Zaterdag 10/04/2021

Bier hier

undefined

Rodenbach Grand Cru

Toen brouwerij Palm half 1998 een meerderheidsbelang nam in het noodlijdende Rodenbach liet ze een grote enquête uitvoeren. Wat bleek? Iedereen kent Rodenbach en wie het ooit dronk, houdt er alleen positieve herinneringen aan over. Jongeren die het bier voor het eerst proefden, omschreven het als een fris toegankelijk doordrinkbier met een zachtzurige maar lekkere smaak. Kortom, een gedroomd imago voor een brouwer. Alleen, niemand dronk het bier. Dat daardoor letterlijk (een schitterend brouwerijcomplex) en figuurlijk (het roodbruine bier) een monument dreigde te verdwijnen, daar stond de Belg even niet bij stil.

Het was ooit anders. Begin jaren tachtig spurtte ook deze jongen vrijdags na vieren naar het plaatselijke café Breughel om met een Bacchus het weekeinde aan te snijden. Het Vlaamse Oud Bruin bier was toen zo populair dat Rodenbach de vraag niet kon volgen. Andere brouwers vulden het gat en introduceerden een nieuw bruin bier of visten hun oude recepten weer op. De speeltijd duurt echter niet lang, want de witbieren kwamen de jeugd verleiden.

De stijl van het bruin bier verliest flink wat marktaandeel en verwordt net als de ambachtelijke lambiekbieren tot een curiosum. Er zijn wel meer overeenkomsten met geuzelambiek, want het gaat in beide gevallen om ooit zeer gewaardeerde streekbieren die daarenboven op een unieke wijze totstandkomen.

Rodenbach was tot voor de Eerste Wereldoorlog het dagelijkse drinkbier in het zuiden van Oost- en West-Vlaanderen. Sommigen maken een onderscheid tussen de Oost-Vlaamse bruine bieren - nog steeds zeer gewild in en rond Oudenaarde - en de West-Vlaamse roodbruine bieren. Het verschil zit hem alleen in de gebruikte moutsoorten. Men heeft het ook over het Vlaams Oud Bruin, 'oud' omdat ze mengbieren horen te zijn van jonge en oude, op eik gerijpte brouwsels. Rodenbach neemt dat zeer zeker ten harte en houdt er in zijn kelders een enorm arsenaal van een 300-tal enorme eiken foeders op na, met inhouden van 10.000 tot maar liefst 65.000 liter. Het 'oude' bier verblijft anderhalf tot twee jaar in deze vaten waarin het mirakel geschiedt. Het rijpende bier trekt aroma- en smaakstoffen uit het hout maar gaat ook fruitige esters ontwikkelen. De kiemen voor de typisch zurige smaak zijn al eerder gevormd, namelijk tijdens de begisting: Rodenbach gebruikt daarvoor een unieke cultuur bestaande uit gistcellen en wat melkzuurbacteriën. Een gewone Rodenbach bestaat uit driekwart jong en één vierde gerijpt bier. Noblesse oblige voor de Grand Cru, want het betreft 100 procent oud bier.

We openen een twee jaar belegen flesje dat de houdbaarheidsdatum net overschreden heeft. Geen probleem, een Grand Cru bewaart uitstekend. Het bier kleurt roodbruin; om deze kleur te krijgen, brouwt Rodenbach met wat halfdonkere Weense mout en karamelmout. Het licht crèmekleurige schuim zet mooi aan maar blijkt niet zo stabiel. Al deze notities verdwijnen echter in het niets als men even aan het bier ruikt. De neus neemt een formidabel en zeer complex pallet waar van vooral fruit met impressies van hout, zodat het verwijst naar edele en in hout gerijpte dessertwijnen als een madeira. Het fruit is het gevolg van de estervorming tijdens de rijping. Esters toveren diverse fruitige toetsen in het glas zonder stroperige of te zoetige accenten te leggen. De smaak is overheerlijk, opnieuw fruitig, licht zoetig maar vooral zachtzurig. In de aroma's merkt men verder hout op en wat ijzer. De associatie met een madeira blijft overeind bij het aannippen als alleen het puntje van de tong - gevoelig voor zoet - in aanraking komt met het bier. Naarmate het bier zich over de mond verspreidt en alle receptoren geprikkeld worden, bloeit de Grand Cru helemaal open waarbij het wel een perfecte harmonie behoudt. Het mondgevoel is bijzonder vol. De rijke nasmaak zonder verrassingen sluit de degustatie naadloos af. Vooral de wat wrange, houtige impressies blijven het langst aanwezig. Eén slok roept om een tweede, een leeg flesje schreeuwt om een volgend: er is geen betere reclame voor een flesje Rodenbach Grand Cru te bedenken dan een ander flesje.

De Grand Cru wordt - net als de gewone Rodenbach - lichtjes bijgezoet met gekarameliseerde suiker en ondergaat verder een flashpasteurisatie. Het is algemeen geweten dat pasteuriseren de smaak van een bier lichtjes negatief beïnvloedt. Niet echt extreem, maar toch. Het zou een mooie geste zijn van de brouwer om eens een ongezoete en ongepasteuriseerde versie van de Grand Cru op de markt te brengen, al was het maar bij gelegenheid. Misschien in de plaats van de onlangs verdwenen Alexander, dat een wat té zoetige en stroperige versnijding was van de Grand Cru met een kriekenextract. Maar - en laat dit u vooral bijblijven - de huidige Grand Cru is en blijft een klasse apart, enig ter wereld in brouwproces en smaak en bijzonder toegankelijk voor elke bierliefhebber.

Bob Magerman

Spanjestraat 133-141, 8800 Roeselaere, tel. 051/22.34.00, fax: 051/22.92.48, e-mail: rodenbach@rodenbach.be, http://www.rodenbach.be.

Een bezoek (voorlopig alleen voor groepen) aan de pas heropende en volledig gerenoveerde site loont de moeite. De beschermde hoofdgebouwen werden zorgvuldig opgeknapt en het bezoek leidt ook langs de indrukwekkende foederkelders, wel eens omschreven als een echte kathedraal voor het bier.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234