Dinsdag 30/11/2021

AnalyseBeurskoersen

Beurzen floreren als nooit tevoren. Hoelang nog?

De New York Stock Exchange. Beeld REUTERS
De New York Stock Exchange.Beeld REUTERS

Coronacrisis? Welke crisis? Wereldwijd gaan de beurzen door het dak. Beleggers lijken zich nergens druk om te maken. Onbezonnen, of terecht?

Hoe doen de beurzen het?

De aandelenkoersen stegen de voorbije maanden alsof corona enkel dat Mexicaanse biertje was. Wall Street rijgt de records aan elkaar, de Dow Jones boekte dit jaar al 36 keer een nieuw record. Nasdaq won er al bijna 20 procent bij. Dichter bij huis vliegt de Bel-20, de index van de twintig grootste Belgische genoteerde bedrijven, vlotjes boven de 4.300 punten. Een winst van liefst 26 procent op jaarbasis.

De zwarte 18 maart van 2020, waarbij de beurzen wereldwijd een daling inzetten van ruim 35 procent, ligt ver in het geheugen. Nog nooit vertoond. Na de koersdrama’s van 2001-2003 en die van 2008-2009 (financiële crisis) leek een derde beursdrama in de maak. Maar even snel als de koersen ineenkrompen door de wereldwijde dreiging die uitging van corona, zo vlot gingen de koersen nadien aan het stijgen. Crescendo, crescendo was het motto: in België, net zoals bij de buren en de verre neven over de oceaan.

Opvallend genoeg gaat het goed met vrijwel álle aandelenkoersen. Zowel conjunctuurgevoelige fondsen als risicovolle groeiaandelen zitten in de lift. Wie aan het eind van deze zomer de balans opmaakt, moet concluderen dat het beursklimaat geen last leek te hebben van enig negativisme. De bekende beursslogan ‘Sell in May and go away’ gaat dit keer absoluut niet op. Deze veelgebruikte uitspraak onder beleggers stelt dat aandelenrendementen van mei tot en met augustus minder goed zijn en suggereert dat het verstandig is aandelen in het voorjaar te verkopen.

Hoe is dit te verklaren?

“Hier speelt het tina-effect”, zegt Peter Vanden Houte, hoofdeconoom van ING. Nog zo’n beurswijsheid: tina staat voor ‘There is no alternative’. De extreem lage rentestanden vormen een eerste verklaring voor het vreemde fenomeen dat aandelenkoersen floreren tijdens deze pandemie. (Staats)leningen leveren weinig op en sparen kost geld. Dan is beleggen in aandelen een (hét?) alternatief.

De stijging van de aandelenkoersen heeft veel te maken met het verloop van de pandemie. Toen in maart vorig jaar de koersen instortten, was dat op basis van diepzwarte voorspellingen voor de economie. De ergste rampscenario’s werden ontwikkeld, om achteraf beschouwd niet bewaarheid te worden. Niemand had ervaring met een virus dat mondiaal om zich heen sloeg, vandaar de ergste verwachtingen. Maar de verrassend snelle uitrol van effectieve vaccins en uiteraard de enorme economische en financiële steunmaatregelen, tijdens de pandemie zelf en voor het herstel daarna, hebben ervoor gezorgd dat die gitzwarte toekomst alsnog veel rooskleuriger bleek uit te vallen.

“De economie bleek desondanks redelijk goed door te draaien, ook al hadden verschillende sectoren of bedrijven het loodzwaar. Maar tegen de achtergrond van een recessie bleef het grootste onheil toch achterwege”, stelt Vanden Houte. Tegelijk waren er ook sectoren die goed boerden net dankzij corona, zoals de techbedrijven, die door de versnelde digitalisering een forse impuls kregen. Of de supermarkten, die door de sluiting van de horeca plots het bijna-monopolie kregen op de voedselbedeling. Net dergelijke bedrijven zijn vaker beursgenoteerd, wat de koersen deed exploderen.

“En dan is er uiteraard de enorme boost die de centrale banken en overheden hebben gegeven”, zegt Vanden Houte. “Ze hebben hun les geleerd na de financiële crisis en zijn dit keer wel all the way gegaan.”

Hoelang blijft dit duren?

Niemand kan voorspellen wanneer de roetsjbaan zijn top heeft bereikt. Uitgerekend gisteren zagen we een aarzeling op de beurzen. “Het economisch herstel van China zwakt af. Dat heeft onder meer te maken met uitbraken van de deltavariant”, legt Vanden Houte uit. De economische cijfers zijn nog steeds goed, maar minder sterk dan vorige maand en ook minder hard dan economen hadden verwacht.

Ook in de Verenigde Staten is er onrust over de deltavariant. “Het vertrouwen bij ondernemers en consumenten kreeg een deuk.” Ook daar hebben de beurzen een aandeel in. Vanden Houte: “Iedereen die aandelen wou, heeft intussen gekocht. Dat betekent dat het goede nieuws al in de koerswaarde zit verrekend. Bij twijfel zal je dus meteen een reactie zien van beleggers die nu hun winst willen pakken.” Door de gestegen beurskoers zullen sommige beleggers liever nu hun aandelen verkopen, dan het risico te lopen dat ze bij een eventuele dalende koers straks hun winst zien verdampen. Of dit de voorbode is voor verder onheil?

Volgens Nobelprijswinnaar Robert Shiller is de aandelenmarkt oververhit. Hij berekende dat de koers-winstverhouding van de bedrijven uit de belangrijke Amerikaanse beursindex S&P500 twee keer zo hoog is als het historische gemiddelde. Dat wil zeggen dat de koersen het dubbele zijn van wat op basis van de bedrijfswinsten van de laatste jaren gerechtvaardigd zou zijn. De beurskoersen zijn dus wel erg vooruitgelopen op de reële winstcijfers en beloftes van de bedrijven.

“Die aarzeling in de koersen kan echter ook een signaal zijn voor de centrale banken dat ze niet te snel hun lagerentebeleid kunnen aanpassen”, analyseert Vanden Houte. De gevolgen van een beurscrash in een economie die nog met één been in de pandemie staat, zouden immers desastreus zijn. En zo krijgt het tina-effect misschien een nieuw elan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234