Donderdag 13/08/2020

Multiversum

Bestaan er andere universums? We kunnen ze alleszins niet bereiken

'Het' universum, of slechts een van de vele?Beeld Thinkstock

Voor screenwriters in Hollywood heeft het multiversum al lang geen geheimen meer, voor astronomen en fysici des te meer. Zijn er nog andere universums naast het onze? Recent onderzoek zet de deur alvast op een kier.

De eerste zaadjes voor de multiversumtheorie werden in de 13de eeuw al geplant, maar tot op de dag van vandaag blijft het een discussiegebied vol hypotheses en controverse. Logisch ook, aangezien wetenschap op observatie steunt en ons universum per definitie stuit op een zekere observatiebegrenzing, ongeveer 14 miljard lichtjaren van ons verwijderd. Alles daarachter beweegt zich sneller weg van ons dan de snelheid van het licht en is dus, zoals dat in de wondere wereld van de astronomie heet, ‘out of horizon’.

Toch zouden onderzoekers van de Britse Royal Astronomical Society (RAS) een mogelijke aanwijzing hebben gevonden voor het bestaan van een multiversum. Een omvangrijke ‘cold spot’ in de ruimte, die sinds de ontdekking door NASA in 2004 een raadsel was, zou volgens een nieuwe studie waarschijnlijk niet passen binnen de gangbare ‘Big Bang’-theorie. “De meest spannende en exotische verklaring is dat die ‘cold spot’ veroorzaakt is door een botsing met een ander universum”, zegt onderzoeker Tom Shanks op de site van het RAS.

De geïdentificeerde 'cold spot'.Beeld ESA/Durham University

“Spannend, maar voorbarig”, denkt Bert Vercnocke, theoretisch fysicus aan de KU Leuven. “Dat merk je trouwens ook aan de voorzichtigheid waarmee de onderzoekers dit nieuws naar buiten brengen.” Al is het concept volgens hem zeker geen astronomische mumbo jumbo van wetenschappers die te veel sciencefiction gelezen hebben. “Het blijft een veld met voor- en tegenstanders, maar het concept van eeuwige inflatie heeft veel aanhangers. Dat houdt in dat er in de ruimte heel veel natuurlijke expanderende bubbels kunnen ontstaan, waarvan ons universum er maar eentje is.”

“En in die andere universums is het perfect mogelijk dat er ook andere natuurwetten gelden”, zegt Vercnocke. Zijn collega-fysicus aan de KU Leuven, Thomas Van Riet, verwijst daarbij naar de snaartheorie, een ingewikkelde natuurkundige theorie die aangeeft dat er voor de beoogde evenwichtstoestand waar natuurelementen naar streven niet één constante waarde bestaat. Wel vele oplossingen. “Vergelijk het met een flipperkast, waarbij het balletje in verschillende kuilen kan vallen. De kans is even groot, maar de waarde van de kuil verschilt.” Theoretisch gezien kan ons balletje dus in een ander gat beland zijn dan andere kosmische flipperballen. “Al blijft het bestaan daarvan een groot vraagteken.”

Gelukje

Maar een tripje naar of zelfs een blik op een ander universum zit er dus door de fundamentele begrenzing niet in. Is het dan wel nuttig dat we over het mogelijke bestaan van een multiversum discussiëren? “Het zou zeker een impact hebben op een aantal wetenschappelijke vragen waar we al jaren ons hoofd over breken”, zegt Van Riet, die het voorbeeld van de donkere energie aanhaalt, de kleinste energievorm die ooit geobserveerd is. “Onze metingen daarvan liggen onwaarschijnlijk dicht bij een waarde die leven onmogelijk zou maken. Wetenschappers gaan dan op zoek naar een unieke verklaring voor die nipte marge, maar die zoektocht valt weg als blijkt dat het zomaar een getal is binnen een geheel aan mogelijke uitkomsten.” En dus toevallig eentje die leven in ons universum mogelijk heeft gemaakt.

Een gelukje binnen een oneindige reeks parallelle universums, is dat dan de simpele realiteit waar de wetenschap de mensheid mee wil confronteren? Een deprimerende gedachte, al vond multiversumpionier Leibniz (1646-1716) daar indertijd een hoopvollere uitleg voor. Misschien koos God voor deze wereld omdat ze de meest perfecte is van alle mogelijke werelden. Misschien.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234