Zaterdag 10/04/2021

betogingen vallen samen met bezoek van Internationaal Olympisch Comité aan kandidaat-gaststad Parijs

Werknemers betogen tegen een vermindering van de koopkracht

Stakingsgolf legt Frankrijk grotendeels lam

Het luchtverkeer werd zwaar verstoord, treinen stonden stil, metro's reden niet uit. Nadat dinsdag al de Franse scholieren op straat gekomen waren en woensdag de onderzoekers, voerden gisteren de werknemers actie. Kern van het dispuut met de centrumrechtse regering-Raffarin: hun tanende koopkracht.

Brussel / Parijs

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

De sociale onvrede sleept al een tijdje aan bij onze zuiderburen. De werkloosheidscijfers blijven hardnekkig boven de 10 procent uitstijgen en de afbraak van de al bij al vrij populaire 35-urige werkweek is ingezet. Maar de hoofdeis van de grote vakbonden en actievoerders gisteren was de tanende koopkracht. Werknemers uit privé- en openbare sector eisen dat de regering onverwijld werk maakt van loonsverhoging.

Om hun verzuchtingen kracht bij te zetten legden ze het halve land plat. Op de Parijse luchthaven Orly kon gisterochtend niet meer dan 25 procent van de vluchten gegarandeerd worden, tegen de middag ging het om 50 procent. Hoewel Eurostar en Thalys zo goed als normaal functioneerden, werd het Franse hst-net gisteren voor de helft verlamd. De Corail-intercitytreinen functioneerden voor 30 procent, de regionale treinen voor een kwart tot de helft. Gemiddeld reed in Parijs maar een op de vier metro's.

Ook in grote steden als Lyon, Marseille, Toulouse en Rijsel lag het openbaar vervoer grotendeels op apegapen. Op meerdere plaatsen verliep de ochtendspits chaotisch. In 60 procent van de basisscholen werd gestaakt en ook op de openbare omroepen - France Inter op de radio en France 3 op tv, bijvoorbeeld - werd op een vervangingsprogramma overgeschakeld. In het hele land vonden 150 betogingen plaats, waarvan de grootste gistermiddag door de straten van Parijs trok. Meer dan een miljoen werknemers kwam op straat.

"Als er geen onderhandelingen komen over de lonen, dan zullen we het spel hard spelen", maakte de secretaris-generaal van de grote vakbond CGT, Bernard Thibault, zich gisteren sterk. In de overheidssector botst ieder verzoek tot salarisverhoging al een tijdlang op het onverbiddelijke njet van een tot besparen gedwongen regering-Raffarin.

Maar ook in de privé-sector is het alles loonmatiging wat de klok slaat. Nu het leger Franse werklozen gestaag groeit, blijken werkgevers - vooral dan in de sukkelende kmo-sector - weinig geneigd tot salariële gulheid. De totale loonmassa mag het jongste jaar dan licht gestegen zijn - wat de statistieken aangeven -, dan nog houden die stijgingen geenszins gelijke tred met de realiteit op bepaalde markten. Een woning kopen is nog duurder geworden dan het al was en maakt jonge gezinnen die van een eigen huis dromen ongerust. Maar ook de brandstof voor auto's is gestegen, een stijging die in de eerste plaats autobezittende minderverdieners danig gevoelen.

Waarnemers als Brice Teinturier van het opiniepeilingsbureau Sofres situeren de maatschappelijke malaise in een context van grote sociaal-economische onduidelijkheid. Vooral inzake prijzen zijn mensen het noorden kwijt. "Het is begonnen met de overgang naar de euro", vreest Teinturier in Le Monde. "De beweging heeft zich daarna doorgezet. Mensen weten niet langer hoeveel een product juist mag kosten." De complete individualisering van de lonen - die maakt dat werknemers die hetzelfde werk leveren soms totaal verschillende salarissen opstrijken - maakt de mist er alleen maar dikker op.

Ook werden de fiscale voordelen die de Fransen vanuit Parijs beloofd kregen, door belastingverhogingen op het plaatselijke niveau ongedaan gemaakt. "De koopkracht per hoofd is de voorbije drie jaar met 5 tot 6 procent gedaald", zegt CGT'er Jean-Christophe Le Duigou. Werklozen of mensen die met een minimumuitkering moeten rondkomen, zijn meer en meer op solidariteit van familie en vrienden aangewezen.

Maar de protestgolf tegen het besparingsbeleid van premier Raffarin moet ook in de huidige politieke conjunctuur gezien worden. Zo hebben de vastgoedstrapatsen die minister van Economische Zaken Hervé Gaymard onlangs de kop kostten, de perceptie gevoed dat de leidende klasse potverteert terwijl Jan met de pet volop offers brengt. Daar komt nog bij dat het neekamp in de campagne voor het in mei te houden referendum over de Europese grondwet danig gemobiliseerd heeft. Daarmee is de vrees weer aangewakkerd dat het grondwettelijk verdrag neerkomt op een vrijbrief voor het terugschroeven van sociale rechten.

Opvallend in de Parijse betogingen gisteren is dat er enkele kleurrijke vlaggen meegedragen werden van Paris 2012, de campagne aan de hand waarvan de Franse hoofdstad zichzelf wil aanbieden als gaststad voor de Olympische Spelen. Daarmee wilden de betogers vermijden de socialistische burgemeester Bertrand Delanoë voor het hoofd te stoten en aangeven dat - stakingsgolf of niet - het Internationaal Olympisch Comité gisteren hoe dan ook welkom was in de Lichtstad.

Zo te zien wilden de betogers het niet op hun geweten hebben dat het IOC de Parijse kandidatuur wegens een staking naast zich neer zou leggen. Om het IOC niet voor de voeten te lopen, liep de manifestatie dan ook niet over de grote centrumboulevards, wel over enkele lanen in het zuiden van Parijs.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234