richting uit. In het Antwerpse hangt het ondertussen al vol met camera's."

null Beeld Tine Schoemaker
Beeld Tine Schoemaker
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234