Dinsdag 29/11/2022

Bier hier

Engeland

Belgen mogen dan wel de specialisten van het speciaalbier zijn en de meeste variatie in huis hebben, de Engelsen houden meer van hun traditionele ales en blijven ze dan ook vlotjes drinken. Een kennismaking met hun bieren is niet echt makkelijk, onder andere door de ondoorzichtige naamgeving. Feit is wel dat de clichés over Brits bier niet echt opgaan. Dat is zeker één reden om toch maar van de lager te blijven en een heuse ale te bestellen.

De heel on-Britse lager is de verzamelnaam voor elk laaggegist bier, genre pils. De Britse lagers zijn van matige kwaliteit terwijl het eiland graag de internationale pilsbieren invoert. De beste lager die je op Engelse bodem kunt drinken, is waarschijnlijk Stella Artois, ter plaatse gepromoot als een luxebier. Lager wordt vooral thuis gedronken, in de pub kiest de Brit veel liever - en terecht - voor de traditionele stijlen.

Ale is het oude Engelse woord voor bier en is vandaag de verzamelnaam voor alle hooggegiste bieren. Nog in 1500 leeft er in Brittannië een grote afkeer voor gehopte bieren van het vasteland. De Britten blijven hun ales kruiden met gruit en gebruiken de van oorsprong Duitse benaming Bier slechts voor de in hun ogen minderwaardige gehopte brouwsels. Het duurt nog tot 1700 vooraleer het onderscheid tussen de gekruide ales en het gehopte bier wegvalt.

Een nieuw onderscheid komt er eind de 19de eeuw als de lage gisting eerst in Centraal-Europa en later wereldwijd de norm wordt, maar de Britten hooggistende ales blijven brouwen. Meteen is ook de mythe over het lauwe Britse bier ontkracht. Bier wordt het best gedronken bij temperaturen waarrond het gistte, een 7° C bij laaggistende pilsbieren en keldertemperaturen bij hooggistende ales. Dat Brits bier lauw zou zijn, berust dus op praatjes van vastelanders die weinig van bier begrijpen. Ook is daarmee verklaard waarom sommige Belgische hooggegiste bieren wel eens ale genoemd worden.

Britten maken niet alleen een onderscheid tussen verschillende stijlen maar benoemen hun bieren ook anders naargelang de wijze van serveren. Neusje van de zalm is nog steeds de draught, meer dan alleen maar tapbier: volgens de puristen moet een echte draught met een handpomp getapt worden het liefst uit een houten vat in de kelder van de pub waar het rustig kon narijpen en zelfs een tweede gisting ondergaan, zonder dat koolzuurgas toegevoegd is of het bier gepasteuriseerd werd. Aan de andere kant staat het keg-bier, veelal industrieel gefabriceerd, afgevuld in metalen vaatjes en door pasteurisatie doodgemaakt. Gebotteld bier zien de Britten - eigenlijk volledig terecht - als een compleet ander brouwsel en ze gaan er dan ook andere namen op kleven.

Zo is er de bitter, het meest gedronken pubbier. Het liefst draught, waarbij de waard de vaten onrijp aankoopt en ze in de kelder laat lageren om het vat precies op tijd aan te slaan. Voor de naam bitter kunnen nog wat koosnaampjes dienen zoals Extra Special of Ordinary Bitter. Gebotteld heet zulk bier (India) Pale Ale, ontstaan in de 19de eeuw als een exportbrouwsel, sterk en stevig gehopt om de reis naar de koloniale gebieden te kunnen overleven. Varianten zijn de Light en Export Ale.

Een zichzelf respecterende pub zal naast één of meerdere bitters ook een Mild ale uit de tapkraan laten stromen, oorspronkelijk een echt arbeidersbier, zachter dan de toen duurdere bitters. Er bestaan donkere en lichte variëteiten. Gebotteld heten de bruine milds brown ales, moutig en soms lichtjes zoetig.

Wat van mild of bitter afwijkt, wordt als special ale aangeduid. Wie sterk spul lust, moet maar eens een Barley wine bestellen, een term die vertaald als gerstewijn ook bij ons ingang vindt. Zeer Engels is de porter, oorspronkelijk een Londens donker bier. Een iets sterkere versie vindt als bitter stout zijn weg naar Ierland, waar Guinness deze stijl wereldberoemd maakt. Tegenwoordig herontdekt de Engelsman de oeroude porter die minder bitter maar geraffineerder smaakt dan de Ierse variant. Verdwenen wegens de warenwetgeving is de milk stout, een zeer typisch donker bier dat lactose - melksuiker, vandaar de naam - bevatte en daarom zo stevig en wat zoetig smaakt. Het is deze milk stout die tot op het vasteland het imago van gezondheids- en versterkende drank meekrijgt. Vandaag leeft het bier verder onder de naam sweet stout. Andere koek is de zeer zware, rijke Russian stout, oorspronkelijk ook bedoeld voor de export.

Mocht u ergens op uw tocht nog stuiten op de term real ale, dat is geen aparte stijl maar eerder een soort keurmerk voor een traditioneel gebrouwen en getapt bier. Bezieler is de CAMRA (Campaign for Real Ale), die zich al van in 1970 ergert aan het optreden van de grote brouwers die de karaktervolle draught bitters lieten verdwijnen ten voordele van industrieel geproduceerde allemansvrienden. Begonnen als een samenzweerderig groepje liefhebbers die adressen uitwisselden van pubs waar nog traditioneel bier getapt werd, is ze uitgegroeid tot een gerespecteerde organisatie die jaarlijks een gids uitbrengt van goedgekeurde pubs. Meer over de CAMRA en echte ale vindt u op www.camra.org.uk.

Bob Magerman

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234