Woensdag 29/01/2020

Uitkijkpost

▶ Beste Jan Jambon, we weten nu dat u mensen kunt tergen tot ze beginnen te wenen

Jan Jambon. Beeld Studio Caro

Elk weekend schrijft Joël De Ceulaer een boze, bezorgde of blije brief aan de (m/v/x) van de week. Hier kunt u die brief lezen of beluisteren.

Beste Jan Jambon,

Van alle communicatietrucjes uit het grote N-VA-handboek vind ik dat van de Laffe Terugkrabbeling een van de mooiste. De werkwijze is bekend: een partijtopper van de harde, rauwe lijn doet een uitspraak die de toets van de politieke welvoeglijkheid niet kan doorstaan, waarna een of andere partijduts met een onbesproken reputatie komt uitleggen dat we het toch een beetje verkeerd begrepen hebben en dat we de bewuste uitspraak in zijn context moeten zien. Deze week was u die topper en Wilfried Vandaele de duts van dienst – het was blijkbaar zijn beurt to take one for the team.

Uw uitschuiver was opgetekend door een verslaggever van De Tijd, in het kader van een gedetailleerde karakterschets die hij voor de weekendkrant van u had vervaardigd – een behoorlijk vernietigende schets, mag ik wel zeggen: zo weten we nu dat u nog nooit een dossier grondig hebt gelezen en dat u mensen kunt tergen tot ze beginnen te wenen. Al was er ook ruimte voor een streepje diepmenselijke ontroering. Zo bleek na grondig journalistiek spitwerk dat de minister-president van Vlaanderen zowaar ouders heeft, en dat u volgens mama en papa “altijd al zo’n flinke jongen” bent geweest.

Kindergeld

Maar dé scoop van de reportage was natuurlijk uw uitspraak over vluchtelingen die na hun erkenning, met terugwerkende kracht dus, het kindergeld voor de hele periode van hun asielaanvraag gestort krijgen. “En dat terwijl ze heel die tijd bad, brood en bed van de overheid kregen”, had u tijdens een lezing gezegd. “Ik heb het verhaal gehoord van een familie die meteen een huis kon kopen van dat kindergeld.”

Dat u daar gewoon had staan liegen, werd al in de reportage zélf aan het licht gebracht – een simpel rekensommetje volstond: zelfs met vijf kinderen aan de universiteit en een jarenlange wachttijd spring je nooit verder dan een paar tienduizend euro. En dus moest Wilfried Vandaele, N-VA-fractieleider in het Vlaams Parlement, maandag in De Ochtend op Radio 1 uw verdediging op zich nemen. Vandaele lijkt een rechtschapen man, dus hij was op dat moment waarschijnlijk liever in een diepe put gekropen, maar de partijtucht riep: het was zijn beurt om de Laffe Terugkrabbeling te voltrekken. In het vuur van de discussie, zo legde hij uit, wordt wel vaker “een weinig gepolijst beeld” gebruikt om een punt te maken. Wij moesten uw uitspraak dus veeleer zien als “een boutade”, een beeld voor de “eigen achterban”, een beetje “kort door de bocht”, dat niet “wetenschappelijk correct” hoeft te zijn, maar dat “blijft plakken”.

Vreemdelingenhaat

En zo stond, bij monde van die arme Vandaele, de hele partij weer als één man achter u. Op zich is dat mooi. Bij CD&V wordt een liegende minister huilend onder de bus gegooid, bij Open Vld vecht men elkaar openlijk de tent uit, bij sp.a geeft Louis Tobback om de drie maanden een interview aan Humo om uit te leggen dat zijn partijgenoten allemaal idioten zijn. Bij N-VA neemt men het tenminste voor mekaar op.

Maar wel een beetje te veel, dus. Ook als een N-VA’er op gore wijze de vreemdelingenhaat aanwakkert, gaan zijn brave en integere partijgenoten als één man achter hem staan. Ik zou nu, in het vuur van de discussie, kunnen schrijven: als pakweg wijlen Staf Declercq of Cyriel Verschaeve N-VA’ers waren geweest, dan zou de partij ook nog altijd als één man achter hen staan – geef toe: een beeld dat blijft plakken.

Ik zou ook kunnen schrijven, met een boutade uiteraard, dat we voor écht aanstootgevend slecht besteed kindergeld beter kijken naar partijvoorzitters die 10.000 knotsen netto in de maand verdienen, en daarbovenop nog bijslag voor vier nakomelingen krijgen toegeworpen, alsof het geld op onze rug groeit.

Ik zou kunnen schrijven – een beetje kort door de bocht – dat u als burgemeester van Brasschaat de tram vanuit Antwerpen tegenhield omdat u al die “bruin mannen” en hun vrouwen met die “kopvodden” liever niet op de Bredabaan ziet shoppen.

Sterke Jan

Ik zou evenzeer kunnen schrijven, met een weinig gepolijst beeld, dat ik van pure gêne mijn onderste kringspier moet dichtknijpen telkens als ik een N-VA’er u “Sterke Jan” zie noemen op sociale media, met zo’n emoji van een opgespannen biceps erbij. U mag van geluk spreken dat Louis Tobback geen N-VA-lid is, want ik vrees dat ik weet wat hij over zulke partijgenoten zou zeggen.

Ik kan dat schrijven. De krant is er voor de eigen achterban, dus zo nauw steekt het niet. U begrijpt, mijnheer Jambon, dat ik dat ongaarne doe – ik ben een flinke jongen, vraag maar aan mijn mama – maar hier moest het even, om het evenwicht te herstellen.

De Wilfried Vandaeles in uw partij staan qua flinkheid voor de keuze. Deze week zei politicoloog Dave Sinardet dat de N-VA moet kiezen wat ze wil worden: de nieuwe CVP, of Vlaams Belang light. Uw keuze kennen we. De vraag is of de tsjeven – de Fatsoenlijken, zoals ik ze bij wijze van boutade maar zal noemen – ooit nog hun mond gaan opendoen.

Beleefde groet

Joël De Ceulaer, senior writer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234