Donderdag 08/12/2022

'Beware! You are entering the Black Block'

In Brussel sneuvelden afgelopen zaterdag weer enkele ramen van luxewagens en een Fortis-bankfiliaal tijdens demonstraties in de marge van de EU-top. Het gratuite geweld werd al snel op rekening geschreven van andersglobalisten, maar die zijn de casseurs liever kwijt dan rijk.

Brussel

Van onze verslaggever

Maarten Rabaey

The Black Block is beautiful. Drie jongens kleven de stickers met deze slogans waar ze ook maar kunnen in Brussel. Initiatiefnemer Fred, een 22-jarige student filosofie van de Sorbonne-universiteit uit Parijs, zegt "uit fascinatie" het 'zwarte blok' te volgen. Met zijn digitale camera filmt hij zoveel mogelijk wat de gemaskerde relschoppers op andersglobalistische betogingen doen. Ooit hoopt hij zijn reportage te slijten aan een televisiezender. Zijn stickers zijn een gimmick voor z'n reportage, "want het Black Block bestaat niet: wat het zwarte blok wordt genoemd, is een verzameling van activisten die elkaar op elke top spontaan vinden. Ze willen niet manifesteren, ze willen gewoon actie."

Fred krijgt gelijk als om twee uur aan de Hallepoort de demonstratie aanvangt van Europese anarchisten. De sfeer is kil, want onder de vele manifestanten heeft het 'zwarte blok' zich gevormd: een tweehonderdtal jongeren die zich maskeren met sjaals, kappen, zonnebrillen of bivakmutsen. Sommigen komen net voor de start tevoorschijn uit de metro en hebben duidelijk niets met de anarchistische beweging te maken. Het is uit deze groep dat tijdens eerdere andersglobalistische betogingen (ook tijdens 'D14' vrijdag) de casseurs kwamen die vele vernielingen aanrichtten.

De woordvoerder van het organiserende Brusselse Centre Libertaire, dat wil betogen voor een samenleving zonder uitbuiting en een mondialisatie met solidariteit, voelt de bui hangen en probeert op ze in te praten. "Anarchisme staat voor ons synoniem met levenskwaliteit, gelijkheid, vrede en vrijheid. We willen aantonen dat een anarchistische levensvisie ook geweldloos kan verlopen, we willen dus geen geweld", spreekt hij de menigte toe door een megafoon. Maar als hij uit het zwarte blok boze commentaren krijgt, slikt hij zijn woorden in.

De toon is gezet. Onder begeleiding van tromgeroffel en Bengaals vuur marcheert het tweeduizendtal anarchisten en sympathisanten, onder leiding van het zwarte blok, 'in de richting van Laken'. Nederlanders schreeuwen "EU, rot op!", Duitsers "Fuck the police". Maar de politie houdt zich afzijdig. Enkel een helikopter houdt een oogje in het zeil.

"Er is maar één echt zwart blok, en dat is de politie", grapt Fred. "Net zoals bij hen is blokvorming tijdens een manifestatie voor ons strategisch", waarna hij nog vlug een sticker op een verkeersbord kleeft. 'Beware! You are entering the Black Block.' Maar hoe trendy en fashionable deze contracultuur voor Fred ook is, de sympathie van Brusselaars en vele andere manifestanten kan hij vergeten.

Als op de Hooikaai het blok uiteenspat en ramen van luxewagens vernielt, drukken lokale bewoners hun afkeer uit door ze vanuit de ramen toe te schreeuwen. Het zullen de eerste zijn van een lange rij. De politie verspert met het waterkanon de invalswegen naar het centrum en verricht de eerste arrestaties. De anarchistische betoging mondt uit in anarchie.

Een groep betogers rukt op naar de kleine ring aan de Antwerpsepoort en houdt ze korte tijd bezet. Het gaat om Duitsers "uit de Berlijnse wijk Kreuzberg", maar meer willen ze niet kwijt als ze in verspreide slagorde oprukken naar het Klein Kasteeltje, waar ze grof geschut uit hun rugzakken halen: molotovcocktails. Politiekordons die willen beletten dat wordt doorgestoten in de richting van Laken, krijgen enkele brandbommen naar hun hoofd geslingerd. In allerijl aangerukte waterkanonnen blijven evenwel afzijdig als de anarchisten - ondertussen weer gegroepeerd - oprukken naar de Anderlechtsepoort en het Zuidstation.

Langs het parcours wordt geen bewakingscamera heel gelaten, zelfs niet van een sociaal gebouwencomplex, sneuvelen ramen van kantoren en krijgen zelfs bewoners die protesteren stenen naar het hoofd geslingerd. Op de Europa-esplanade volgt het 'orgelpunt': de ramen van een Fortis-filiaal worden vernield. Pas dan grijpen voor het eerst agenten in burger in, maar ze moeten het op een lopen zetten als ze zelf worden belaagd.

Dan gebeurt waar al de hele dag voor werd gevreesd: de relschoppers mengen zich aan het Zuidstation onder de streetparty van de culturele vzw Bruxxel, die sympathiseert met de andersglobalisten. De federale politie wil ingrijpen door oproeragenten achter ze aan te sturen en straten af te sluiten, maar het kwaad is geschied: dansende meisjes met rozen in de hand worden omringd door hooligans met staven.

De politie neemt daarop een drastisch besluit: de streetparty wordt rond vijf uur ingesloten door waterkanonnen en de oproerpolitie. Een drieduizendtal fuifnummers blijft een uur lang in de Praagstraat vastzitten. Vooraan, in de Vanderschriekstraat, ontstaat een bizarre krachtmeting tussen de dansers en de agenten. "Beetje bij beetje zullen we ze terugdringen", wordt door de luidsprekers van de straatfuivers geschreeuwd, waarna loeiharde bastonen van New Order tegen de gevels weerkaatsen. Het publiek zingt mee: 'How does it feel to treat me like you do...'

Uiteindelijk slagen de andersglobalisten met dit 'creatieve geweld' in een opzet wat molotovcocktails eerder op de dag niet bereikten: na een stand-off van zowat een uur wijken de agenten. De streetparty wordt doorgelaten tot aan de Hallepoort. Daar gaat het feest de vriesavond in.

De politie zal pas wegtrekken nadat het laatste fuifnummer is verdwenen, weliswaar met een paar relschoppers die door agenten in burger eruit werden geplukt, maar vooral met de wetenschap dat feestende andersglobalisten geen casseurs zijn. "Zonder geweld wordt de politie gedwongen te doen wat de menigte wil", zegt de deejay, "wij zijn aan de macht, wij hebben gewonnen."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234