Vrijdag 22/11/2019

Betaalbare Italianen met brio

Dik vijf jaar geleden leek het of 'de Italianen' in de betaalbare prijsvork totaal van de kaart gingen worden geveegd door 'de Spanjaarden'. Maar ze beten zich vastberaden opnieuw vast in onze markt, met als resultaat een stroom levendige, fruitgedreven flessen die gelukkig niet altijd stukken van mensen kosten.

Door Frank Van der Auwera

Hoe dikwijls heb ik deze argumenten al van lezers gehoord? "Ik hou zielsveel van Italië, maar hun wijnen zijn allemaal zo verschrikkelijk duur" klinkt het. Of nog: "De kwaliteit van Italiaanse wijn is zo grillig: je koopt dit jaar een fantastische rosso, maar de volgende oogst trekt op niets." Of kent u deze al: "Ik snap niets van de meeste Italiaanse wijnlabels - ze ogen mooi, dát wel - en vertrouw hun DOC's niet. Want je kan 5 chianti's kopen en je hebt soms 5 keer iets totaal anders in het glas." Kortom, Italianen hadden, ondanks alle paarse propaganda van de voorbije jaren, iets goed te maken bij de Belgen.

Blijkbaar is er ondertussen toch sprake van een kentering, want in de editie 2006 van onze wijnkoopgids draagt 1 op 10 laureaten een Italiaans etiket, met bovendien een pak die het tot 'erelaureaat' of 'oscar' hebben geschopt. Bovendien afkomstig uit een brede waaier van beschermde appellaties, waaronder Rosso Piceno, Toscane, Umbria, Barbera d'Asti, Frascati Superiore, Sicilia of Montepulciano d'Abruzzo. Ter vergelijking: vijf edities terug stonden er hooguit nog een tiental flessen van Italiaanse origine in dezelfde gids met wijnen van minder dan 10 euro.

Vanwaar deze kwalitatieve ommezwaai? Vier marktfactoren dragen een mogelijke verklaring aan.

Ten eerste kon de Italiaanse wijnindustrie vanaf 2000 rekenen op een aantal sterke tot beresterke oogsten, met méér accent op fruitigheid, wat zich duidelijk vertaalt in de fles en zo meer consumenten kon overtuigen. Ten tweede krijgt de Belgische consument tegenwoordig een enorme keuzewaaier voorgeschoteld, ook met appellaties en druivensoorten die een decennium geleden nog pure curiositeiten waren, zoals aglianico, primitivo of lagrein. Het is vooral de verdienste van de Belgische gespecialiseerde handel die Italiaanse wijn eindelijk uit zijn pizzeriasfeer wist te trekken en durfde investeren in 'moeilijkere' producten. Ten derde zijn de prijzen relatief afgekoeld of ten minste gestabiliseerd. Dat hebben we onder meer te danken aan het wereldwijde wijnsurplus, evenals aan het feit dat de moderne Italiaan nog maar een fractie drinkt van wat zijn/haar (groot)ouders verzetten. Kortom, ook de toch zelfverzekerde Italiaanse wijnproducent moet zich naar de markt plooien en de strijd aanbinden met onder meer de concurrentie van merkwijnen of nieuwewereldproducten. Daar waar men vroeger soms nogal een 'wild' prijsbeleid voerde: een wijn die bekroond werd, kostte de dag daarna - of de volgende oogst - soms zonder pardon 30 à 50% méér. En ten vierde hebben we de indruk dat er eindelijk sprake is van een positief IGT-effect. IGT staat voor 'indicazione geografisch tipica' en is in de praktijk zeker de evenknie van de Franse vin de pays, maar blijkt steeds vaker ook méér in huis te hebben dan 'maar' een landwijn. Deze IGT-categorie werd in 1992 door de Italiaanse wetgever gecreëerd als proeflaboratorium voor wijnen die tussen wal (de beschermde appellaties) en schip (de dwarsliggende, vaak dure vino da tavola) vallen, maar toch een streekgebonden kwaliteit en karakter dragen. IGT-wijnen mogen grotendeels buiten de lijntjes van de officiële herkomstbenaming DOC of DOCG kleuren en kunnen daarom vaak een eigen stijl ontwikkelen, minder gebonden aan bijvoorbeeld de voorgeschreven vatlagering of druivenmix. In wit en rood - vaak uit Toscane of Puglia - belanden er met een hogere frequentie boeiende flessen in onze vaderlandse rekken, die opnieuw vol fruitfrivoliteit én temperament zitten.

Het Italiaanse kaartendek lijkt dus goed herschud. Uit het recente aanbod pikken we er daarom meteen vijf leukerds uit, elk met hun eigen merites. Klein maar fijn is de Primitivo Del Tarantino van Pervini. De I Monili 2003 kost slechts 6,80 euro, maar blijkt allesbehalve een primitieve Primitivo, die 10% rugdekking kreeg van de montepulcianodruiven. Het resultaat is - na een wat tegenvallende, verbruinende kleur - een sappige, smakelijke fruitturbo die het moet hebben van zijn instantcharme en bij voorkeur vrij koel (15° max.) in onze glazen mag optreden. Kruidig, rijp bessenparfum, met blauwe en rode bessen in slagorde, maar vooral lekker qua smaak: vet en sappig, gekonfijt en - verrassend voor een Primitivo - vrij elegant en floraal. Verkrijgbaar bij Wine world Antwerpen 03/232.64.58, Kontich 03/458.34.39 en Gent/Evergem 09/3572838.

De relativiteit van een DOC wordt vervolgens perfect geïllustreerd door de Cerro del Masso 2004 (7,28 euro bij Magnus Kwaliteitswijnen Deurne, 03/326.55.33). Op papier een Chianti, maar in het glas - en tijdens blindproeverijen - eerder onder te brengen bij de nieuwe IGT-Toscanen die op 100% Sangiovese drijven. Mooi donker met een lila randje, briljant en gulzig tranend met een fantastisch geurenpakket: impressies van bramen en bosaardbeien, heel jammy en lichtjes kruidig. Fluwelig in de mond, fruitgedreven, propvol blauwe en zwarte bessen plus een peperig staartje, hoewel hier slechts 12,5% alcohol present is. Heel lekker, maar waarom is dit in hemelsnaam een Chianti DOC? Niet dat het ons zal verhinderen onze kurkentrekker te gebruiken.

Met de Fortediga, IGT Maremma Toscana 2004 van Tenuta I Muracci hebben we een heuse cultwijn in wording: knoop deze naam in uw zakdoek. Deze naar Italiaanse normen vrij aparte blend van 30% cabernet franc, 30% cabernet sauvignon en 40% syrah wordt nu al doodgeknuffeld in de gespecialiseerde pers, met onder meer een 90/100-score bij Robert Parker. Toch gaat het hier nog maar om de allereerste oogst in deze IGT van de bejubelde oenoloog Alberto Antonini, die wél druivenmateriaal kan gebruiken van terroirs op nauwelijks enkele kilometers gesitueerd van de peperdure super-Toscanen à la Sassicaia. In ons glas belandt inderdaad een fantastisch fruitvette, blauwrode wijn met een fantastisch aantrekkelijk boeket van viooltjes, bramen, frambozen en specerijen, naast vers broodkruim. Heerlijk suave en sappig in de mond, boordevol blauwe en rode bessen met haast nieuwewereldallure die zo vet is qua textuur dat hij de nieuwe eik volledig opzuigt. Veel wijn voor een héél redelijke prijskaartje van 8,75 euro (Vinesse, Temse, 03/711.32.22) en een minisuper-Toscaan waarmee Italië inderdaad de nieuwe wereld moeiteloos kan counteren.

Het huis Firriato komt via zijn niet eikgelagerde Chiaramonte Ansonica 2004 op de proppen met een zeer eigenzinnige maaltijdwijn van Sicilia (8,50 euro bij Matthys Wijnimport Brugge, 050/38.63.80, Taste Turnhout, 014/42.18.90 en Bales & Barrels Brussel 02/649.60.04).

De ansonica is trouwens een autochtone druivenvariëteit op dit vulkaaneiland die we maar zelden in onze glazen aantreffen, maar eindelijk nog eens iets totaal anders biedt dan de obligate chardonnay of sauvignon. Intens goudgele kleur, superglanzend met een rijp boeket van vooral witte perzik en abrikoos, uiterst floraal en met impressies van wilde boskruiden. Daarna mollig in de mond met vooral sappige nectarines, gele pruimen en abrikozen, maar ondanks deze maturiteit toch voorzien van een vinnige fraîcheur en een mineralige vuursteenfinale. Licht amandelbittertje. Visgerechten of kalfsvlees met romig sauswerk, dit is jullie tafelmaatje.

Zeker zo origineel maar sensueler is de ColleStefano, Verdicchio di Matelica 2004 uit de Marche, een 100% Verdicchio die bovendien een onvoorstelbaar prijskaartje draagt gezien zijn topkwaliteit (6,75 euro, Pasqualinno Opglabbeek, 089/62.17.62). Energieke tranend strogeel, met een sexy boeket dat geurt naar vooral witte perziken, abrikozen en snijbloemen. Fruitvet en toch droog in de mond, met veel rijpe appelen en pruimen, maar bovendien ook pittig citrusfris. Wie nu nog zegt dat Italiaans wit 'voorspelbaar' of 'onbetaalbaar' is, moet zich dringend bijscholen. n

* Tip van Frank *

Met de Fortediga, IGT Maremma Toscana 2004 van Tenuta I Muracci hebben we een heuse cultwijn in wording. Knoop deze naam in uw zakdoek. Gewoon fantastisch. En dat voor 8,75 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234