Vrijdag 02/12/2022

Bier hier Caves

De Lierse Caves is een van de oudste Belgische bieren met een specifieke benaming. Snuisteren in oude bronnen leert dat in het ancien régime maar ook al in de late Middeleeuwen vooral veel Brabantse steden brouwgeschiedenis schrijven. Voor de preciezen: Lier ligt vandaag natuurlijk in de provincie Antwerpen maar maakt deel uit van het historische Brabant. Soms spelen staatskundige afspraken een rol - zo waren Lembeek in het Pajottenland alsook Hoegaarden ooit 'vrijsteden' waar zonder betaling van belastingen gebrouwen mocht worden, maar altijd ligt Brabants vruchtbare bodem aan de basis van deze vroege vermeldingen - naast geschikt brouwwater uit de vele rivieren.

De ooit vergaarde roem leeft maar bleekjes verder. De Brabantse echte lambieks en geuzes zijn pas op de valreep gered, het witbier dat we vandaag te drinken krijgen, is maar een flauwe afspiegeling van de ooit geroemde Leuvense en Hoegaardse bieren, het Diesters Gildenbier is bijna vergeten. Nog meer feiten: in Mechelen houdt alleen brouwerij Het Anker (bekend van de Gouden Carolus) het plaatselijke brouwverleden overeind en de Lierse Caves wordt vandaag gebrouwen door de West-Vlaamse brouwerij Verhaeghe.

De naam Caves of Kavesse duikt al vroeg op. In de 15de eeuw wordt al druk gebrouwen in Lier, maar nog onder de algemeen geldende middeleeuwse namen als Cleyn Bruynbier of Hoppenbier. Het bierambacht groeit en bloeit - het stadje dankt een groot deel van zijn welvaart aan het brouwersambacht - en in de 18de eeuw worden de Lierse Cnol en Caves driftig uitgevoerd. In een geschrift uit 1829 leest men dat op twee manieren gebrouwen wordt. Voor de eigen markt brouwt men vrij fors, dat wil zeggen dat men voor eenzelfde storting aan ingrediënten minder water gebruikt. De eerste weking levert de echte Lierse Caves op. De tweede weking - vergelijk met een tweede keer water door een koffiefilter gieten - geeft de Cnol, een merkelijk lichter en dus goedkoper bier. Dan is er nog de Gentse Caves, voor uitvoer naar Gent en andere Oost-Vlaamse steden. Nog steeds volgens dezelfde tekst is deze exportversie niet alleen een mengsel van de eerste en tweede weking, ook giet men merkelijk meer water over eenzelfde hoeveelheid grondstoffen. Dat is een merkwaardig gegeven aangezien in die tijden het exportbier vaak zwaarder gebrouwen wordt om infecties tegen te gaan.

Minder verrassend is dat in de Caves op veertien delen gerstemout, twee delen haver (ronde smaak, schuimhoudbaarheid) en vijf delen tarwe (mondvol en mals karakter) gebruikt wordt. We zijn immers in het vruchtbare Brabant, waar tarwe welig tiert en waar na het broodbakken nog wat van dit edel graan overblijft. Vreemd is dan ook dat de geschriften vermelden dat reeds eind de 18de eeuw het gerstebier de Caves steeds meer en meer gaat verdringen. Het brouwambacht en met deze het 'grote' Lier kwijnen zachtjes weg. Net voor WO I telt Lier nog tien brouwerijen, in 1967 hangt Cuykens als laatste Lierse brouwer de roerstok aan de haak. In 1976 neemt de gilde Heren van Lier contact met brouwerij Verhaeghe met het verzoek de Caves weer te gaan brouwen. Het resultaat bevalt de Heren zo goed dat de Lierse Caves sindsdien weer verkrijgbaar is.

Het 25-centiliterflesje draagt fier een eenvoudig etiket mee. Goudomrand toont het onderaan het Lierse stadswapen, enkele rood-witte banden. Het halsetiket vermeldt dat men het bier van Lier drinkt. Het bier zelf kleurt mooi en warm amber met rode toetsen. De pareling blijft gestadig aanhouden, de licht ingekleurde schuimkraag is zeer fijnmazig samengesteld. De Caves geurt frismoutig met wat zwaardere fruittoetsen. Ook ijzer - een schuimstabilisator - is waarneembaar. In aroma en smaak doet het zich tweeslachtig voor. In de aanzet valt fris fruit, wat verfrissende wrangheid en weer een metallische toets op. De volgende indruk doet denken aan een aangezoet oud bruin (Verhaeghe is vooral bekend voor haar mooie op eik gerijpte bruine bieren), de laatste impressie is vooral enigszins zoetig fruitig. In de verte zijn ook wat tannines waar te nemen. Al bij al een origineel en mooi pallet dat sterk doet denken aan een klassiek oud bruin bier. Wel is wat kwistig met de suikerpot omgesprongen, iets minder zoet zou het bier nog meer persoonlijkheid geven. Zoals vandaag voorgesteld en gebrouwen blijft het een frisse en dorstlessende doordrinker die niemand kan afschrikken.

Zeer interessant zijn de culinaire toepassingen van de Caves. Zo vermeldt een recept maar liefst één liter Caves om één konijn klaar te maken, wat uitzonderlijk veel bier is in één bereiding. Daar zijn goede redenen voor, genoeg om de keuken in te duiken en u volgende week zowel konijn, kalfsnier als paling met Caves voor te schotelen.

Bob Magerman

Beukenhofstraat 96, 8570 Vichte, tel. 056/77.70.32.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234