Woensdag 07/12/2022

Bier hier

Nederland

Bier hier en gelijk waar, als het maar geen Nederlands is. Onze aversie tegenover hun bier is zo groot dat Heineken - met zijn Amstel een van de hoofdsponsors van de Champions League - wijselijk besloot de naam Amstel voor de wedstrijden op Belgisch grondgebied te vervangen door Affligem, het nieuwe paradepaardje van de Heineken-stal. De anders zo gehaaide kooplui leggen zich er definitief bij neer dat Nederlands bier in België niet verkoopt. Ons misprijzen voor hun bieren is grotendeels terecht, zo ongeveer ter grootte van het marktaandeel van de genoemde gigant. Toch valt er daarbuiten nog veel fraais te ontdekken, deels gestoeld op eigen bodem, deels onder impuls van het succes van het Belgische speciaalbier. Hun belabberde bierimago hebben de Nederlanders in de eerste plaats aan zichzelf te danken. Het 'heerlijk helder Heineken' is naast de Amerikaanse Bud en het Deense Carlsberg uitgegroeid tot het archetype van het internationale drinkbier: dorstlessend, maar vooral licht. Oorzaken zijn een vrij fors gebruik van maïs en/of rijst naast mout en een voorzichtige hopping waarmee de Heineken een twintigtal bittereenheden (IBU) haalt. Ter vergelijking, Duitse en Tsjechische pilseners halen tot 40 IBU, een Bud scoort een bedroevend lage 10, Belgische pils gemiddeld een 25 tot 30. Al even oninteressant is het in 1968 met Heineken gefuseerde Amstel. Wel brouwt Amstel voor de thuismarkt iets interessantere bieren, bijvoorbeeld de Amstel Gold.

Opmerkelijk is toch dat zowel Heineken als Amstel (Amsterdam) en een andere gigant, Grolsch (Enschede) ver boven de Moerdijk gevestigd zijn. Veruit de meeste Nederlandse brouwerijen houden stek in Brabant en Limburg. Kees met de pet klokt jaarlijks een 85 liter bier naar binnen, maar de modale Brabander of Limburger drinkt bijna dubbel zoveel als de Fries. Oorzaak zou de calvinistische achtergrond van het noorden zijn. Grolsch brouwt trouwens naar Belgische normen een zeer aanvaardbare pils. De Brand-UP (Heineken-groep) en vooral het Christoffel Bier benaderen door hun volmoutigheid en bitterheid zelfs de kwaliteit van de Tsjechische pilseners.

Nederland is en blijft een pilsland. Vandaag is 90 procent van het gedronken bier pils (in België 67 procent), enkele decennia geleden zelfs 99 procent (hier 90 procent). Er speelt meer dan alleen het Heineken-effect. Zo kregen veel Duitse bierstijlen een Nederlandse variant. De Dort is er nog springlevend, afgeleid van de in de jaren zestig ook bij ons populaire Dortmunder, een wat vollere en moutigere variant van de pils. Ook wordt er nog steeds een laaggistend bruin bier gebrouwen dat doet denken aan de Dunkels uit Beieren. Ze zijn licht en smaken zacht tot lichtjes zoet. Verwarrend voor ons Belgen is de naam Oud Bruin die soms op deze bieren kleeft. Ze hebben niets te maken met het Vlaamse Oud Bruin, een hooggegist mengbier, op hout gerijpt en lichtjes melkzurig. Ook Alt-bieren, afkomstig van Düsseldorf, hebben Nederlandse varianten.

Een laatste verwantschap vinden we in de bokbieren, oorspronkelijk het vermaarde bier uit het Duitse Einbeck, wat zwaarder gebrouwen om het transport naar gretige afnemers te overleven. Lang springen de Nederlanders grof om met de stijl zodat half de jaren tachtig een bok stond voor een plomp, zoetig brouwsel. Het tij is echter gekeerd en vandaag bloeit de bok als nooit tevoren in talrijke gedaantes zodat nog moeilijk van één stijl te spreken is. Sommige brouwers bieden seizoensgebonden bokbieren aan, van een kruidige, soms citruszurige en droge Meibok in het voorjaar over een rijke Zomerbok tot een fruitige en moutige Winter- of Dubbele Bok. De kwaliteit is behoorlijk tot echt goed. Namen om te onthouden zijn de bokbieren van Drie Horne (gevestigd in Kaatsheuvel, dus als u ooit eens de Efteling bezoekt...), de Grolsche Mei Bok en de bokbieren van Maasland (Oss) en Sint-Martinus (Groningen).

Resten ons nog de bieren van hoge gisting. Dit lijstje is heel kort maar groeit beetje bij beetje aan, ook al omdat sommige bokbieren nu van hoge gisting zijn. Over La Trappe verneemt u later meer, maar hier past een speciale vermelding voor de bieren van de Zeelandse Scheldebrouwerij, die als een uit de hand gelopen hobby een zevental ongefilterde en hergiste maar vooral persoonlijke bieren op de markt brengt. Ze luisteren naar fijne namen als Zeezuiper en Strandgaper. Een laatste vermelding voor de Gulpener-brouwerij in het uiterste zuiden van Limburg. In het uitgebreide en fraaie assortiment valt vooral de Mestreechs Aajt (dialect voor Maastrichtse oude) op, een bier dat net als lambiek en Orval blootgesteld wordt aan gisten van het Brettanomyces-type en daarna nog één jaar op houten vaten narijpt. Meteen is waarschijnlijk het mooiste Nederlandse bier genoemd.

Bob Magerman

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234