Maandag 21/06/2021

Beste Rik

Meestal schrijf ik naar mensen die ik zonder veel schroom tot mijn gelijken durf te rekenen. Sterker nog, af en toe verbeeld ik me in een vlaag van hoogmoed zelfs een trapje hoger te staan. Dit keer ligt het anders. Een professor kerkelijk recht alsjeblieft. Een onbetwiste autoriteit. Iemand die de wereld met honderden wetenschappelijke bijdragen heeft verrijkt en naar verluidt al menig paus in zijn ontbijtgranen deed verslikken. Toen u de zalig- en heiligverklaringen afdeed als een voorbijgestreefd folkloristisch gebruik moet er blinde paniek in de curie zijn geslopen en bij het verschijnen van Voor het zinken de kerk uit trokken de kardinalen wit weg.

Ik zou dan ook best kunnen begrijpen dat u dit schrijven aanmatigend, ja zelfs een beetje brutaal vindt. Ik ben geen partij voor u. Canoniek kan ik naast een redelijke maar verdampte kennis van de gewijde geschiedenis enkel mijn misdienaarsjaren in de weegschaal leggen. Een carrière die bovendien zwaar gehypothekeerd werd toen ik in de sacristie met ene Rosita werd aangetroffen en die later helemaal doodbloedde wanneer de koster mij met de hand in de collecteschaal betrapte.

Toch waag ik het er op. Meer zelfs, ik neem de vrijheid u vanaf nu te tutoyeren. Dat komt, Rik, omdat je de goedheid hebt gehad jezelf te populariseren. Door je megabrein te lenen tot simpel volksamusement heb je de drempel aanzienlijk verlaagd. Je bent aaibaar geworden, maar dan als een keffertje dat plots met zijn kleine tandjes scherp durft uit te halen. Ik ken mijn plaats, Rik. De intellectuele kloof met de gewone mens blijft onoverbrugbaar, maar het is een mooie geste af en toe af te dalen tot een niveau dat ook voor doordeweekse stervelingen als ik behapbaar is. Weinigen zijn je daarin voorgegaan en zij die het toch probeerden, gingen af als een gieter. Herman Le Compte was een zeveraar, Jeff Hoeyberghs nog steeds een raaskallende windbuil en Herwig Van Hove een betweterige onbeschofterik. Stuk voor stuk stijlloze prutsers, Rik. Jij hebt tenminste klasse. Een seigneur in alle omstandigheden. De perfecte illustratie van het gegeven dat de mens meer dan één dimensie heeft.

Jij kent mij niet. Ik jou wel. In de Gentse Vooruit heb ik je op virtuoze wijze uit Philippe Claudels Het verslag van Brodeck zien en horen voorlezen. Ik zag je zwierig signeren op de Boekenbeurs, je blik onafgebroken gericht op het voorbij paraderende vrouwelijk schoon. Ik heb genoten van Nooitgedacht, waarin je gesprekspartners zaken vertellen die ze gezworen hadden nooit prijs te geven. Het tekent je intellectuele overwicht. Aan anderen de vragen stellen die je zelf probeert te ontwijken. Ongegeneerd peuter je in andermans hoofd, maar het jouwe sluit je hermetisch af. Wat weten we eigenlijk over Rik Torfs? Amper meer dan de kruimels die je ons toewerpt. Misschien ben je wel rijk getrouwd of hou je er al jaren een maîtresse op na. Niemand die het weet. En dat is goed. Rond de hele groten hoort een waas van mysterie te hangen.

Mijn adoratie is groot, maar bedenk dat het niet enkel vrienden zijn die naar je lachen. Zo herinner ik me het gemor bij de simpelen van geest na je column 'Een godgeleerd meisje'. Daarin maakte je een studente belachelijk toen die tijdens een examen Noorwegen als buurland van Zwitserland had genoemd. In Phara veegde je haar praeses de mantel uit. Het wicht behoorde wel niet tot jouw faculteit, maar dat deed niets terzake. Ze verdiende geen erbarmen maar de schandpaal. Bovendien werd ze niet met naam genoemd, en als de praeses haar identiteit niet te grabbel had gegooid, dan had niemand geweten wie ze was. Het kind durfde nauwelijks nog buiten te komen en werd de risee van de faculteit. Pech gehad, maar je kunt tenslotte geen omelet bakken zonder eieren te breken. Bovendien gold het een column, en daarin, zo stelde je terecht, mag altijd net iets meer.

Ik merkte toen dat je er niet van houdt tegengesproken te worden. Er sloop een beetje nijdig venijn in je oogjes. Dat zag ik ook toen Bart De Wever, iets vaker dan in het scenario stond, op je goed voorbereide verbale steekspel repliceerde in De slimste mens. Een paar keer ontnam hij je het laatste woord en daar was je niet gelukkig mee. Mensen als jij aanvaarden zelfs de kleinste nederlaag niet. Perfectionisten die op elk terrein de beste, de meest erudiete willen zijn. Ook als het hen niet wordt gevraagd. Grote geesten in een klein lichaam.

Toen je, nipt, geklopt werd bij de rectorverkiezingen heb je een zelden gezien media-offensief gevoerd dat je een immense populariteit heeft opgeleverd. Niet slecht voor een klein, kalend mannetje met een triestige hondenblik. Dat succes steekt. Daarom volgen er zovelen zuur en vol afgunst je succesparcours. Ze vinden je mediageil en kunnen het niet hebben dat een academicus zich leent tot aangebrande kolder. "Een professor onwaardig. Een schande voor de universiteit", hoor ik wel vaker. Niets van aantrekken Rik. Ze zijn gewoon stikjaloers omdat zij niet gevraagd werden als 'wijze' bij Goedele, als peter van een Miss Belgian Beautykandidate of als proefkonijn bij Ingeborg. Hoevelen dromen er niet heimelijk van om voor heel Vlaanderen met een pronte babe op schoot te mogen pronken of zich, tegen betaling dan nog, over te geven aan gekke verkleedpartijen?

Het is niet jouw schuld dat de meesten weigeren af te dalen uit de ivoren torens van hun beperkte vakgebied. Jij tast grenzen af met ironie en zelfspot als grootste wapen. Je bent een man van vele talenten, in staat dat scala virtuoos te bespelen. Een kameleon die de ene keer de gedaante van Grimmelshausens Simplicissimus aanneemt en met duivels plezier gestalte geeft aan Oskar uit Die Blechtrommel om even later moeiteloos op te duiken als ernstige wetenschapper of spitse interviewer. Je speelt met het leven. Je houdt ervan iedereen op het verkeerde been te zetten. Soms vraag ik me af of je zelf nog weet wie je bent.

Op mij kun je blijven rekenen, Rik. Toch moet ook ik, een bewonderaar van het eerste uur, bekennen dat zich stilaan symptomen van een 'Torfsindigestie' manifesteren. Het is goed geweest. We hebben je nog nodig. Neem wat tijd voor reflectie. Verdwijn even van het scherm en laat je grote geest tot rust komen. Ik hoop van harte dat je alsnog tot rector wordt verkozen, maar zelfs als dat niet lukt, blijven er uitdagingen genoeg. Het carnavalseizoen komt eraan en her en der zijn ze nog op zoek naar nieuwe prinsen en keizers.

Stilaan manifesteren zich symptomen van een 'Torfsindigestie'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234