Zaterdag 24/07/2021

Bezorgdheid over nieuwe mkz-gevallen

Europees commissaris David Byrne van Volksgezondheid en Consumentenbescherming presenteert morgen zijn voorstel voor etikettering en labeling van genetisch gemodificeerde organismen (ggo's) aan de Europese lidstaten. 'Zonder deze scherpere maatregelen blijft het ggo-moratorium van kracht', zegt Byrne.

Brussel

Eigen berichtgeving

Johan Corthouts

Het voorstel komt aan bod op het informeel beraad van de ministers van Landbouw van de Europese Unie, vandaag en morgen in Alden Biezen. Inzet van hun bijeenkomst is de toekomst van de biotechnologie in Europa, een controversieel thema dat voormalig landbouwminister Jaak Gabriëls (VLD) op de agenda plaatste.

Sinds oktober '98 is een feitelijk moratorium van kracht op de toelating van nieuwe ggo's in de Europese Unie. Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Griekenland en Luxemburg deden indertijd een beroep op de voorzorgsclausule van de Europese ggo-richtlijn om gemodificeerde maïs- en koolzaadproducten tijdelijk te weren van de Europese markt wegens mogelijke risico's voor gezondheid en milieu. Door het moratorium liggen tien aanvragen van bedrijven als Monsanto en Syntega in Brussel in de ijskast. Om de impasse over toelating van nieuwe ggo's te doorbreken kwamen Byrne en zijn Zweedse collega Wallström (Milieu) met scherpe voorstellen over etikettering en traceerbaarheid van ggo's. De vijf moratoriumlidstaten hadden zulke voorschriften als voorwaarde gesteld om het moratorium op te heffen.

"We moesten iets doen. De technologie is er en gaat niet meer weg. We moesten dus reguleren en dat hebben we gedaan", zegt Byrne. "Ons voorstel is goed ontvangen. Zowel in de Europese Commissie als door consumentenorganisaties en de industrie. Ik ontken niet dat sommigen moeite hebben met het voorstel. Bedrijven klagen over de verplichte labeling. Ultragroenen zijn niet tevreden met de passage over de toevallige aanwezigheid van niet toegelaten ggo's in bepaalde producten. Ook de Amerikanen zijn niet blij met het voorstel, maar hebben al duidelijk gemaakt dat ze niet van plan zijn daarover te klagen bij de Wereldhandelsorganisatie."

Groene organisaties zoals de Friends of the Earth vinden het ongehoord dat de Europese Commissie geen etikettering eist voor niet-gemodificeerde voedingsmiddelen en diervoeders die om technische redenen kleine residuen, maximaal 1 procent, van niet toegelaten ggo's bevatten. Zo'n besmetting kan optreden bij oogst, transport of verwerking van producten. Ze beschuldigen de Commissie ervan met haar voorstel te capituleren voor de Amerikaanse regering en de industrie voorrang te geven op consument en milieu. "Ik denk dat ze verkeerd zijn. Onze wetenschappers maken een analyse en als zij vinden dat er geen probleem is, geven we toestemming. Bovendien mag de aanwezigheid van de niet toegelaten ggo's niet hoger zijn dan 1 procent. Dat is veilig genoeg. De Europese consumentenorganisatie BEUC heeft daar geen probleem mee", aldus Byrne.

De bedoeling is de nieuwe wetgeving tegen 2002 af te ronden. Byrne ziet het liever sneller gebeuren. "Maar zolang de nieuwe wetgeving niet rond is, blijft het moratorium van kracht. De Commissie stelt voor dat wetenschappers ggo's onderzoeken vóór ze op de markt worden gebracht. Op de markt zullen dus enkel veilige ggo's voorkomen. Mochten de wetenschappers hun mening herzien dan kunnen we die producten snel traceren en van de markt halen. Ik zal nooit toestaan dat er onveilige producten worden verkocht, zelfs als we door labeling de consumenten de keuze laten of ze die al dan niet willen eten."

Het moeilijke ggo-debat is voor de 54-jarige Ier zeker niet de eerste en zwaarste uitdaging sinds hij twee jaar geleden toetrad tot de Commissie. De gekkekoeienziekte bse en de mond- en klauwzeerepidemie (mkz) stelden hem al zwaar op de proef. Maar met een houding van "ik luister eerst naar wetenschappers voordat ik beslis en ik vertrouw op de controles van de Europese inspectiediensten" sloeg hij zich daardoor heen. Die crises zijn inmiddels over hun hoogtepunt heen, maar volgens Byrne blijft waakzaamheid geboden, zeker wat mkz betreft.

"We hadden nu ongeveer gehoopt dat het afgelopen zou zijn met de mkz-epidemie. Maar we zien weer een toename van nieuwe gevallen in bepaalde delen van Groot-Brittannië. Op het hoogtepunt van de mkz-crisis werden er dagelijks 50 à 60 gevallen geregistreerd. Dat aantal viel terug tot 3 à 4. Maar nu is er opnieuw een stijging. De veiligheidsmaatregelen blijven daarom onverkort van kracht. We zijn bezorgd, zeker nu de winter voor de deur staat. Bij koud weer kan de ziekte zich makkelijker verspreiden", zegt Byrne.

De commissaris blijft tegenstander van massale en preventieve vaccinatie tegen mkz. "Ik zal dat nooit verdedigen zolang er geen degelijk wetenschappelijk advies over de deugdelijkheid ervan bestaat. Ook hebben we nood aan een markeervaccin zodat we een onderscheid kunnen maken tussen een gevaccineerd en een ziek dier. Daar wordt aan gewerkt. Bovendien moet het internationaal bureau voor de besmettelijke veeziekten instemmen met massale vaccinatie. En ook onze handelspartners moeten akkoord gaan. Ze willen zekerheid dat ze geen ziek dier invoeren."

En bse? De Zweedse europarlementariër Karl-Erik Olsson beschuldigde begin september de Europese Commissie ervan dat haar bse-beleid faalt. Verscheidene lidstaten trekken zich weinig aan van de richtlijnen die eind 2000 van kracht werden. "Ik ben niet op de hoogte van zijn verklaring. Volgens mij is er in alle landen forse vooruitgang geboekt. Elke maand publiceren we daarover een rapport. In het jongste verslag van juli is er geen sprake van dat de lidstaten de controles niet uitvoeren. Als er tekortkomingen zijn dan volgen we dat heel rigoureus op." Dat er recentelijk meer bse-gevallen in België zijn ontdekt, is volgens Byrne het bewijs dat er beter gecontroleerd wordt. Bse-gevallen zullen er hoe dan ook in de komende jaren nog zijn. "Bse heeft een lange incubatietijd. Tot vijf à zes jaar na de effectieve implementatie van het verbod op diermeel in de lidstaten zullen er nieuwe gevallen opduiken." Of er nood is aan bijkomende maatregelen in de strijd tegen bse laat de Ier in het midden. Vanaf oktober zullen schapen intensief getest worden op scrapie, een ziekte die mogelijk bse maskeert. Byrne: "Momenteel is er geen enkele wetenschapper die zoiets beweert. Maar mocht het toch het geval zijn dan moeten we scherpere maatregelen treffen. Maar ik wil niet vooruitlopen op de feiten. Ik ben geen wetenschapper."

'Ik zal nooit toestaan dat er onveilige producten worden verkocht'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234