Dinsdag 10/12/2019

Milieu

Bestelbusjes zes keer vuiler dan gedacht

Beeld BELGA

Niet alleen personenauto's op diesel blijken vuiler dan gedacht; bestelbusjes zijn zo mogelijk nog smeriger. De bestelwagens die pakketjes bezorgen en voorraden van winkels aanvullen, stoten gemiddeld zes keer meer stikstofoxiden (NOx) uit dan de limiet voorschrijft.

Omdat het werkgebied van de busjes vooral in woonwijken ligt, worden omwonenden meer dan bij personenauto's blootgesteld aan de schadelijke stoffen. De uitstooteisen voor bestelbusjes liggen ook nog eens lager dan die voor personenauto's. "Nieuwe busjes mogen een jaar langer aan een oudere norm voldoen", zegt onderzoeker Richard Smokers van het Nederlandse onderzoeksinstituut TNO, met zetel in Brussel.

Van de twaalf geteste busjes bleef slechts één onder de limiet. De rest ging er fors overheen. Het onderzoeksinstituut noteerde gemiddeld 1.600 milligram NOx per kilometer. De toelatingslimiet bedraagt 280 milligram.

Sjoemelsoftware

In ons land rijden 680.000 van die bestelwagens rond. De voorbije tien jaar is hun aantal met 34 procent gestegen, blijkt uit recente cijfers van de FOD Mobiliteit. Die evolutie zal wellicht aanhouden, zo bleek gisteren tijdens een hoorzitting in het Vlaams Parlement. De transportsector bepleitte een Europese regeling voor bestelwagens.

"Er zijn meer controles nodig, het liefst op Europees vlak. We merken vandaag al dat de kilometerheffing wordt ontdoken door vracht te verladen in bestelwagens", stelde John Reynaert van BTB, de transportbond van het ABVV.

Anders dan bij de Europese toelatingstest, waarbij voertuigen in een laboratorium op een rollenbank worden gezet, heeft TNO de wagens op de openbare weg getest. Daar werd een standaardroute afgelegd met mobiele meetapparatuur. Gemiddeld werd zowat 600 kilometer gereden op diverse trajecten en in verschillende omstandigheden. Hierdoor ontstaat volgens TNO een goed beeld van de uitstoot in de praktijk.

De resultaten waren al eerder gepubliceerd, maar toen werden geen merknamen en modellen genoemd. Na een beroep op de wet openbaarheid van bestuur door de Volkskrant heeft TNO nu ook de merknamen en modellen bekendgemaakt.

TNO zegt dat de nu gepresenteerde busjes niet onderling kunnen worden vergeleken. Dit komt doordat de opbouw van de carrosserie per model verschilt. Een hoge, vierkante laadruimte heeft meer luchtweerstand dan een lage, afgeronde. Een vergelijkbaar model met een hoge opbouw geeft daardoor vaak een hogere uitstoot.

Opvallend is dat de hoeveelheid lading nauwelijks invloed heeft: zwaarbeladen busjes stoten slechts 10 tot 15 procent meer NOx uit dan busjes die slechts een kwart van het totale laadvermogen torsen. Het instituut zegt een rustige rijstijl te hebben gehanteerd tijdens de tests. Op basis daarvan kunnen geen uitspraken worden gedaan over het mogelijke gebruik van sjoemelsoftware, stelt TNO.

Fabrikanten zeggen in een reactie dat hun voertuigen voldoen aan de toelatingsnorm. Renault, wiens Trafic slecht scoorde, zegt de technische staat van het geteste busje niet te kennen. "We hebben in ons systeem wel kunnen zien dat deze auto een zeer hoge kilometerstand had. Voor ons is deze TNO-test niet allesbepalend, omdat hij niet voldoet aan Europese regelgeving." De Renault had 100.000 kilometer afgelegd, reageert TNO, de hoogste kilometerstand van alle geteste voertuigen.

Afwijkingen tot 30 procent

Mercedes zegt dan weer dat de hoge uitstoot van een van zijn modellen mogelijk komt door de hoge opbouw, die niet door de automaker is geleverd. Hierdoor ontstaat volgens het merk extra luchtweerstand die kan hebben geleid tot de ongunstige waarden. Voorts wijst Mercedes erop dat de door TNO gehanteerde methoden afwijkingen tot 30 procent kunnen veroorzaken. Dit betekent overigens dat de praktijkuitstoot ook een derde hoger kan liggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234