Maandag 14/10/2019

Bewapening gaat voor op ontwikkeling in groeilanden

Beeld REUTERS

Westerse landen geven minder uit aan wapens, blijkt uit cijfers van het Sipri-rapport. Daar staat tegenover dat militaire uitgaven in opkomende, niet-westerse en ontwikkelingslanden stijgen.

Ban Ki-moon, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties (VN) die al langere tijd pleit voor minder defensie-uitgaven ten gunste van duurzame ontwikkeling, zal teleurgesteld zijn over de laatste bevindingen in het rapport van het Stockholm International Peace Research Institute (Sipri).

Tegenover de daling van de defensie-uitgaven in het Westen, zegt het Sipri, staat een stijging in niet-westerse en ontwikkelingslanden die tevens de belangrijkste kandidaten zijn voor ontwikkelingshulp.

Op de vraag of deze trend zal keren in de toekomst, zegt Sam Perlo-Freeman, directeur van het Programma Militaire Uitgaven van het Sipri, "dat er momenteel geen of weinig uitzicht is op een grootschalige transfer van defensie-uitgaven naar uitgaven voor humanitaire en economische ontwikkeling."

In de top 15 van landen die het meeste uitgaven aan defensie in 2013, staan acht niet-westerse landen: China, Rusland, Saoedi-Arabië, India, Zuid-Korea, Brazilië, Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten.

Westerse landen in de top 15 zijn de Verenigde Staten, Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland, Italië, Australië en Japan. Canada, dat in het verleden veel uitgaf, is vorig jaar uit de lijst verdwenen.

Overbewapening
De groei van de militaire uitgaven in opkomende en ontwikkelingslanden gaat onverminderd door, zegt Perlo-Freeman. "In sommige gevallen is dat het natuurlijke gevolg van economische groei of een antwoord op authentieke veiligheidsbehoeften, in andere gevallen gaat het om verspilling van inkomsten uit natuurlijke hulpbronnen, de dominantie van autocratische regimes of een opkomende regionale wapenwedloop", zegt hij.

De wereldwijde militaire uitgaven liepen vorig jaar op tot 1,75 biljoen dollar. Dat is 1,9 procent minder dan in 2012. De daling wordt vooral veroorzaakt door westerse landen, met de Verenigde Staten voorop. In de rest van de wereld namen de uitgaven echter met 1,8 procent toe.

Ban Ki-moon zei vorig jaar al eens te betreuren dat de wereld "in een maand tijd meer uitgeeft aan defensie, dan in een jaar tijd aan ontwikkeling." De wereld is volgens hem overbewapend en vrede wordt "ondergefinancierd."

Prioriteiten
Afred de Zayas, de onafhankelijke expert van de VN voor bevordering van een democratische en eerlijke internationale orde, roept regeringen op om het publiek proactief te informeren over militaire uitgaven en ze te verantwoorden. "Elke democratie moet het maatschappelijk middenveld betrekken bij het bepalen van budgetten, en alle sectoren van de maatschappij moeten geconsulteerd worden als het gaat om het bepalen van prioriteiten", zei hij in een verklaring. Er moet voorkomen worden dat de militaire lobby die prioriteiten kaapt ten koste van de bevolking, zei hij.

Volgens het Sipri is de daling van de defensie-uitgaven in de Verenigde Staten met 7,8 procent het gevolg van het einde van de oorlog in Irak, het begin van de terugtrekking uit Afghanistan en de effecten van budgetverlagingen die het Amerikaanse Congres in 2011 goedkeurde. Ook in West en Centraal-Europa hadden bezuinigingsmaatregelen gevolgen voor de defensiebudgetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234