Woensdag 05/08/2020

InterviewAfname bevolkingsgroei

Bevolkingsgroei neemt af door Covid-19: ‘Maar de aanpak van een mogelijke tweede golf kan nog veel goedmaken’

Patrick DeboosereBeeld Thomas Sweertvaegher

De Belgische bevolking zal in 2020 minder snel groeien door Covid-19, voorspelt het Federaal Planbureau. Dat denkt dat er maar 17.000 inwoners bijkomen, terwijl het er in een scenario zonder virus 50.000 zouden zijn geweest. Demograaf Patrick Deboosere (VUB) gelooft evenwel dat er zich nog een en ander kan herstellen. 

Covid-19 zorgt er volgens het Federaal Planbureau voor dat onze bevolkingstoename dit jaar met 33.000 inwoners afneemt. Wat moeten we daarvan vinden?

“Je kan daar op dit moment nog maar weinig van vinden. Dit is een prognose. En volgens die prognose is de impact relatief klein – 33.000 inwoners minder dan voorspeld op een totaal van 11,5 miljoen Belgen. De bevolking zal dus met iets minder dan 0,2 procent groeien in plaats van de verwachte 0,4 procent.

“Ik ben zelf veeleer sceptisch over de berekening. Het Federaal Planbureau heeft daarvoor twee pijlers als basis genomen, enerzijds de oversterfte en anderzijds de verminderde migratiebewegingen. Ze gaan ervan uit dat op einde van het jaar Covid-19 voor zo’n 9.000 overlijdens extra gezorgd zal hebben, op ongeveer 110.000 jaarlijkse overlijdens zonder epidemie. Volgens mij zal dat veel minder zijn. Ik denk dat we eerder zullen eindigen op een 4.500 extra overlijdens. En ook bij de migratiestromen vallen nog veel kanttekeningen te plaatsen. We weten dat er maatregelen zijn genomen waardoor mensen minder in of uit België konden, maar het zou kunnen dat die verplaatsingen straks wel gewoon plaatsvinden.”

Het kan dus beter meevallen, denkt u. Maar kan het ook slechter?

“Ja. Dit kan ook een onderschatting zijn. Er wordt bijvoorbeeld geen rekening gehouden met de impact van Covid-19 op de vruchtbaarheid. Dat is ook onmogelijk te voorspellen. Maar we weten wel uit het verleden dat het aantal geboortes beïnvloed wordt door de economie. Als die niet aantrekt en de werkloosheid straks toeneemt, is de kans reëel dat sommigen hun kinderwens uitstellen, en misschien zelfs afstellen.”

Welke gevolgen heeft dat, als de bevolkingsgroei fors zou afnemen? Hoe ernstig is dat?

“ Voor een land zelf kan dat een drama betekenen. In Roemenië bijvoorbeeld is de bevolking na de val van de muur in 1989 erg gekrompen. Volledige dorpen en regio’s zijn leeggelopen, voor de economie van dat land is dat een zeer slechte zaak. 

“De meeste demografen hopen vooral dat een bevolking stabiel blijft. Het zijn de excessen, in de ene of andere richting, die te mijden zijn. Een te snelle groei bijvoorbeeld, gaat ook gepaard met allerhande problemen. Denk aan te grote druk op de bouwmarkt, vastgoed dat veel duurder wordt, inkomens die dalen, enzovoort. Demografie en economie gaan hand in hand.”

Gelooft u dat Covid-19 zichtbaar zal blijven in de demografische statistieken?

‘Wat de oversterfte in april betreft, daarvan weet ik zeker: die gaat nog decennialang bijblijven. Alleen tijdens de Tweede Wereldoorlog vielen er in een maand april meer doden in ons land. Ook de oversterfte op het eind van het jaar zal wellicht hoger zijn dan anders. Maar hoe het op de langere termijn zit, dat is koffiedik kijken. Veel zal afhangen van de maatregelen die nog genomen zullen worden. Die kunnen de bevolkingsgroei in 2020 ook nog beïnvloeden. Als we bij een tweede coronagolf, die mogelijk in het najaar plaatsvindt, sneller en gerichter ingrijpen dan bij de eerste, kunnen we nog veel goedmaken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234