Donderdag 08/12/2022

Bier hier Cuvée de l'Ermitage

De Cuvée de l'Ermitage is een excellentie in het Belgische bierlandschap. Samen met de trappisten, de Gouden Carolus (°1960) en de blonde Duvel (°1970) behoort het tot de oudste Belgische zware speciaalbieren. De statige naam en het (vroegere) alcoholgehalte van 8,5 vol. % vervolledigden het forse imago van het bier. De originele Cuvée is niet meer, wat rest, is een geëvolueerde versie opgenomen in het Grimbergen-aanbod.

Brouwingenieur René Duquesnoy droomt al in de jaren dertig van een nieuw en zwaar speciaalbier. De plannen raken steeds uitgesteld, tot hij in 1952 in dienst van Brasserie l'Union te Jumet (bij Charleroi) eindelijk zijn ei legt met deze Cuvée de l'Ermitage, een vol en rijk amberbier hergist op fles. In de buurt van Jumet bevindt zich een 'ermitage' (kapel met crypte), vandaar de naam. Het bier liet zich uitschenken in een groot bijna bolvormig glas. De Cuvée kent meteen landelijk succes en is vlot verkrijgbaar in toeristische locaties.

De wortels van de brouwerij gaan terug tot in 1864. In 1923 wijzigt ze haar naam in Brasserie L'Union, niet onterecht want onder andere door vele overnames groeit de brouwerij stevig uit. Half de jaren zeventig is de Cuvée het best verkopende bier. In die jaren haalt het nog verschillende internationale onderscheidingen wat de exportdeuren wijd opent. Maar zelfs een vlot verkopend, ruim verspreid en alom geapprecieerd bier als de Cuvée volstaat niet om L'Union als onafhankelijke speler in leven te houden. Maes neemt de boel in 1978 over maar houdt gelukkig de vestiging open. Gelukkig ook voor het huidige Alken-Maes, want binnen de groep worden vandaag alleen in Jumet hogegistingsbieren gebrouwen.

Na de overname verhuist Maes meteen de productie van haar Grimbergen (toen goed voor jaarlijks amper 2.500 hectoliter) naar Jumet. Ter vergelijking, in datzelfde jaar vloeit er maar liefst 12.000 hectoliter Cuvée de l'Ermitage uit de brouwketels. Jaar na jaar verliest de Cuvée terrein ten voordele van de Grimbergen, welke zeker in de jaren negentig fors gepromoot wordt. De Cuvée krijgt geen aandacht meer en wordt in 1997 nog slechts in symbolische hoeveelheden gebrouwen. In 1998 verhuist het naar het Grimbergen-aanbod. Gebleven zijn de receptuur in de vorm van een eigen gistcultuur, het gebruik van een aroma- en een bitter smakende hop en een samenstelling van pils-, pale-ale- en karamelmouten. Het alcoholgehalte gaat iets naar beneden tot 7,5 vol.% terwijl vooral de bitterheid teruggeschroefd wordt van 52 naar 35 eenheden. Ter vergelijking, een Duitse pils haalt gemiddeld 30 tot 40 bittereenheden, een Belgische pils 20 tot 25.

De hedendaagse Cuvée is gebotteld in het standaard-Grimbergen-flesje van 33 centiliter. De feniks (symbool van de abdij) die het etiket van de gewone Grimbergen overheerst, huist op de Cuvée in de bovenhoek. Het centrale motief blijkt het aloude Cuvée-etiket te zijn, een kalende monnik die bij een kaars en geflankeerd door een glas bier met pen in een dik boek schrijft. Ook de Latijnse spreuk die Jumet op haar flesjes aanbracht (Honesti laboris fructus Divinus - de goddelijke vrucht van eerlijk werk) is behouden, daar waar op een gewone Grimbergen het devies van de abdij afgedrukt staat (Ardet nec consumitur - Brandt maar vergaat niet). Het illustreert dat de Cuvée een vreemde eend in de Grimbergen-bijt blijft.

Leuk om weten allemaal, maar hoe smaakt het bier? Het kleurt donker amber terwijl zich royaal een fijnmazige en lichtgekleurde schuimkraag vormt. Verder blijft het aangenaam en krachtig parelen. In de geur komen mout, hop en een streepje alcohol naar voor. Kruidige of fruitige elementen ontbreken. Smaak en aroma vangen zacht en lichtjes zoetig aan maar alras bouwt zich rondom in de mond een assertief en stevig bitter op. In de lange afdronk eindigt het droog waarbij het aan druivendistillaten doet denken. Ruggengraat van de Cuvée is het uitgebalanceerd hopbitter dat het middengebied en de afdronk overheerst. Geen al te scherp bitter, geen zeurderig bitter dat vooral achteraan het gehemelte blijft plakken, maar een fraai vol en rond bitter dat dit bier volledig draagt.

Ook in smaak gedraagt de Cuvée de l'Ermitage zich alles behalve als een doorsneeabdijbier. Kruidige en fruitige impressies ontbreken inderdaad totaal terwijl de zachtzoetige aanhef snel en volledig verdwijnt om plaats te maken voor het bitter en een uitgesproken droogheid. Puristen beweren dat de Cuvée nieuwe stijl een al te flauw afkooksel is van de oude Cuvée, feit is dat hij toch nog veel van zijn eigenheid bewaard heeft. Vraag is en blijft wat dit bier loopt te zoeken in het Grimbergen-assortiment. Ware het niet aangewezen de Cuvée is zijn vroegere eigenheid te herstellen en er weer een klepper van te maken? Echt grote bieren hoeven niet per definitie uit kleinere brouwerijen te komen...

Bob Magerman

Waarloosveld 10, 2550 Waarloos, tel. 015/30.90.11, fax: 015/31.41.91, www.alkenmaes.be.

Rond eindjaar vindt u in de rekken een iets zoetigere maar minder uitgesproken versie onder de naam Cuvée Spéciale.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234