Woensdag 07/12/2022

Bier hier

Budvar Budweiser 12

Dat Tsjechische brouwers brouwgeschiedenis schreven, is ondertussen voldoende bekend. Het eerste pilsbier ter wereld, de Urquell Pilsener, is levend en wel en begint ook in België aan een langzame (her)opmars. Om redenen die de Tsjechen liever niet gezien hadden, heeft een nogal gekend bier ook zijn roots in de Bohemen: Budweiser betekent niets anders dan uit Budweis, de Duitse vertaling van het Boheemse stadje Ceske Budejovice.

Het plaatsje is allang bekend als brouwersstad. In de Middeleeuwen levert men aan het Tsjechische hof, later nog aan Duitse hoven. Half de negentiende eeuw behoren de Bohemen en dus ook Plzen en Ceske Budejovice tot het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk. Duitssprekenden zijn er net niet in de meerderheid maar vullen de beste baantjes in. Vandaar de vele naar het Duits vertaalde namen voor vele Boheemse plaatsen. Zo stamt de bekende Saaz-hop uit het Boheemse Zatec, vertaald als Saaz. Mooi meegenomen voor de Boheemse brouwers zijn de vlotte contacten met Beieren, de bakermat van laaggegist bier. Met wat hulp van Beierse brouwmeesters ontwikkelen eerst Urquell en later andere Boheemse brouwers de eerste laaggegiste blonde en heldere bieren ter wereld, de Pilsener uit Pilsen en de Budweiser uit Budweis. Die laatste geniet al snel faam, in die mate zelfs dat Adolphus Busch - medestichter van de Amerikaanse bierreus Anheuser-Busch en rond 1875 op zakenreis in Europa - de naam Budweiser gewoon overneemt en die op zijn flesjes gaat kleven.

Pas in 1895 verenigen zich enkele plaatselijke brouwers onder één vlag, het huidige Budweiser Budvar, helaas te laat om de naam van hun stadje en bieren waterdicht te kunnen deponeren. Er volgt een resem onderlinge processen. In de communistische periode luwt de strijd bij gebrek aan exportambities, maar sinds de afbraak van het IJzeren Gordijn zit het er weer bovenarms op. Budweiser Budvar slaat een overnameaanbod van Anheuser-Busch moedig en terecht af. Wat volgt, is een reeks juridische spelletjes overal ter wereld, waarbij de huidige consensus ongeveer is dat elke brouwer op zijn continent de naam Budweiser mag gebruiken. De Amerikaanse Budweiser wordt daarom in Europa verkocht onder de naam Bud.

De Tsjechen blijven echter vechten, al was het maar om het feit dat een Amerikaan gewoon een Europese plaatsnaam ingepikt heeft. Om deze bovendien te verbinden aan een minderwaardig bier dat niets meer te maken heeft met de originele Budweiser. En dan te weten, merken de Tsjechen fijntjes op, dat in Ceske Budejovice al voortreffelijk gebrouwen werd als Christoffel Columbus - laat staan Adolphus Busch - nog niet geboren was.

De Budweiser is gebotteld volgens in Duitsland en Tsjechië normale normen: piekfijn verzorgd, maar nogal kneuterig. Het donkergroene 33-centiliterflesje draagt in de hals in het glas gesculpteerde wapenschildjes. De kroonkurk is met goudkleurige folie bedekt, als halsetiket koos men voor de weergave van een rode wassen zegel. Ook het hoofdetiket zoekt het in vervlogen plaatjes en verwijst graag naar de authenticiteit van deze Budweiser. De vermelding 12° komt niet op dit exportflesje voor: deze '12' verwijst niet naar het alcoholgehalte - dat bedraagt een gewone 5% vol. - maar naar de graden Balling. Vooral voor de eigen markt brouwt Budweiser een iets lichtere pils - de '10' met 4% vol. alc en verder nog een superlichte en alcoholarme versie. Het paradepaardje luistert naar de naam Bud - op zich goed voor een rondje Amerikaantje pesten - en draagt 7,2% alc. vol. mee.

Meteen na het openen en tijdens het uitschenken springt een fijne, prikkelende geur van hop in de neus. Het gaat hier overduidelijk om Saaz-hop, de zeer aromatische hoppesoort waar brouwers van fijne lichte bieren graag mee werken. Het bier kleurt zeer helder, een ietsje donkerder dan een gewone pils. Het mooie witte schuim is stabiel, de fijne pareling prettig om zien. In de geur valt vooral hop maar toch ook flink wat mout op. Aroma en smaak voegen niets nieuws meer toe: na een slok geeft het bier in de mond nog wat extra aroma van hop vrij, de hoofdsmaak is vooral stevig volmoutig, de nasmaak kleurt dan weer bitter in.

Naar Belgische normen valt het fijne en goed doorsmakende hopbitter op maar vooral het volle mondgevoel, een gevolg van het stevige moutige karakter. Om wat aan zuiverheid en lichtheid te winnen maar ook om te besparen, gebruiken pilsbrouwers naast gerstemout graag wat rijst en/of maïs, goedkope zetmeelleveranciers. Indien beperkt toegevoegd kan een pilsbier zo inderdaad aan zuiverheid en lichtheid winnen, in té grote hoeveelheden gebruikt leveren maïs en rijst een bijna smakeloos licht bier op. Dat samen met Anheuer-Bush de meeste Amerikaanse grootvolumebrouwers hier kampioen in zijn, is gewoon waar. Deze originele Budweiser maar zeker ook de Urquell doen gewoon onnoemelijk veel beter zodat vergelijken gewoon onmogelijk is.

Bob Magerman

Deze Budweiser is ondertussen ruim te koop. U vindt hem zeker in de rekken van Delhaize.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234