Zondag 28/02/2021

AchtergrondVaccinatiecampagne

Besmettingscijfers stijgen weer, en net nu leveren farmareuzen minder: ‘Dit vereist enorme inspanningen’

null Beeld Bob Van Mol
Beeld Bob Van Mol

Stijgende ziekenhuisopnames, lokale uitbraken in het hele land en een besmettelijke Britse variant die aan kracht wint. Alle alarmsignalen staan op rood. En net nu doen farmareuzen ons belangrijkste afweermechanisme sputteren. 

“We schatten dat de Britse variant al voor een kwart van alle besmettingen staat.” Biostatisticus Geert Molenberghs (KULeuven / Uhasselt) bevestigde dit weekend waar deskundigen al weken voor vrezen: de ultrabesmettelijke Britse variant van het coronavirus circuleert volop in ons land. Afgaande op steekproeven zal het volgens Molenberghs niet lang meer duren voordat de mutant over heel het grondgebied de dominante versie van het coronavirus wordt.

Een epidemie binnen de epidemie, zo noemen virologen de opmars van de mutanten. Voor het eerst beginnen we nu ook duidelijk het effect te zien in de statistieken. De voorbije week werden volgens gezondheidsinstituut Sciensano gemiddeld 133 patiënten per dag opgenomen, een stijging van 14 procent. Ook het aantal overlijdens maakte een lichte knik naar boven, tot 51. De daling van het aantal besmettingen is gestopt.

Overal duiken lokale uitbraken op. In Oostende werden dit weekend zestien gevallen van de Zuid-Afrikaanse variant ontdekt in een ziekenhuis, een woon-zorgcentrum en een revalidatiecentrum. In het Vlaams-Brabantse Bekkevoort bleek één op de drie leerlingen en leerkrachten in een school besmet. Drie scholen en een kinderopvang werden er gesloten. Ook in Antwerpen waren er uitbraken op twee scholen, onder andere met de Britse variant.

Doembericht

Met andere woorden: een nieuwe, derde Covid-19-golf lijkt zich met rasse schreden te ontwikkelen. De bouw van de dam die ons daartegen moet beschermen, de vaccinatie van de Belgische bevolking, verloopt niet naar wens.

Dat ligt in de eerste plaats aan de wispelturigheid van de farmareuzen. Pfizer had nog maar net aangekondigd dat het de volgende weken maar 40 procent van zijn beloofde vaccins kon leveren, of daar was ook een doembericht van AstraZeneca. Dat bedrijf liet vrijdag aan de Europese Commissie weten dat het in februari en maart 31 miljoen dosissen van zijn vaccins kan leveren in plaats van de bestelde 80 miljoen. Reden nog onbekend.

Gevolg voor ons land: de eerste maand van de leveringen komen er slechts 650.000 dosissen in plaats van de 1,5 miljoen waarmee gerekend werd in de federale taskforce vaccinatie.

Opnieuw moest Dirk Ramaekers (KU Leuven), hoofd van de taskforce, overal vertellen dat de vaccinatie mogelijk vertraging oploopt. “We hebben altijd afgesproken met AstraZeneca dat zij de eerste keer zouden leveren in de tweede helft van februari”, zegt Ramaekers. “Het is een doekje voor het bloeden, maar op zich heeft AstraZeneca proactief gecommuniceerd. Dat is al beter dan Pfizer, dat pas een dag op voorhand liet weten dat de productie vertraging had opgelopen.”

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Flexibel zijn

“De wisselvalligheid in de leveringen vereist enorme inspanningen voor de organisatie van de vaccinatiecampagne”, klinkt het bij federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a). “We hebben de Europese Commissie gevraagd om dit stevig in handen te nemen en op te eisen wat er door de producenten beloofd werd. Maar intussen kunnen we enkel werken met de vaccins die we hebben.”

Hoe groot is de impact dan van deze tegenslagen? Bij Vlaams minister van Welzijn Welzijn Wouter Beke (CD&V) spreekt men over mogelijk twee weken vertraging bij de vaccinatie van ziekenhuispersoneel. De woordvoerder van Beke (CD&V) benadrukt dat de vaccinaties in de woon-zorgcentra op schema liggen. “De campagne zal eind januari of begin februari gedaan zijn, zoals vooropgesteld”, zegt zijn woordvoerder. Belangrijk is wel dat een woon-zorgcentrum twee weken covidvrij moet zijn vooraleer er gevaccineerd kan worden. In die zin kan de opmars van de mutanten voor sommige centra toch nog roet in het eten gooien.

Het kabinet van Vandenbroucke geeft een totaaloverzicht. “Op dit moment heeft iets meer dan 2 procent van de bevolking al een vaccin gekregen. Daarmee staan we eigenlijk verder dan we oorspronkelijk hadden gedacht, ondanks deze tegenslagen”, klinkt het. “In de toekomst zullen we zowel tegenslagen als meevallers hebben. Daar moeten we aan wennen en zo flexibel mogelijk op inspelen.”

Laatste nippertje

De taskforce vaccinatie wil begin februari een beter overzicht hebben op de impact van de beslissingen van de farmareuzen op langere termijn. Op dat moment moet duidelijk worden of Pfizer zich aan zijn woord kan houden, of AstraZeneca effectief levert en of er positief nieuws komt uit de hoek van Johnson & Johnson. “Zij zouden nu snel hun dossier indienen bij het Europees Geneesmiddelenagentschap EMA”, zegt Dirk Ramaekers.

De chaos, de onduidelijkheden, de aanpassingen van strategieën en de ontgoochelde zorgverleners, die op het laatste nippertje te horen krijgen dat hun vaccinatie uitgesteld moet worden, tonen nog maar eens aan hoe afhankelijk we zijn van de farmareuzen. En dat houdt risico’s in voor de uitrol van de hele campagne, beseft ook Dirk Ramaekers.

“We hebben vorige week gezien wat voor een emotionele impact het op mensen heeft als je hen op het laatste moment moet laten weten dat een geplande vaccinatie niet kan doorgaan. We moeten er absoluut voor zorgen dat zulke zaken in de toekomst, bij de opstart van de massavaccinatie, niet voorvallen. We willen er absoluut in slagen 70 procent van de bevolking te vaccineren.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234