Maandag 28/11/2022

NieuwsOorlog in Oekraïne

Biden waarschuwt Poetin: ‘Een nucleaire oorlog kan je nooit winnen’

Amerikaans president Biden sprak de Algemene Vergadering van de VN toe. Beeld AFP
Amerikaans president Biden sprak de Algemene Vergadering van de VN toe.Beeld AFP

‘Gevaarlijk en roekeloos’, ‘nucleaire chantage’ en ‘schaamteloos’. De westerse reacties op de speech van Russisch president Vladimir Poetin waren scherp. Zeker Amerikaans president Joe Biden schuwde de harde woorden niet.

Redactie

“Een schaamteloze schending van de VN-basisprincipes.” Zo noemde Amerikaans president Joe Biden de oorlog die Rusland in Oekraïne begon. Biden zei dat in zijn toespraak op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. “Een permanent lid van de Veiligheidsraad is zijn buurland binnengevallen, in een poging een soevereine staat van de wereldkaart te vegen”, vervolgde hij.

Eerder op de dag had Vladimir Poetin zelf de Russische bevolking toegesproken in een opgenomen boodschap. Daarin had de Russische president enerzijds opgeroepen tot een gedeeltelijke mobilisatie van de bevolking en andermaal gedreigd om “alle middelen waar we beschikking toe hebben” te gebruiken in de oorlog. Kortom, Rusland stuurt nog meer troepen naar het front en dreigt kernwapens in te zetten.

Op dat laatste pikte Biden in. Hij zei dat “een nucleaire oorlog nooit gewonnen kan worden” en noemde ermee dreigen “onverantwoord”. Het beeld dat hij van Poetin schetste, was er een van een staatshoofd dat alle contact met de realiteit kwijt is.

Zo ging hij in op de bedreigingen die Poetin vanuit het westen zegde te zien. “Rusland is een oorlog gestart vanwege een dreiging die niemand anders ziet”, zei de Amerikaanse president. “Poetins woorden leggen het echte doel bloot: deze oorlog gaat over het vernietigen van Oekraïnes bestaansrecht. Waar je ook leeft, dat zou je moeten verontrusten.”

Staakt-het-vuren

Opvallend was ook de reactie van China. “We roepen de betrokken partijen op om tot een staakt-het-vuren te komen, via dialoog en overleg, en om zodra het kan tot een oplossing te komen die de veiligheidsbekommernissen van alle partijen regelt”, zei een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Sinds de start van de oorlog in Oekraïne probeert China zich op het publieke forum op de vlakte te houden over de oorlog. Het land geldt als een stilzwijgende bondgenoot van Rusland. Tegen die achtergrond was zelfs deze uitspraak streng.

Sinds vorige week vragen waarnemers zich af of China kritischer wordt voor Poetin. Na een ontmoeting tussen de twee leiders vorige week, op een Aziatische top in Oezbekistan, had Rusland laten weten dat ze begrip hadden voor “de vragen en bedenkingen” van China over de oorlog.

Nucleaire dreiging

In Oekraïne werd de speech van Poetin strijdvaardig onthaald. President Volodymyr Zelensky riep de westerse landen op zich niet te laten intimideren door het dreigement van Poetin om nucleaire wapens te gebruiken. “Anders kan Poetin morgen zeggen: ‘Behalve Oekraïne wil ik ook een deel van Polen, anders zet ik kernwapens in’, zei Zelensky tegen het Duitse magazine Bild.

Al moest ook Zelenksy toegeven dat er risico’s zijn. Dat was ook wat onze eigen premier Alexander De Croo (Open Vld) kwijt wilde. “Ik denk dat wij met de nodige rust moeten reageren”, zei hij na de speech van Poetin. “We mogen geen olie op het vuur gooien. We mogen niet provoceren.”

Dat betekent echter niet dat België de steun aan Oekraïne vermindert. “We moeten duidelijk zijn in onze positie en Oekraïne blijven steunen”, zei De Croo. “België heeft al voor 55 miljoen aan wapens en middelen gegeven. We zullen dat blijven doen, in de domeinen waarin we sterk zijn.”

De veroordelingen klonken het felste in die landen die een grens delen met Rusland. “Rusland is net zo gevaarlijk voor Europa en de wereldvrede als nazi-Duitsland was in de vorige eeuw”, zei de Letse minister van Buitenlandse Zaken Edgars Rinkevics, die oproept tot Europees overleg. In de noordoostelijke lidstaten van de Europese Unie staan de zenuwen dan ook strak gespannen. De Finse regering liet weten dat het leger op alles voorbereid is. De Litouwse minister van Defensie Arvydas Anusauskas liet weten dat zijn leger “in opperste staat van paraatheid” staat.

Protest in tientallen Russische steden, honderden mensen opgepakt

In verscheidene steden in Rusland is protest uitgebroken tegen het besluit van president Vladimir Poetin om een deel van de bevolking onder de wapens te roepen voor de strijd in Oekraïne. Bij het ter perse gaan waren volgens de Russische burgerrechten­organisatie OVD-Info al zeker 1.026 mensen aangehouden in 36 steden. Vermoedelijk zijn dat er in werkelijkheid meer. “We publiceren alleen de namen van de mensen van wie we het zeker weten en van wie we de namen kúnnen publiceren.”

Volgens de onafhankelijke ngo zijn de meeste actievoerders opgepakt in Moskou en Sint-Petersburg. Journalisten van AFP in Moskou zagen hoe zeker vijftig mensen werden gearresteerd in een van de belangrijkste straten van de hoofdstad. In Sint-Petersburg werd in het centrum een bus vol arrestanten afgevoerd door de politie. De manifestanten scandeerden “neen tegen de oorlog” en “geen mobilisatie”.

Poetin maakte zijn besluit tot gedeeltelijke militaire mobilisering gisterochtend bekend in een toespraak. Weigering om te vechten kan resulteren in tien jaar cel. Al duizenden mensen belandden sinds eind februari in de cel omdat ze protesteerden tegen de invasie van Oekraïne.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234